Ένα πρώτο, δειλό «φρένο» στη συνεχή υποχώρηση των γεννήσεων φαίνεται να καταγράφεται στην Ελλάδα το 2026, χωρίς ακόμη να μπορεί να γίνει λόγος για ανατροπή της δημογραφικής τάσης.
Τα στοιχεία των ληξιαρχικών πράξεων για τους πρώτους οκτώ μήνες του έτους δείχνουν ότι οι γεννήσεις εξακολουθούν να μειώνονται, αλλά με αισθητά βραδύτερο ρυθμό. Από τις πάνω από 3.000 λιγότερες γεννήσεις που καταγράφονταν κάθε χρόνο την τελευταία τριετία, η απώλεια για το 2026 εκτιμάται –εφόσον η εικόνα του οκταμήνου διατηρηθεί– κοντά στις 1.500.
Η ένδειξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία έπειτα από μια πολυετή καθοδική πορεία και ενώ ανοίγει ένας νέος κύκλος μέτρων για τις οικογένειες με παιδιά: από τη φορολογική ελάφρυνση τρίτεκνων και πολύτεκνων έως το υψηλότερο επίδομα γέννησης και τον νέο επενδυτικό λογαριασμό για παιδιά.
43.339 γεννήσεις σε οκτώ μήνες
Στο διάστημα Ιανουαρίου – Αυγούστου καταγράφηκαν 43.339 γεννήσεις.
Με απλή αναγωγή στο σύνολο του έτους, ο αριθμός οδηγεί σε περίπου 65.000 γεννήσεις, αν και η τελική επίδοση μπορεί να είναι υψηλότερη, καθώς ο Δεκέμβριος εμφανίζει διαχρονικά περισσότερες γεννήσεις από τον μέσο μηνιαίο ρυθμό.
Ο αριθμός αναμένεται να παραμείνει χαμηλότερος από εκείνον του 2025, όταν καταγράφηκαν 66.532 γεννήσεις. Η διαφορά, όμως, φαίνεται αισθητά μικρότερη από τις απώλειες των προηγούμενων ετών.
Μετά την πανδημία, η πορεία ήταν σταθερά καθοδική: από 86.390 γεννήσεις το 2021, σε 77.106 το 2022, 72.244 το 2023 και 69.675 το 2024.
Η πτώση δείχνει να περιορίζεται στο μισό
Εφόσον ο ρυθμός του πρώτου οκταμήνου συνεχιστεί έως το τέλος της χρονιάς και δεν αποδειχθεί συγκυριακός, η ετήσια μείωση των γεννήσεων θα περιοριστεί περίπου κατά 50% σε σύγκριση με εκείνη της τελευταίας τριετίας.
Ενώ τα προηγούμενα χρόνια χάνονταν περισσότερες από 3.000 γεννήσεις ετησίως, για το 2026 η διαφορά φαίνεται να κινείται περίπου στις 1.500.
Χρειάζεται, πάντως, προσεκτική ανάγνωση των αριθμών. Τα στοιχεία των ληξιαρχείων αποτελούν διοικητικά δεδομένα και όχι ολοκληρωμένη δημογραφική μελέτη, ενώ μία χρονιά δεν αρκεί για να στοιχειοθετήσει αλλαγή μιας μακροχρόνιας τάσης.
«Πρώτη θετική ένδειξη»
Η γενική γραμματέας της Ανώτατης Συνομοσπονδίας Πολυτέκνων Ελλάδος, Δήμητρα-Ινές Αγγελή, χαρακτηρίζει τη μείωση κατά 50% του ρυθμού υποχώρησης των γεννήσεων «εξαιρετικά θετική εξέλιξη».
Κατά την εκτίμησή της, η εικόνα συνδέεται με τα οικονομικά, εργασιακά και κοινωνικά μέτρα στήριξης της οικογένειας που έχουν εφαρμοστεί τα τελευταία χρόνια και, εφόσον αποκτήσει διάρκεια, μπορεί να αποτελέσει πρώτη ένδειξη αλλαγής της δημογραφικής πορείας.
Από το επίδομα γέννησης έως τις «Νταντάδες της Γειτονιάς»
Από το 2019 έως το 2025 έχει αναπτυχθεί ένα ευρύ πλέγμα οικονομικών, φορολογικών και εργασιακών μέτρων για τις οικογένειες.
Σε αυτά περιλαμβάνονται το επίδομα γέννησης, οι αυξημένες αποδοχές δημοσίων υπαλλήλων ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών, οι «Νταντάδες της Γειτονιάς», τα vouchers για βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς, οι άδειες μητρότητας και πατρότητας, η γονική άδεια, φορολογικές ελαφρύνσεις, στεγαστικά προγράμματα και ειδικές προβλέψεις για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες.
Το επόμενο πακέτο επιχειρεί πλέον να μεταφέρει μεγαλύτερο μέρος της στήριξης από τις εφάπαξ παροχές σε μόνιμες φορολογικές και οικονομικές ελαφρύνσεις.
Μηδενικός φόρος για τρίτεκνους έως 20.000 ευρώ
Μία από τις βασικές αλλαγές αφορά τη φορολογία των τρίτεκνων οικογενειών.
Από την 1η Ιανουαρίου 2027 ο συντελεστής φόρου εισοδήματος μηδενίζεται για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ για όσους έχουν τρία εξαρτώμενα παιδιά. Η ρύθμιση μειώνει τον φόρο και για υψηλότερα εισοδήματα.
Έτσι, τρίτεκνος μισθωτός με ετήσιο εισόδημα 20.000 ευρώ, ο οποίος κατέβαλλε φόρο 620 ευρώ, θα έχει μηδενική επιβάρυνση.
Για τρίτεκνο μισθωτό με εισόδημα 30.000 ευρώ, ο φόρος μειώνεται από 2.820 σε 1.020 ευρώ, με ετήσιο όφελος 1.800 ευρώ.
Αντίστοιχα, τρίτεκνος ελεύθερος επαγγελματίας με εισόδημα 15.000 ευρώ, που κατέβαλλε φόρο 1.350 ευρώ, θα έχει πλέον μηδενικό φόρο.
Μεγαλώνει το επίδομα από το τέταρτο παιδί
Σημαντική αλλαγή προβλέπεται και στο επίδομα γέννησης για τις πολύτεκνες οικογένειες.
Σήμερα το επίδομα ανέρχεται σε 2.400 ευρώ για το πρώτο παιδί, 2.700 ευρώ για το δεύτερο, 3.000 ευρώ για το τρίτο και 3.500 ευρώ από το τέταρτο και μετά.
Με τη νέα ρύθμιση, από το τέταρτο παιδί το ποσό θα αυξάνεται κατά 1.000 ευρώ για κάθε επιπλέον τέκνο:4.500 ευρώ για το τέταρτο παιδί
5.500 ευρώ για το πέμπτο
6.500 ευρώ για το έκτο
7.500 ευρώ για το έβδομο και ούτω καθεξής.
Η νέα κλίμακα ισχύει για γεννήσεις από την 1η Ιανουαρίου 2026 και εκτιμάται ότι αφορά περίπου 2.500 πολύτεκνες οικογένειες κάθε χρόνο.
Ο νέος «κουμπαράς» για τα παιδιά
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται και ο νέος επενδυτικός λογαριασμός για παιδιά, ο οποίος θα μπορεί να ανοίγει στα πρώτα δύο χρόνια από τη γέννησή τους.
Το κράτος θα καταβάλλει ποσό αντίστοιχο με εκείνο της οικογένειας, έως συγκεκριμένο ετήσιο όριο, με τις εισφορές να συνεχίζονται μέχρι την ενηλικίωση.
Στο παράδειγμα που παρουσίασε το οικονομικό επιτελείο, για παιδί που γεννιέται το 2026 και αποκτά λογαριασμό το 2027, οι συνολικές καταβολές μέχρι τα 18 έτη φθάνουν τις 49.304 ευρώ, από τις οποίες οι 24.652 ευρώ προέρχονται από το κράτος – πριν υπολογιστεί οποιαδήποτε επενδυτική απόδοση.
Στέγαση: Περισσότερος χώρος για μεγαλύτερες οικογένειες
Παρεμβάσεις προβλέπονται και στο στεγαστικό.
Τα φορολογικά κίνητρα για την επιστροφή κλειστών κατοικιών στη μακροχρόνια μίσθωση διευρύνονται, ενώ για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες αυξάνεται το επιτρεπόμενο όριο επιφάνειας κατοικίας ώστε να λαμβάνεται υπόψη το μέγεθος του νοικοκυριού.
Παράλληλα, στον σχεδιασμό του νέου «Σπίτι μου ΙΙΙ» προβλέπονται ευνοϊκότερες προϋποθέσεις για οικογένειες με περισσότερα παιδιά.
Το μεγάλο στοίχημα: Θα γεννηθούν περισσότερα παιδιά;
Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει εάν οι οικονομικές παρεμβάσεις μπορούν να επηρεάσουν την ίδια την απόφαση ενός ζευγαριού να αποκτήσει παιδί ή περισσότερα παιδιά – και όχι απλώς να ελαφρύνουν το κόστος για όσους έχουν ήδη δημιουργήσει οικογένεια.
Η επιβράδυνση της πτώσης των γεννήσεων το 2026 αποτελεί μια πρώτη ένδειξη. Για να μετατραπεί όμως σε πραγματική αλλαγή της δημογραφικής πορείας θα χρειαστούν περισσότερα χρόνια δεδομένων.
Όπως επισημαίνει η Δήμητρα-Ινές Αγγελή, το δημογραφικό συνδέεται άμεσα με την οικονομία, την αγορά εργασίας και τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος, ενώ ζητούμενο, κατά την ίδια, είναι ένα συνολικό «Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Οικογένεια».
Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου