Μια νέα και εξαιρετικά επικίνδυνη συμμαχία διαμορφώνεται στις δύο πλευρές του Κόλπου του Άντεν, με δυνητικές συνέπειες πολύ πέρα από την Υεμένη και τη Σομαλία.
Σύμφωνα με εκτενή έρευνα της Wall Street Journal, οι Χούθι και η αλ Σαμπάμπ (o πλουσιότερος βραχίονας της Αλ Κάιντα στον κόσμο) έχουν οικοδομήσει τα τελευταία χρόνια ένα δίκτυο ανταλλαγής όπλων, τεχνογνωσίας, εκπαίδευσης και χρηματοδότησης, το οποίο τους επιτρέπει να επεκτείνουν την επιχειρησιακή τους εμβέλεια σε ένα από τα κρισιμότερα θαλάσσια περάσματα του κόσμου.
Η σύμπραξη είναι εντυπωσιακή και για έναν ακόμη λόγο: οι σιίτες Χούθι και η σουνιτική αλ Σαμπάμπ βρίσκονται ιστορικά σε αντίπαλα θρησκευτικά στρατόπεδα. Αυτό που τους έφερε κοντά, σύμφωνα με Αμερικανούς, Σομαλούς και Υεμενίτες αξιωματούχους που μίλησαν στη WSJ, είναι ο κοινός τους εχθρός – οι ΗΠΑ και το Ισραήλ – αλλά και μια απολύτως πρακτική ανταλλαγή συμφερόντων.
Η αλ Σαμπάμπ διαθέτει χρήμα και αναζητεί πιο προηγμένα όπλα και στρατιωτική εκπαίδευση. Οι Χούθι διαθέτουν πυραύλους, drones και τεχνογνωσία, αλλά επιδιώκουν χρηματοδότηση και, κυρίως, πρόσβαση στην αφρικανική πλευρά του Κόλπου του Άντεν.
Φλεγόμενο τάνκερ στον Κόλπο του ΆντενΟ άνθρωπος – σύνδεσμος
Κεντρικό ρόλο στη δημιουργία αυτού του δικτύου φέρεται να είχε ο 38χρονος Σομαλός Τζιμπρίλ «One-Armed» Γιάχια Άλι.
Σύμφωνα με τη WSJ, ο Τζιμπρίλ λειτουργούσε τουλάχιστον από το 2023 ως σύνδεσμος ανάμεσα στις δύο οργανώσεις, διευκολύνοντας τη μεταφορά όπλων, την ανταλλαγή τεχνογνωσίας και τον συντονισμό ανάμεσα σε στελέχη των Χούθι και της αλ Σαμπάμπ.
Στις 12 Φεβρουαρίου σκοτώθηκε στην Υεμένη από αμερικανικό πύραυλο που έπληξε το αυτοκίνητό του. Δύο αμερικανικές πηγές με γνώση της επιχείρησης επιβεβαίωσαν στην εφημερίδα ότι επρόκειτο για αμερικανικό πλήγμα. Η CENTCOM ανέφερε ότι δεν επρόκειτο για στρατιωτική επιχείρηση, ενώ η CIA δεν σχολίασε εάν είχε εμπλοκή.
Η εξόντωσή του, όμως, δεν διέκοψε το δίκτυο. Μετά τον θάνατό του, η αλ Σαμπάμπ φέρεται να τοποθέτησε νέο εκπρόσωπο στην Υεμένη για να συνεχίσει τη συνεργασία.
Η «λίστα αγορών» της αλ Σαμπάμπ
Το 2024 η αλ Σαμπάμπ έστειλε στην Υεμένη ακόμη υψηλόβαθμο απεσταλμένο, ο οποίος παρέδωσε στους Χούθι μια εκτενή λίστα όπλων.
Σύμφωνα με έγγραφο που είδε η Wall Street Journal, η λίστα περιλάμβανε φορητούς αντιαεροπορικούς πυραύλους, ρουκέτες Katyusha των 107 χιλιοστών, τυφέκια ελεύθερου σκοπευτή Dragunov, επιθετικά drones, αντιαρματικά συστήματα και αμερικανικό εξοπλισμό νυχτερινής όρασης.
Αμερικανός αξιωματούχος των στρατιωτικών υπηρεσιών πληροφοριών επιβεβαίωσε ότι η αλ Σαμπάμπ επιδίωκε να αποκτήσει πιο προηγμένα όπλα από τους Χούθι, πέρα από τυφέκια, πολυβόλα και πυρομαχικά.
Δεν είναι σαφές πόσα από αυτά τα συστήματα έχουν ήδη φτάσει στη Σομαλία. Η προοπτική, πάντως, η οργάνωση να αποκτήσει drones ή άλλα όπλα ικανά να πλήξουν αμερικανικές και σομαλικές βάσεις προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία.
Η διαδρομή των όπλων
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που επικαλείται η WSJ, εταιρείες – βιτρίνες στην Υεμένη εμφανίζουν στρατιωτικά φορτία ως προϊόντα πολιτικής χρήσης.
Τα όπλα μεταφέρονται σε λιμάνια όπως η Μουκάλα και από εκεί διασχίζουν τον Κόλπο του Άντεν με ταχύπλοα ή αλιευτικά σκάφη, για να αποβιβαστούν σε ελλιπώς επιτηρούμενα σημεία της βόρειας Σομαλίας.
Στη συνέχεια, κατευθύνονται προς τις περιοχές δράσης της αλ Σαμπάμπ στον νότο.
Τον Απρίλιο του 2025, οι ΗΠΑ κατέστρεψαν δύο σκάφη χωρίς σημαία που έμπαιναν στα σομαλικά ύδατα από την Υεμένη μεταφέροντας, σύμφωνα με την αμερικανική διοίκηση Αφρικής, προηγμένα συμβατικά όπλα.
Εκπαίδευση σε drones και εκρηκτικά
Η συνεργασία δεν περιορίζεται στις αγορές όπλων. Τουλάχιστον 100 μαχητές της αλ Σαμπάμπ έχουν ταξιδέψει στην Υεμένη για εκπαίδευση από τους Χούθι, σύμφωνα με Αμερικανό στρατιωτικό αξιωματούχο που επικαλείται η εφημερίδα.
Οι εκπαιδεύσεις αφορούν τη χρήση προηγμένων όπλων, την κατασκευή πιο θανατηφόρων αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών και τις επιχειρήσεις με drones.
Μία ομάδα μαχητών φέρεται να πέρασε τρεις μήνες φέτος στη Σαάντα, μαθαίνοντας συναρμολόγηση μη επανδρωμένων αεροσκαφών και χειρισμό συστημάτων που επιτρέπουν στον χειριστή να βλέπει σε πραγματικό χρόνο μέσα από την κάμερα του drone.
Παράλληλα, εκπαιδευτές των Χούθι φέρεται να μεταβαίνουν και στη Σομαλία.
Η πολιτοφυλακή των Χούθι στη Σανάα/ REUTERS/Khaled AbdullahΗ αλ Σαμπάμπ έχει το χρήμα
Η σχέση αυτή έχει ισχυρό οικονομικό υπόβαθρο. Σύμφωνα με αμερικανική αξιολόγηση πληροφοριών, η αλ Σαμπάμπ συγκεντρώνει τουλάχιστον 100 εκατ. δολάρια ετησίως, κυρίως μέσω εκβιασμών, επιβολής «διοδίων» σε επιχειρήσεις και οδικά σημεία ελέγχου και δραστηριοτήτων γύρω από το λιμάνι του Μογκαντίσου.
Η οργάνωση εκμεταλλεύεται επίσης μικρά ορυχεία χρυσού στη βόρεια Σομαλία. Για τους Χούθι, όμως, το μεγαλύτερο όφελος δεν είναι τα μετρητά. Είναι η γεωγραφία.
Το στρατηγικό έπαθλο του Κόλπου του Άντεν
Υεμένη και Σομαλία βρίσκονται στις δύο αντικριστές ακτές ενός περάσματος κομβικού για το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας. Πριν από τον πόλεμο με το Ιράν, περίπου το 12% του πετρελαίου που μεταφερόταν διά θαλάσσης παγκοσμίως περνούσε από την περιοχή, σύμφωνα με τη WSJ.
Με το Στενό του Ορμούζ να έχει περιοριστεί δραστικά από τις ιρανικές επιχειρήσεις, ο Κόλπος του Άντεν αποκτά ακόμη μεγαλύτερη στρατηγική αξία ως εναλλακτική δίοδος για τις εξαγωγές πετρελαίου της Μέσης Ανατολής.
Οι Χούθι έχουν ήδη αποδείξει ότι μπορούν να πλήττουν εμπορικά πλοία με πυραύλους και drones. Ένα σταθερό έρεισμα στη Σομαλία θα μπορούσε να τους προσφέρει δυνατότητα επιτήρησης και δυνητικής απειλής της ναυσιπλοΐας και από την αφρικανική ακτή.
Σύμφωνα μάλιστα με τις πληροφορίες της εφημερίδας, οι Χούθι επιδιώκουν τη βοήθεια της αλ Σαμπάμπ για την ανάπτυξη συστημάτων ραντάρ που θα παρακολουθούν την κίνηση πλοίων στα ύδατα της περιοχής.
Η Σομαλιλάνδη και το Ισραήλ
Η κατάσταση περιπλέχθηκε ακόμη περισσότερο μετά την αναγνώριση της ανεξαρτησίας της Σομαλιλάνδης από το Ισραήλ τον περασμένο Δεκέμβριο.
Η Σομαλιλάνδη ελέγχει το λιμάνι της Μπερμπέρα, σε στρατηγικό σημείο στην αφρικανική πλευρά του Κόλπου του Άντεν.
Πρώην ανώτερος αξιωματούχος των ισραηλινών υπηρεσιών πληροφοριών δήλωσε στη WSJ ότι η αντιπαράθεση με τους Χούθι αποτέλεσε σημαντικό παράγοντα στην απόφαση του Ισραήλ, καθώς μια παρουσία στη Somaliland θα του προσέφερε πολύ ισχυρή θέση επιτήρησης απέναντι στην Υεμένη.
Οι Χούθι έχουν ήδη προειδοποιήσει ότι ενδεχόμενη ισραηλινή στρατιωτική δραστηριότητα ή παρουσία στη Somaliland θα μπορούσε να αποτελέσει στόχο.
Η εικόνα που προκύπτει από την έρευνα της Wall Street Journal είναι αυτή μιας συνεργασίας που ξεκίνησε ως εμπορική και επιχειρησιακή συναλλαγή, αλλά αποκτά πλέον σαφή στρατηγική διάσταση.
Η αλ Σαμπάμπ αποκτά πρόσβαση σε πιο προηγμένα όπλα και εκπαίδευση. Οι Χούθι αποκτούν χρήμα, εμβέλεια και πιθανό έρεισμα στην αφρικανική πλευρά του Κόλπου του Άντεν.
Και σε μια περίοδο κατά την οποία η παγκόσμια αγορά ενέργειας είναι ήδη εκτεθειμένη στην κρίση του Ορμούζ, η συνάντηση αυτών των δύο δικτύων δημιουργεί έναν δεύτερο δυνητικό κόμβο αστάθειας πάνω σε μία από τις πιο κρίσιμες θαλάσσιες αρτηρίες του πλανήτη.
naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου