Δύο θραύσματα από τα Γλυπτά του Παρθενώνα, τα οποία βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο πρόκειται να ταξιδέψουν στη Γερμανία, προκειμένου να παρουσιαστούν σε μεγάλη έκθεση αφιερωμένη στον γλυπτό διάκοσμο των αετωμάτων του Παρθενώνα.
Τα θραύσματα θα παρουσιαστούν στο Liebieghaus Skulpturensammlung της Φρανκφούρτης, στο πλαίσιο της έκθεσης «Athena, the Stage is Yours: The Parthenon Puzzle», η οποία εγκαινιάζεται στις 18 Νοεμβρίου 2026 και θα διαρκέσει έως τις 25 Ιουλίου 2027. Το γερμανικό μουσείο έχει επιβεβαιώσει ότι θα φιλοξενήσει σημαντικά δάνεια από το Βρετανικό Μουσείο, χωρίς ωστόσο να έχει ανακοινώσει μέχρι στιγμής την ακριβή ταυτότητα των δύο παρθενώνειων θραυσμάτων.
Η έκθεση της Φρανκφούρτης είχε σχεδιαστεί να περιλαμβάνει και εννέα θραύσματα του Παρθενώνα από το Μουσείο της Ακρόπολης. Ωστόσο, το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο γνωμοδότησε αρνητικά, καθώς η Αθήνα δεν επθυμεί την έκθεση των ελληνικών θραυσμάτων με εκείνα του Βρετανικού Μουσείου, κίνηση που θα μπορούσε να εκληφθεί ως έμμεση αποδοχή της βρετανικής θέσης περί κατοχής και κυριότητας. Άλλωστε, πρόσφατα η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη επανέλαβε ότι η Ελλάδα «δεν αναγνωρίζει κατοχή, κυριότητα και νομή» στο Βρετανικό Μουσείο, ότι τα Γλυπτά βρίσκονται στο Λονδίνο ως προϊόν αρπαγής, με τη βίαιη απομάκρυνσή τους να έχει προκαλέσει άμεση καταστροφή στο μνημείο από το οποίο προέρχονταν.
Το «μοντέλο» της Ταπισερί της Μπαγιέ
Σημειώνεται ότι πρόσφατα ο διευθυντής του Βρετανικού Μουσείου, Νίκολας Κάλιναν, παρουσίασε στους Financial Times τη συγκεκριμένη συμφωνία ως πιθανό παράδειγμα για το πώς θα μπορούσε να υπάρξει πρόοδος και στην υπόθεση των Γλυπτών του Παρθενώνα. Ο ίδιος εξέφρασε την ελπίδα ότι η συνεργασία για την Ταπισερί θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα κλίμα που θα επέτρεπε να εξεταστούν νέες λύσεις και για τα Γλυπτά. Ωστόσο, οι δύο περιπτώσεις δεν είναι ταυτόσημες. Η Ταπισερί της Μπαγιέ δεν αποτελεί αντικείμενο αντίστοιχης διαμάχης για την κυριότητά της, δεν είναι προϊόν κλοπής, και ο προσωρινός δανεισμός της δεν συνδέεται με τη λογική των «πολιτιστικών ανταλλαγών» καθώς και με ζήτημα επιστροφής πολιτιστικής κληρονομιάς.
Λεπτομέρεια από το ανατολικού αέτωμα του Παρθενώνα. Εικονίζεται η προσωποποίηση του Ήλιου που ανατέλλει. Ο Ήλιος αναδύεται από τη θάλασσα. Το άρμα του δεν φαίνεται, αλλά τμήμα του τεθρίππου που το σύρει. Δίπλα ξαπλωμένος γυμνός είναι ο Διόνυσος που κρατάει ένα αγγείο.Το ανατολικό αέτωμα του Παρθενώνα
Στο επίκεντρο της έκθεσης στη Φρανκφούρτη βρίσκεται πολυετής έρευνα της ομάδας του Vinzenz Brinkmann, επικεφαλής του Τμήματος Αρχαιοτήτων του Liebieghaus. Οι ερευνητές αξιοποίησαν αρχαιολογικά και ιστορικά στοιχεία, αλλά και σύγχρονες τεχνολογίες, προκειμένου να δώσουν απάντηση σε ένα από τα μεγάλα ερωτήματα που παραμένουν ανοιχτά: ποια ήταν η αρχική σύνθεση του ανατολικού αετώματος του Παρθενώνα. Μέσα από την επανεξέταση και την αναγνώριση θραυσμάτων, αρκετά κομμάτια αποδόθηκαν σε συγκεκριμένες μορφές. Στη συνέχεια, με τη βοήθεια τρισδιάστατης σάρωσης, τα θραύσματα ενώθηκαν ψηφιακά και δημιουργήθηκε ένα μοντέλο σε πραγματικές διαστάσεις. Η έκθεση θα παρουσιάζει στους επισκέπτες αυτή τη διαδικασία βήμα προς βήμα, ενώ ειδικά σχεδιασμένη κινούμενη απεικόνιση θα επιχειρεί να δώσει «ζωή» στις μορφές του αετώματος.
Ένα ακόμη επεισόδιο στη μακρόχρονη διαμάχη για την επιστροφή των Γλυπτών
Για την Αθήνα, η λύση του δανεισμού δεν αποτελεί επιλογή. Η ελληνική πλευρά έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι ένας τέτοιος διακανονισμός θα μπορούσε να θεωρηθεί έμμεση αναγνώριση της βρετανικής κυριότητας επί των Γλυπτών. Έτσι, ενώ το Βρετανικό Μουσείο συνεχίζει να προωθεί τη λογική των προσωρινών δανεισμών, η Ελλάδα επιμένει στην πλήρη επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Αθήνα. Η νέα έκθεση στη Φρανκφούρτη αναμένεται, επομένως, να αποτελέσει όχι μόνο μια σημαντική αρχαιολογική παρουσίαση, αλλά και ένα ακόμη επεισόδιο στη μακρόχρονη διαμάχη για την επιστροφή των Γλυπτών.
Επιμέλεια: Γιώργος Κουλουβάρης
gkoul@naftemporiki.gr
naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου