Ύστερα από εβδομάδες αντικρουόμενων μηνυμάτων, διαρροών και διπλωματικού παρασκηνίου, ΗΠΑ και Ιράν φαίνεται να βρίσκονται πιο κοντά από ποτέ σε μια συμφωνία που θα μπορούσε να παρατείνει την εύθραυστη εκεχειρία και να ανοίξει τον δρόμο για οριστικό τερματισμό του πολέμου.
Ωστόσο, η τελική απόφαση ανήκει στον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος εξακολουθεί να κρατά κλειστά τα χαρτιά του, ενώ η κατάσταση στο Στενό του Ορμούζ και οι ενεργειακές πιέσεις προσθέτουν νέα στοιχεία επείγοντος στις διαπραγματεύσεις.
«Όλα εξαρτώνται από τον πρόεδρο»
Το μήνυμα από τον Λευκό Οίκο ήταν σαφές. Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, επιβεβαίωσε ότι έχει διαμορφωθεί ένα προκαταρκτικό πλαίσιο συμφωνίας, αλλά ξεκαθάρισε πως τίποτα δεν θα προχωρήσει χωρίς το πράσινο φως του Αμερικανού προέδρου.
«Όλα εξαρτώνται από το τι θέλει να κάνει ο πρόεδρος», δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι ο Ντόναλντ Τραμπ «δεν πρόκειται να υπογράψει μια κακή συμφωνία για τον αμερικανικό λαό».
Ο ίδιος επιχείρησε μάλιστα να παρουσιάσει τον Τραμπ ως ηγέτη που βάζει τη διπλωματία πάνω από το πολιτικό κόστος, σχολιάζοντας ότι η πρόσφατη δήλωσή του πως δεν τον απασχολούν οι ενδιάμεσες εκλογές όσο προσπαθεί να κλείσει συμφωνία με το Ιράν αποτελεί στάση «κρατικού άνδρα».
Βανς: «Είμαστε πολύ κοντά, αλλά όχι ακόμη εκεί»
Ακόμη πιο αποκαλυπτικός εμφανίστηκε ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος παραδέχθηκε ότι οι δύο πλευρές εξακολουθούν να διαπραγματεύονται κρίσιμες λεπτομέρειες.
«Δεν έχουμε φτάσει ακόμη εκεί, αλλά είμαστε πολύ κοντά», δήλωσε, προσθέτοντας ότι παραμένουν ανοιχτά «ορισμένα ζητήματα διατύπωσης», με βασικότερο εκείνο του εμπλουτισμού ουρανίου.
Η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να απαιτεί τον τερματισμό της παραγωγής υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου από το Ιράν και την απομάκρυνση ή εξουδετέρωση των υφιστάμενων αποθεμάτων, τα οποία δυνητικά θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την κατασκευή πυρηνικού όπλου.
Παρά τις διαφωνίες, ο Βανς υποστήριξε ότι η αμερικανική πλευρά θεωρεί πως οι Ιρανοί διαπραγματεύονται «καλόπιστα», ένδειξη ότι το κλίμα έχει βελτιωθεί αισθητά σε σχέση με προηγούμενες φάσεις της κρίσης.
Το Ορμούζ παραμένει το μεγάλο αγκάθι
Στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων παραμένουν τά Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Σύμφωνα με πληροφορίες που διέρρευσαν τις τελευταίες ημέρες, η υπό συζήτηση συμφωνία προβλέπει την πλήρη αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας, με το Ιράν να αναλαμβάνει την απομάκρυνση ναρκών εντός 30 ημερών και τις ΗΠΑ να αίρουν τον ναυτικό αποκλεισμό και μέρος των ενεργειακών κυρώσεων.
Την ίδια ώρα όμως η ένταση παραμένει υψηλή. Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι πλοία τους προχώρησαν σε προειδοποιητικά πυρά κατά τεσσάρων σκαφών κοντά στο Ορμούζ, υποστηρίζοντας ότι επιχείρησαν να διέλθουν χωρίς προηγούμενη έγκριση.
Η Ουάσιγκτον παρακολουθεί με ιδιαίτερη ανησυχία τις εξελίξεις. Ο Μπέσεντ αποκάλυψε ότι έλαβε διαβεβαιώσεις από το Ομάν πως δεν προτίθεται να στηρίξει οποιοδήποτε σχέδιο επιβολής διοδίων στη διέλευση πλοίων από το στενό, λίγες ώρες αφότου είχε απειλήσει ακόμη και με οικονομικά μέτρα εναντίον του σουλτανάτου εάν τασσόταν υπέρ μιας τέτοιας κίνησης.
Ο πόλεμος αρχίζει να κοστίζει ακριβά
Πέρα από τη διπλωματία, η πίεση αυξάνεται και στο ενεργειακό μέτωπο.
Η πολύμηνη διαταραχή της ναυσιπλοΐας έχει αναγκάσει τις αμερικανικές εταιρείες να αντλούν ολοένα και μεγαλύτερες ποσότητες πετρελαίου από τα αποθέματα ασφαλείας, με τα στρατηγικά και εμπορικά αποθέματα αργού, βενζίνης και ντίζελ να μειώνονται ταχύτερα από ό,τι υπολόγιζε η κυβέρνηση.
Η εξέλιξη αυτή εξηγεί σε μεγάλο βαθμό γιατί η κυβέρνηση Τραμπ εμφανίζεται πλέον πιο πρόθυμη να αναζητήσει μια διπλωματική λύση. Η συνέχιση του πολέμου δεν απειλεί μόνο τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή, αλλά και την ενεργειακή ασφάλεια των ΗΠΑ, με άμεσες συνέπειες στις τιμές καυσίμων και στον πληθωρισμό.
Η συμφωνία υπάρχει μόνο στα χαρτιά
Παρά την αισιοδοξία που καλλιεργείται από αμερικανικές πηγές, η Τεχεράνη εξακολουθεί να κρατά αποστάσεις. Το ημιεπίσημο πρακτορείο Tasnim μετέδωσε ότι καμία συμφωνία δεν έχει οριστικοποιηθεί ή εγκριθεί, ενώ ο Λευκός Οίκος χαρακτήρισε «κατασκευασμένο» σχέδιο μνημονίου που δημοσιεύθηκε από ιρανικά μέσα.
Οι αντιφατικές ανακοινώσεις υπογραμμίζουν πόσο εύθραυστη παραμένει η διαδικασία. Εξάλλου, ο ίδιος ο Τραμπ έχει επανειλημμένα προαναγγείλει επικείμενες συμφωνίες τους τελευταίους μήνες χωρίς να ακολουθήσουν απτά αποτελέσματα.
Το βέβαιο είναι ότι οι δύο πλευρές φαίνεται να έχουν φτάσει πιο κοντά από οποιαδήποτε άλλη στιγμή μετά την έναρξη της σύγκρουσης. Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν υπάρχει ένα πλαίσιο συμφωνίας, αλλά αν ο Ντόναλντ Τραμπ θα κρίνει ότι οι παραχωρήσεις που περιλαμβάνει αξίζουν το πολιτικό και στρατηγικό κόστος.
Μέχρι τότε, η ειρήνη παραμένει υπό διαπραγμάτευση και το Ορμούζ εξακολουθεί να κρατά όμηρο ένα μεγάλο μέρος της παγκόσμιας ενεργειακής αγοράς.
naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου