Στην καρδιά της Τεχεράνης, λίγα μόλις χιλιόμετρα από τα κέντρα εξουσίας της Ισλαμικής Δημοκρατίας, λειτουργεί μια συναγωγή που σφύζει από ζωή. Δίπλα της υπάρχουν εβραϊκά σχολεία, εστιατόριο με πιστοποίηση kosher και τελετουργικά λουτρά.
Εκεί κάθε εβδομάδα ο αρχιραβίνος Γεχούντα Γκεράμι οδηγεί την προσευχή μιας κοινότητας που πολλοί εκτός Ιράν αγνοούν ακόμη και ότι υπάρχει
Η εικόνα μοιάζει παράδοξη. Το Ιράν δεν αναγνωρίζει το κράτος του Ισραήλ, απαγορεύει κάθε επαφή με αυτό και αποτελεί έναν από τους πιο σκληρούς αντιπάλους του στη Μέση Ανατολή. Κι όμως, σύμφωνα με τον ίδιο τον Γκεράμι, στη χώρα εξακολουθούν να ζουν περίπου 20.000 Εβραίοι, με περίπου 60 ενεργές συναγωγές, ιερατικές σχολές και δεκάδες τελετουργικά λουτρά.
Όπως επισημαίνει σε εκτενές ρεπορτάζ της η Wall Street Journal, ο ρόλος του αρχιραβίνου δεν περιορίζεται στα θρησκευτικά του καθήκοντα. Είναι κυρίως μια συνεχής προσπάθεια να διατηρηθεί η εβραϊκή ταυτότητα χωρίς να θεωρηθεί ότι αμφισβητείται το θεοκρατικό καθεστώς.
«Δεν είμαι πολιτικός»
Ο Γκεράμι αποφεύγει συστηματικά να εμπλέκεται στη δημόσια πολιτική αντιπαράθεση.
«Δεν είμαι πολιτικός. Αυτό που με ενδιαφέρει είναι η εβραϊκή ζωή, όχι η πολιτική», δηλώνει στην αμερικανική εφημερίδα, στην πρώτη του επίσκεψη στο εξωτερικό μετά τις στρατιωτικές επιχειρήσεις του Ισραήλ και των ΗΠΑ εναντίον του Ιράν.
Η στάση αυτή αποτελεί, ουσιαστικά, τη βάση μιας άτυπης συμφωνίας ανάμεσα στην εβραϊκή κοινότητα και το ιρανικό κράτος: όσο οι Εβραίοι παραμένουν πιστοί στη χώρα, αποφεύγουν την πολιτική και κρατούν αποστάσεις από το Ισραήλ, μπορούν να ασκούν τη θρησκεία τους.
Η επιλογή αυτή, ωστόσο, έχει προκαλέσει έντονη κριτική σε κύκλους της διασποράς, όπου ορισμένοι τον κατηγορούν ότι λειτουργεί ως απολογητής του καθεστώτος.
Ο ίδιος απορρίπτει τις επικρίσεις.
«Δεν είμαι αγγελιοφόρος κανενός. Είμαι αγγελιοφόρος της κοινότητάς μου», απαντά.
Μια ιστορία 2.500 ετών
Η παρουσία των Εβραίων στην Περσία προηγείται κατά πολλούς αιώνες της ίδρυσης του σύγχρονου Ιράν.
Η εορτή του Πουρίμ, μία από τις σημαντικότερες του εβραϊκού ημερολογίου, αναφέρεται ακριβώς στη διάσωση των Εβραίων της αρχαίας Περσίας πριν από περίπου 2.500 χρόνια. Στη χώρα βρίσκονται ακόμη τάφοι βιβλικών προφητών και σημαντικοί τόποι προσκυνήματος για τον ιουδαϊσμό.
Πριν από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, η εβραϊκή κοινότητα αριθμούσε περισσότερους από 100.000 ανθρώπους. Η ανατροπή του Σάχη και η άνοδος του Αγιατολάχ Χομεϊνί άλλαξαν δραματικά τα δεδομένα.
Η εκτέλεση του γνωστού επιχειρηματία Χαμπίμπ Ελγκανιάν, με την κατηγορία της κατασκοπείας υπέρ του σιωνισμού, προκάλεσε κύμα φυγής των Εβραίων από τη χώρα, ενώ το νέο καθεστώς διέκοψε κάθε σχέση με το Ισραήλ και παρέδωσε την πρώην ισραηλινή πρεσβεία στην Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης.
Περιορισμοί και φόβος
Σήμερα, οι Εβραίοι του Ιράν μπορούν να λειτουργούν συναγωγές και να τηρούν τις θρησκευτικές τους παραδόσεις, όμως αντιμετωπίζουν σημαντικούς περιορισμούς.
Δεν επιτρέπεται να ταξιδεύουν στο Ισραήλ ούτε να διατηρούν επαφές με συγγενείς και φίλους που ζουν εκεί, ενώ ακόμη και η επικοινωνία με εβραϊκές οργανώσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες είναι συχνά δύσκολη.
Σύμφωνα με την Ομοσπονδία Ιρανών Εβραίων στις ΗΠΑ, από το 1979 έχουν καταγραφεί τουλάχιστον 17 εκτελέσεις Εβραίων, δεκάδες εξαφανίσεις και περίπου 2.000 συλλήψεις, αν και πολλές δεν συνδέονταν άμεσα με πολιτικές υποθέσεις.
Το 1999, δεκατρείς Ιρανοί Εβραίοι συνελήφθησαν με την κατηγορία της κατασκοπείας υπέρ του Ισραήλ. Οι περισσότεροι καταδικάστηκαν, αλλά αφέθηκαν αργότερα ελεύθεροι έπειτα από έντονες διεθνείς πιέσεις.
Ο πόλεμος κάνει τα πάντα δυσκολότερα
Οι τελευταίοι μήνες υπήρξαν ιδιαίτερα δύσκολοι για την κοινότητα.
Οι στρατιωτικές συγκρούσεις ανάμεσα στο Ιράν, το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αυξήσει την καχυποψία των αρχών. Σύμφωνα με εκπροσώπους της ιρανικής εβραϊκής διασποράς, δεκάδες Εβραίοι ανακρίθηκαν μετά τις ισραηλινές επιχειρήσεις, ενώ η επικοινωνία με την κοινότητα έχει γίνει εξαιρετικά περιορισμένη.
Παρ’ όλα αυτά, ο Γεχούντα Γκεράμι επιμένει ότι ο στόχος του παραμένει αμετάβλητος.
«Ο πόλεμος έχει αρνητική επίδραση σε όλους μας και δεν τον θέλουμε», λέει.
Και συμπυκνώνει την αποστολή του σε μία μόνο φράση:
«Θέλω οι Εβραίοι του Ιράν να μπορούν να συνεχίσουν να ζουν ως Εβραίοι».
naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου