Το Ιράν είναι η ανοιχτή πληγή. Υπάρχει όμως μία ακόμη. Χαίνουσα, βαθιά και απρόβλεπτη. Οι σχέσεις των ΗΠΑ με τους ιστορικούς συμμάχους τους.
Με την απόφασή του να αποσύρει μέρος των αμερικανικών στρατευμάτων από τη Γερμανία, τις απειλές να μειώσει δυνάμεις και αλλού στην Ευρώπη και την απαξίωση των πρόσφατων επιθέσεων του Ιράν εναντίον των Εμιράτων, σημαντικού συμμάχου των ΗΠΑ, ο Ντόναλντ Τραμπ πείθει όλο και περισσότερους ότι η μόνιμη κληρονομιά του πολέμου στον Κόλπο θα είναι η φθορά των σχέσεων των ΗΠΑ με παραδοσιακούς τους συμμάχους, σημειώνει σε ανάλυσή του Reuters.
ΗΠΑ και Ιράν πλησιάζουν σταδιακά σε μια αποκλιμάκωση ύστερα από πόλεμο 10 εβδομάδων. Αλλά τα λόγια και οι πράξεις του Τραμπ έχουν αναζωπυρώσει φόβους σε ιστορικούς συμμάχους της Ουάσινγκτον -από την Ευρώπη μέχρι τη Μέση Ανατολή και τον Ινδοειρηνικό- ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορεί να αποδειχθούν αναξιόπιστες σε μια μελλοντική κρίση.
Εις απάντηση, παραδοσιακοί εταίροι των ΗΠΑ αρχίζουν να κρατούν αποστάσεις και να διαφοροποιούν τις επιλογές τους με τρόπους που ενδέχεται να επιφέρουν μακροχρόνιες αλλαγές στις σχέσεις τους με την Ουάσινγκτον, ενώ αντίπαλοι όπως η Κίνα και η Ρωσία επιδιώκουν να εκμεταλλευτούν τα στρατηγικά ανοίγματα.
Δεν είναι ακόμη σαφές αν ο πόλεμος του Τραμπ με το Ιράν θα αποτελέσει μόνιμο σημείο καμπής στις σχέσεις των ΗΠΑ με τον υπόλοιπο κόσμο.
Απρόβλεπτος
Ωστόσο, οι περισσότεροι αναλυτές πιστεύουν ότι η απρόβλεπτη συμπεριφορά του αρχής γενομένης από την επιστροφή του στην εξουσία, η οποία ουσιαστικά ανέτρεψε τη διεθνή τάξη, θα διαβρώσει περαιτέρω τις αμερικανικές συμμαχίες. Και ιδιαίτερα με το ΝΑΤΟ. Που συνεχίζει να δέχεται την οργή του επειδή αντιστάθηκε σε μεγάλο βαθμό στις απαιτήσεις του κατά τη διάρκεια του πολέμου.
«Η απερισκεψία του Τραμπ σε σχέση με το Ιράν προκαλεί ορισμένες δραματικές μεταβολές», δηλώνει ο Μπρετ Μπρούεν, πρώην σύμβουλος της κυβέρνησης Ομπάμα και σήμερα επικεφαλής της στρατηγικής συμβουλευτικής εταιρείας Situation Room. «Η αξιοπιστία των ΗΠΑ διακυβεύεται».
Οι εντάσεις ανάμεσα στον Τραμπ και τους Ευρωπαίους από τότε που συντάχθηκε με το Ισραήλ στις επιθέσεις κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, ισχυριζόμενος χωρίς αποδείξεις ότι η Τεχεράνη βρισκόταν κοντά στην ανάπτυξη πυρηνικού όπλου, επιδεινώνονταν μέρα με τη μέρα και περισσότερο.
Το χάσμα διευρύνθηκε όταν ο Τραμπ ανακοίνωσε αυτή την εβδομάδα ότι αποσύρει 5.000 από τους 36.400 Αμερικανούς στρατιώτες που σταθμεύουν στη Γερμανία, απαντώντας στις δηλώσεις του καγκελάριου Μερτς ότι οι Ιρανοί ταπεινώνουν τις ΗΠΑ. Ως απάντηση, το Πεντάγωνο ακύρωσε προγραμματισμένη ανάπτυξη πυραύλων κρουζ Τόμαχοκ στη Γερμανία.
Ο Τραμπ, που εδώ και καιρό αμφισβητεί αν οι ΗΠΑ πρέπει να παραμείνουν στο ΝΑΤΟ, δήλωσε επίσης ότι εξετάζει το ενδεχόμενο μείωσης αμερικανικών δυνάμεων στην Ιταλία και την Ισπανία, των οποίων οι ηγέτες έχουν συγκρουστεί μαζί του γύρω από τον πόλεμο.
Συγκρούσεις δίχως τέλος
Η κίνηση αυτή ακολούθησε τις κατηγορίες του Τραμπ ότι οι σύμμαχοι δεν κάνουν αρκετά για να στηρίξουν τις ΗΠΑ στον πόλεμο.
Ο Τραμπ είχε νωρίτερα στραφεί και κατά του Βρετανού πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ, τον οποίο χλεύασε τον Μάρτιο λέγοντας ότι «δεν είναι δα και ο Ουίνστον Τσόρτσιλ» και απείλησε να επιβάλει «μεγάλους δασμούς» στις εισαγωγές από το Ηνωμένο Βασίλειο.
Σχεδόν ταυτόχρονα το Πεντάγωνο άφηνε να εννοηθεί ότι ενδέχεται να τιμωρήσει όσους συμμάχους του ΝΑΤΟ δεν υποστήριζαν επαρκώς τις αμερικανικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν.
Απείλησε ακόμη και με επανεξέταση της αμερικανικής αναγνώρισης της βρετανικής κυριαρχίας στα Φόκλαντ.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις απάντησαν εντείνοντας τις προσπάθειες συνεργασίας μεταξύ τους, αναλαμβάνοντας μεγαλύτερο μέρος του αμυντικού βάρους και αναπτύσσοντας από κοινού οπλικά συστήματα ώστε να μειώσουν την εξάρτησή τους από τις ΗΠΑ, ενώ παράλληλα προσπαθούν να πείσουν τον Τραμπ για την αξία της διατήρησης των διατλαντικών συμμαχιών.
Ως «μεσαίες δυνάμεις», οι Ευρωπαίοι έχουν περιορισμένες επιλογές, ιδιαίτερα λόγω της εξάρτησής τους από την υπερδύναμη σύμμαχο για στρατηγική αποτροπή απέναντι σε πιθανή επίθεση της Ρωσίας, και οι αναλυτές λένε ότι η μετάβαση σε μεγαλύτερη αυτονομία θα απαιτήσει χρόνια.
Όμως οι Ευρωπαίοι ηγέτες, ορισμένοι από τους οποίους είχαν καταφύγει κολακείες προς τον Τραμπ για να εκτονώσουν παλαιότερες κρίσεις, αρχίζουν επίσης να αντιλαμβάνονται καλύτερα τις διαπραγματευτικές του τακτικές και εμφανίζονται πλέον πιο πρόθυμοι να του αντισταθούν, λένε οι αναλυτές.
Ο Τζεφ Ράτκε, (Αμερικανογερμανικό Ινστιτούτο του Johns Hopkins), δήλωσε ότι, ενώ ο Μερτς φαινόταν να έχει γοητευθεί από τον Τραμπ σε προηγούμενες συναντήσεις, τώρα «δεν κρύβει την επικριτική του εκτίμηση για το πού έχουν μπλέξει οι Ηνωμένες Πολιτείες».
Ωστόσο, οι Ευρωπαίοι έχουν επίσης επίγνωση ότι ο Τραμπ, στον οποίο απαγορεύεται από τον νόμο να είναι ξανά υποψήφιος, μπορεί να αισθάνεται πλέον ανεξέλεγκτος «να κάνει ό,τι νομίζει» στη διεθνή σκηνή μέχρι να αποχωρήσει από την εξουσία τον Ιανουάριο του 2029, λέει ο Ευρωπαίος διπλωμάτης.
Άγχος
Και το άγχος στις αμερικανικές συμμαχίες εκτείνεται πολύ πέρα από την Ευρώπη.
Όταν το Ιράν εξαπέλυσε αυτή την εβδομάδα επιθέσεις με πυραύλους και drones κατά των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, στενού συμμάχου των ΗΠΑ, ο Τραμπ και οι συνεργάτες του φάνηκαν να κάνουν τα στραβά μάτια, προκαλώντας περαιτέρω ανησυχία στα αραβικά κράτη του Κόλπου.
Ο Τραμπ έσπευσε να χαρακτηρίσει μικρής σημασίας το χτύπημα της Δευτέρας, παρότι προκάλεσε πυρκαγιά στο πετρελαϊκό λιμάνι της Φουτζέιρα και ανάγκασε την κυβέρνηση να κλείσει τα σχολεία. Ακόμη και μετά από νέες ιρανικές επιθέσεις, επέμεινε ότι η εκεχειρία εξακολουθεί να ισχύει.
Ο Τραμπ μπήκε στον πόλεμο παρά τις συμβουλές ορισμένων εταίρων του στον Κόλπο. Στη συνέχεια εκείνοι συνετάχθησαν στο πλευρό του. Τώρα ανησυχούν ότι ο Τραμπ μπορεί να καταλήξει σε μια συμφωνία που θα τους αφήσει αντιμέτωπους με έναν ακόμη επικίνδυνο γείτονα.
Ο πόλεμος έχει επίσης προκαλέσει ανησυχία στους ασιατικούς συμμάχους, πολλοί από τους οποίους εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το πετρέλαιο που μέχρι πρότινος περνούσε ελεύθερα από τα Στενά του Ορμούζ.
Τι θα συμβεί αν..
Χώρες όπως η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα είχαν ήδη ανησυχήσει από τους υψηλούς δασμούς του Τραμπ και την απαξίωση παραδοσιακών συμμαχιών. Και τώρα αναρωτιούνται: Αν η ευπάθεια που έδειξε απέναντι στις εσωτερικές οικονομικές πιέσεις, τι θα σημάνει αν χρειαστεί να βοηθήσει αντιτιθέμενος στην Κίνα, εάν αυτή εισβάλει στην Ταϊβάν.
«Αυτό που μας ανησυχεί περισσότερο είναι ότι η εμπιστοσύνη, ο σεβασμός και οι προσδοκίες προς τις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν απομειωθέί», λέει στο Reuters ο Τακέσι Ιουάγια, υπουργός Εξωτερικών της Ιαπωνίας στην αρχή της δεύτερης θητείας Τραμπ. «Αυτό θα ρίξει βαριά σκιά σε ολόκληρη την περιοχή.»
Αλλα και ο Ιάπωνας πρώην υπουργός Εμπορίου Γιασουτόσι Νισιμούρα λέει ότι καθίσταται ολοένα και σημαντικότερο για το Τόκιο να ανταποκριθεί στη μεταβαλλόμενη παγκόσμια ισορροπία ισχύος ενισχύοντας δεσμούς με «ομοϊδεάτισσες μεσαίες δυνάμεις» όπως η Βρετανία, ο Καναδάς, η Αυστραλία και ευρωπαϊκές χώρες.
naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου