Αναβαθμίζεται το ελληνικό σύστημα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας

Φάνης Ζώης • fzois@naftemporiki.gr

Στην αναβάθμιση του εθνικού συστήματος ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας προχωρεί η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας, ενεργοποιώντας έργο ύψους 126,17 εκατ. ευρώ, με διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενο διαγωνισμό με τη γαλλική Thales Las France SAS.

Η απόφαση αφορά την αναβάθμιση του Εθνικού Συστήματος Επεξεργασίας Δεδομένων (Data Processing System – DPS) της ΥΠΑ, που αποτελεί τον βασικό πυρήνα διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας στη χώρα.

Σύμφωνα με τα τεύχη της διαδικασίας, η σύμβαση περιλαμβάνει την αναβάθμιση του υφιστάμενου συστήματος PALLAS 3G στη νέα πλατφόρμα TopSky ATC One, καθώς και τη διασύνδεσή του με τη νέα προσέγγιση της τερματικής περιοχής Αθηνών, το αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος» και τα αεροδρόμια Θεσσαλονίκης, Κέρκυρας και Ρόδου.

Η ΥΠΑ επέλεξε τη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης, επικαλούμενη λόγους προστασίας αποκλειστικών τεχνολογικών δικαιωμάτων της Thales πάνω στο υφιστάμενο σύστημα.
H σύμβαση

Η σχετική διαδικασία έχει λάβει και τη σύμφωνη γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων ΕΑΔΗΣΥ. Το συνολικό αντικείμενο της σύμβασης φτάνει τα 126,17 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ, ενώ προβλέπεται και δικαίωμα προαίρεσης έως πέντε έτη, ύψους περίπου 40,5 εκατ. ευρώ.

Σύμφωνα με την πρόσκληση, η Thales καλείται να καταθέσει προσφορά έως τις 12 Ιουνίου 2026, ενώ θα πρέπει να προσκομίσει και δήλωση αποκλειστικότητας για τα δικαιώματα του απαιτούμενου λογισμικού.

Η αναβάθμιση του DPS θεωρείται κρίσιμη για τον εκσυγχρονισμό των υπηρεσιών αεροναυτιλίας της χώρας, καθώς το νέο σύστημα θα υποστηρίζει τις αυξημένες ανάγκες διαχείρισης πτήσεων και τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις για την ασφάλεια και τον ψηφιακό μετασχηματισμό του εναέριου χώρου.
Τα επτά ραντάρ

Παράλληλα, με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου της ΥΠΑ αποκόπτεται από το έργο η αναβάθμιση επτά ραντάρ, σε Καμάρα, Υμηττό, Ελληνικό, Λευκάδα, Κύθηρα, Πήλιο και Μερέντα, ώστε αυτά να αντικατασταθούν από ολοκαίνουργια συστήματα.

Σύμφωνα με την τροποιητική απόφαση του διοικητικού συμβουλίου, η επιλογή της νέας προμήθειας υπερτερεί έναντι των συνεχών αναβαθμίσεων, ειδικά «σε περιβάλλον αυξημένων απαιτήσεων κυβερνοασφάλειας, κανονιστικής συμμόρφωσης με τους ενωσιακούς και διεθνείς κανονισμούς και επιχειρησιακής διαθεσιμότητας»”.

Σε όρους κόστους, βάσει της προσφορά της Thales από τον Μάρτιο του 2025, το αρχικό benchmark κόστος για την αναβάθμιση των επτά ραντάρ ήταν 29,85 εκατ. ευρώ (έκπτωση 19,82%). Εν συνεχεία, σε αυτό προστέθηκαν 1,9 εκατ. ευρώ για το ραντάρ στον λόφο Μερέντα, που έχει ενοχοποιηθεί για τα «μπλακάουτ» στο αεροδρόμιο της Αθήνας.

Αξίζει να αναφερθεί ότι η αλλαγή ρότας της ΥΠΑ σε ό,τι αφορά τον διαγωνισμό για τα ραντάρ ήρθε όταν η επιλογή της απευθείας ανάθεσης δεν πέρασε απαρατήρητη από τον ανταγωνισμό. Μάλιστα, με δύο επιστολές της προς τον αρμόδιο υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστο Δήμα, την ΕΑΔΗΣΥ και το Ελεγκτικό Συνέδριο, η ιταλική Leonardo κατήγγειλε τη διαδικασία.

Έτσι, η ΥΠΑ επιχειρεί τώρα να προχωρήσει το έργο με διαφορετικό μίγμα, ώστε να ξεπεράσει τον σκόπελο ενδεχόμενης δικαστικής εμπλοκής. Η υπηρεσία, σε κάθε περίπτωση, επικαλείται την «αδήριτη ανάγκη εκσυγχρονισμού των συστημάτων αεροναυτιλίας».

naftemporiki.gr