Με την απόφαση της Fitch Ratings να διατηρήσει αμετάβλητη την αξιολόγηση της Ελλάδας στη βαθμίδα BBB+ με σταθερές προοπτικές, ολοκληρώνεται ο κύκλος των αξιολογήσεων του α’ τριμήνου χωρίς κάποια νέα αναβάθμιση για την ελληνική οικονομία.
Η απόφαση του οίκου δεν έκρυβε εκπλήξεις. Η Fitch είχε ήδη αναβαθμίσει την Ελλάδα τον περασμένο Νοέμβριο, αναγνωρίζοντας τη σημαντική πρόοδο στα δημόσια οικονομικά, την πολιτική σταθερότητα, την ταχεία αποκλιμάκωση του χρέους και την ανθεκτικότητα της ανάπτυξης.
Ωστόσο, το μήνυμα της νέας έκθεσης είναι σαφές: η χώρα έχει διανύσει μεγάλη απόσταση από την εποχή της κρίσης, αλλά για το επόμενο βήμα απαιτείται ακόμη μεγαλύτερη θωράκιση των θεμελιωδών μεγεθών της οικονομίας.
Ουσιαστικά, η Fitch περιγράφει τι θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα αναβάθμιση τα επόμενα χρόνια: ακόμη ταχύτερη μείωση του χρέους, ισχυρότερη δυνητική ανάπτυξη μέσω επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων, αλλά και περιορισμό των μακροχρόνιων ανισορροπιών που εξακολουθούν να διαφοροποιούν την Ελλάδα από τις υπόλοιπες χώρες της κατηγορίας «BBB».
Το μεγαλύτερο «αγκάθι»: Το εξωτερικό έλλειμμα
Παρά τις θετικές δημοσιονομικές επιδόσεις, ο οίκος στέκεται ιδιαίτερα στο επίμονα υψηλό έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών, το οποίο θεωρεί μία από τις βασικές αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας.
Η Fitch σημειώνει ότι το έλλειμμα διαμορφώνεται κατά μέσο όρο κοντά στο 6% του ΑΕΠ από το 2023 και μετά — επίπεδο πολλαπλάσιο του μέσου όρου των χωρών με αξιολόγηση BBB, που κινείται μόλις στο 0,2%.
Το πρόβλημα, σύμφωνα με τον οίκο, δεν είναι συγκυριακό αλλά δομικό. Η χαμηλή αποταμίευση, η υψηλή εξάρτηση από εισαγωγές και το έντονα εισαγωγικό περιεχόμενο των επενδύσεων διατηρούν πίεση στο εξωτερικό ισοζύγιο. Με άλλα λόγια, η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να αναπτύσσεται καταναλώνοντας και επενδύοντας περισσότερο από όσο παράγει εξαγωγικά.
Αυτό είναι ίσως και το σημαντικότερο μήνυμα της Fitch: η ανάπτυξη από μόνη της δεν αρκεί. Για να έρθει νέα αναβάθμιση, η Ελλάδα πρέπει να αποκτήσει πιο ισχυρή και διατηρήσιμη παραγωγική βάση.
Το χρέος μειώνεται, αλλά παραμένει βαρύ
Ο δεύτερος μεγάλος παράγοντας που εξακολουθεί να κρατά επιφυλακτικούς τους οίκους είναι το δημόσιο χρέος.
Η Fitch αναγνωρίζει ότι η Ελλάδα καταγράφει μία από τις ταχύτερες μειώσεις χρέους διεθνώς. Ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ μειώθηκε κατά σχεδόν 20 ποσοστιαίες μονάδες μέσα σε δύο χρόνια, φθάνοντας στο 146% του ΑΕΠ, ενώ προβλέπεται να κινηθεί κοντά στο 120% έως το 2030.
Ωστόσο, ακόμη και μετά από αυτή τη θεαματική αποκλιμάκωση, το ελληνικό χρέος παραμένει περίπου 2,5 φορές υψηλότερο από τον μέσο όρο των χωρών με αξιολόγηση BBB.
Ο οίκος θεωρεί κρίσιμο να συνεχιστούν:τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα,
η αυστηρή δημοσιονομική πειθαρχία,
αλλά και η διατήρηση ισχυρής ανάπτυξης.
Ουσιαστικά, η Fitch «επιβραβεύει» την πορεία της Ελλάδας, αλλά ζητά μεγαλύτερη διάρκεια και μονιμότητα στα αποτελέσματα πριν δώσει νέο upgrade.
Πρόοδος στο τραπεζικό σύστημα
Σημαντικά θετικό στοιχείο αποτελεί για τη Fitch η βελτίωση του τραπεζικού συστήματος. Οι ελληνικές τράπεζες έχουν πλέον επιστρέψει στην επενδυτική βαθμίδα, έχουν ενισχύσει την κερδοφορία και τα κεφάλαιά τους, ενώ τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα έχουν περιοριστεί δραστικά.
Παρά ταύτα, ο οίκος επισημαίνει ότι η σχέση κράτους-τραπεζών παραμένει ασυνήθιστα στενή σε σύγκριση με την υπόλοιπη Ευρωζώνη.
Κύρια αιτία είναι οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις (DTCs), που εξακολουθούν να αντιστοιχούν στο 41% των βασικών κεφαλαίων των τραπεζών. Πρόκειται για έναν μηχανισμό που δημιουργήθηκε στα χρόνια της κρίσης και εξακολουθεί να θεωρείται δυνητική υποχρέωση για το Δημόσιο.
Επιπλέον, η Fitch υπενθυμίζει ότι το ελληνικό Δημόσιο εξακολουθεί να παρέχει εγγυήσεις ύψους περίπου 18 δισ. ευρώ μέσω του προγράμματος «Ηρακλής».
Η ταχύτερη απεξάρτηση των τραπεζών από αυτά τα «κληροδοτήματα» της κρίσης θα αποτελούσε, σύμφωνα με αναλυτές, ένα ακόμη ισχυρό επιχείρημα υπέρ μελλοντικής αναβάθμισης.
Τι θα μπορούσε να φέρει νέα αναβάθμιση
Η Fitch περιγράφει αρκετά καθαρά και τις προϋποθέσεις για ένα επόμενο ανοδικό βήμα στην αξιολόγηση της χώρας.
Μεταξύ αυτών:περαιτέρω σημαντική μείωση του δημόσιου χρέους,
διατήρηση υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων,
ενίσχυση της μεσοπρόθεσμης αναπτυξιακής δυναμικής,
αύξηση των επενδύσεων,
συνέχιση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.
Με άλλα λόγια, η Ελλάδα έχει πλέον κερδίσει την εμπιστοσύνη των αγορών ως προς τη δημοσιονομική της σταθερότητα. Το επόμενο μεγάλο στοίχημα είναι να πείσει ότι μπορεί να διατηρήσει υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης χωρίς να δημιουργεί νέες ανισορροπίες.
Και αυτό είναι πλέον το πραγματικό κριτήριο για την επόμενη αναβάθμιση.
naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου