Σάββατο 9 Μαΐου 2026

Ο πόλεμος στο Ιράν «στεγνώνει» με ραγδαίο ρυθμό τις παγκόσμιες εφεδρείες πετρελαίου


Η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου καταναλώνει τα παγκόσμια αποθέματα με ρυθμό-ρεκόρ, εξαντλώντας πλέν σε επικίνδυνο βαθμό το «μαξιλάρι ασφαλείας» που προστατεύει από διαταραχές στην προσφορά.

Όπως αναφέρει σε δημοσίευμά του το πρακτορείο Bloomberg, η ταχεία μείωση των αποθεμάτων σημαίνει ότι ο κίνδυνος ακόμη πιο ακραίων αυξήσεων τιμών και ελλείψεων πλησιάζει ολοένα περισσότερο, αφήνοντας κυβερνήσεις και βιομηχανίες με λιγότερες επιλογές για να μετριάσουν τον αντίκτυπο της «απώλειας» άνω του 1 δισεκατομμυρίου βαρελιών πετρελαίου, δύο μήνες μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. Η απότομη εξάντληση σημαίνει επίσης ότι η αγορά θα παραμείνει ευάλωτη για μεγαλύτερο διάστημα σε μελλοντικές διαταραχές ακόμη και μετά το τέλος της σύγκρουσης.

Η Morgan Stanley εκτιμά ότι τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου μειώθηκαν κατά περίπου 4,8 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως μεταξύ 1ης Μαρτίου και 25ης Απριλίου, πολύ περισσότερο από το προηγούμενο ιστορικό υψηλό τριμηνιαίας μείωσης σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA). Το αργό πετρέλαιο αντιπροσωπεύει σχεδόν το 60% της πτώσης και τα διυλισμένα καύσιμα το υπόλοιπο.

Υπάρχουν ενδείξεις ότι η μείωση των αποθεμάτων ίσως επιβραδύνθηκε ελαφρώς τις τελευταίες ημέρες, σύμφωνα με τη Goldman Sachs, η οποία αποδίδει την εξέλιξη στη χαμηλότερη ζήτηση από την Κίνα -τον μεγαλύτερο εισαγωγέα πετρελαίου στον κόσμο- κάτι που αφήνει περισσότερο διαθέσιμο πετρέλαιο για άλλους αγοραστές. Παρ’ όλα αυτά, τα παγκόσμια ορατά αποθέματα βρίσκονται κοντά στα χαμηλότερα επίπεδα από το 2018.

Η εκτίμηση του όγκου παγκόσμιων αποθεμάτων αποτελεί συνδυασμό επιστημονικής ανάλυσης και εμπειρικής κρίσης. Ένα μεγάλο μέρος αφορά στρατηγικά αποθέματα αργού και καυσίμων που ελέγχονται από κυβερνήσεις, είτε άμεσα είτε μέσω υποχρεωτικών αποθεμάτων που διατηρεί η βιομηχανία. Υπάρχει όμως και τεράστιος όγκος εμπορικών αποθεμάτων που ανήκουν σε παραγωγούς, διυλιστήρια, εμπόρους και διανομείς.
Τα δύσκολα

Τα πιο σκληρά σημεία μεγάλης ζήτησης και μικρής προσφοράς εντοπίζονται σε χώρες της Ασίας που εξαρτώνται από εισαγωγές καυσίμων, όπως η Ινδονησία, το Βιετνάμ, το Πακιστάν και οι Φιλιππίνες, όπου τα αποθέματα ενδέχεται να πέσουν σε κρίσιμα επίπεδα μέσα σε έναν μήνα. Οι μεγαλύτερες οικονομίες της περιοχής, ιδιαίτερα η Κίνα, παραμένουν προς το παρόν πιο άνετες.

Ωστόσο, και τα ευρωπαϊκά αποθέματα αεροπορικού καυσίμου μειώνονται γρήγορα, ακριβώς πριν την καλοκαιρινή περίοδο διακοπών. Ορισμένοι αναλυτές προβλέπουν ότι θα μπορούσαν να φτάσουν σε κρίσιμα επίπεδα ήδη από τον Ιούνιο.
Πορεία προς το Ελάχιστο Λειτουργικό

Η JPMorgan προειδοποιεί ότι τα αποθέματα στις χώρες του ΟΟΣΑ ίσως φθάσουν σε «επίπεδα λειτουργικής πίεσης» στις αρχές του επόμενου μήνα, αν τα Στενά δεν ανοίξουν ξανά, και στο «λειτουργικό κατώτατο όριο» έως τον Σεπτέμβριο. Πρόκειται για το ελάχιστο επίπεδο πετρελαίου που απαιτείται ώστε να λειτουργούν σωστά αγωγοί, δεξαμενές αποθήκευσης και τερματικοί σταθμοί εξαγωγών.

Οι ΗΠΑ, που έχουν εξελιχθεί στον προμηθευτή «εσχάτου καταφυγίου» του κόσμου, έχουν ήδη μειώσει τα εγχώρια αποθέματα αργού και καυσίμων κάτω από τους ιστορικούς μέσους όρους, καθώς αυξάνονται οι εξαγωγές. Τα αμερικανικά αποθέματα αργού -συμπεριλαμβανομένου του Στρατηγικού Πετρελαϊκού Αποθέματος- μειώνονται εδώ και τέσσερις συνεχόμενες εβδομάδες, σύμφωνα με επίσημα κυβερνητικά στοιχεία.

Ακόμη κι αν ανοίξει ξανά η θαλάσσια οδός, η παραγωγή και η ναυτιλία στον Κόλπο είναι απίθανο να επιστρέψουν άμεσα σε φυσιολογικά επίπεδα, πράγμα που σημαίνει ότι οι καταναλωτές καυσίμων ίσως χρειαστεί να αντλήσουν ακόμη περισσότερο από τα αποθέματα.
«Θα δούμε ελλείψεις σε χώρες»

Αλλα και η παγκόσμια κατανάλωση πετρελαίου έχει ήδη μειωθεί σημαντικά, αφενός λόγω των διαταραχών στην προσφορά και εν μέρει λόγω των υψηλών τιμών. Όμως όσο τα αποθέματα πλησιάζουν σε κρίσιμα επίπεδα, αναλυτές και στελέχη της αγοράς προειδοποιούν ότι οι τιμές ίσως χρειαστεί να εκτοξευθούν ακόμη περισσότερο ώστε να μειωθεί επαρκώς η ζήτηση και να εξισορροπηθεί η αγορά.

«Μεγάλο μέρος των αποθεμάτων και της πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας έχει ήδη εξαντληθεί», δήλωσε η οικονομική διευθύντρια της Chevron, Eimear Bonner. «Θα αρχίσουμε να βλέπουμε χώρες που εξαρτώνται από εισαγωγές να αντιμετωπίζουν κρίσιμες ελλείψεις μέσα στο διάστημα Ιουνίου-Ιουλίου».

Η μεγαλύτερη ανησυχία για ελλείψεις βενζίνης εντοπίζεται στην Ασία, με το Πακιστάν, την Ινδονησία και τις Φιλιππίνες να κινδυνεύουν πρώτες από εξάντληση αποθεμάτων.

Αν τα Στενά του Ορμούζ δεν ανοίξουν μέχρι τις αρχές Ιουνίου, ορισμένες ασιατικές χώρες θα υποστούν σοβαρό μακροοικονομικό σοκ λόγω έλλειψης ντίζελ, ενώ η Ευρώπη ίσως έχει ακόμη έναν μήνα πριν η κατάσταση γίνει δύσκολη στη διαχείριση.
Ευρώπη και αεροπορικά καύσιμα

Στην Ευρώπη, το πιο κρίσιμο προϊόν είναι τα αεροπορικά καύσιμα. Τα αποθέματα στο κέντρο εμπορίας πετρελαίου Άμστερνταμ–Ρότερνταμ–Αμβέρσα έχουν μειωθεί κατά ένα τρίτο από την έναρξη του πολέμου, φτάνοντας σε χαμηλό εξαετίας.

«Από τον Φεβρουάριο βλέπουμε σταθερή πτώση στα αποθέματα αεροπορικού καυσίμου», δηλώνει στο Bloomberg ο Lars van Wageningen της Insights Global. «Όλοι προσπαθούν να εξασφαλίσουν ό,τι ποσότητες μπορούν, με υψηλό κόστος.»

naftemporiki.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου