Στο «κόκκινο» οι ισορροπίες στη Μέση Ανατολή – Το δίλημμα του Ισλαμαμπάντ και η «Συμφωνία της Μέκκας»

Νικολέτα Πετανίδου • npetanidou@naftemporiki.gr

Η πιθανότητα στρατιωτικής εμπλοκής του Πακιστάν στην Υεμένη, στο πλευρό της Σαουδικής Αραβίας και με φόντο το «Σύμφωνο της Μέκκας», θα άλλαζε τα δεδομένα σε μία ήδη εύφλεκτη Μέση Ανατολή.

Όπως αναφέρεται στον διεθνή τύπο ήδη από την Τρίτη, το Ισλαμαμπάντ είναι πιθανό να πραγματοποιήσει αεροπορικές επιδρομές εναντίον των δυνάμεων των Χούθι στην Υεμένη, κατόπιν αιτήματος της Σαουδικής Αραβίας.

Πακιστανικές πηγές, μάλιστα, ανέφεραν, ότι οι επιθέσεις ενδέχεται να πραγματοποιηθούν σύντομα και ότι θα δημοσιοποιηθούν λίγο αργότερα.

Και όλα αυτά μετά τις επιθέσεις των ανταρτών Χούθι σε σαουδαραβικές πόλεις και ενεργειακές εγκαταστάσεις, μεταξύ άλλων σε Άμπχα, Τζιζάν, Νατζράν και Χαμίς Μουσάιτ με τη Σαουδική Αραβία να απαντά.

Καθώς, λοιπόν, η σύγκρουση μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Χούθι εισέρχεται σε κρίσιμη φάση, το ερώτημα είναι αν το Πακιστάν θα κινηθεί εναντίον των Χούθι μέσα στην Υεμένη.

Και έτσι μπαίνει στην εξίσωση η «Συμφωνία της Μέκκας».

Ο υπουργός Άμυνας του Πακιστάν, Χαουάτζα Μοχάμαντ Ασίφ , δήλωσε την Τετάρτη ότι οποιαδήποτε επίθεση εναντίον της Σαουδικής Αραβίας θα μπορούσε να ενεργοποιήσει το Σύμφωνο της Μέκκας, προειδοποιώντας ότι επίθεση εναντίον ενός μέλους θα θεωρείται επίθεση εναντίον όλων των συμμετεχόντων.

Από την άλλη πλευρά, σχολιάζοντας το ενδεχόμενο συμμετοχής του Πακιστάν, ο Zeeshan Shah, πολιτικός αναλυτής με έδρα την Ουάσινγκτον, δήλωσε στο Türkiye Today ότι ο υπουργός Άμυνας Χαουάτζα Μοχάμαντ Ασίφ είναι «γνωστός για δηλώσεις που κάνει αυθόρμητα σε πολλές περιπτώσεις και οι οποίες δεν αντικατοπτρίζουν απαραίτητα τη θέση της κυβέρνησης».

Σε κάθε περίπτωση, πέρα από το στρατιωτικό σκέλος, θα μπορούσε να περιπλέξει πολιτικά τις πολύ προσεκτικά ισορροπημένες σχέσεις του Πακιστάν με την Τεχεράνη, αλλά και να επηρεάσει τις προσπάθειες διαμεσολάβησης του Ισλαμαμπάντ για τον τερματισμό του πολέμου ΗΠΑ–Ιράν.
«Ο Υπουργός Άμυνας του Πακιστάν αποσυνδέει τους Χούθι από την Τεχεράνη»

Μιλώντας στη Ναυτεμπορική, ο Δρ. Διεθνών Σχέσεων Νίκος Λυσιγάκης, υπογραμμίζει αρχικά πως δεδομένου του ότι δεν γνωρίζει κανείς μέχρι σήμερα με σαφήνεια τι προβλέπει και, επί της αρχής, η «Συμφωνία της Μέκκας», θα πρέπει να ερμηνεύεται περισσότερο ως δήλωση αποτροπής παρά ως στρατιωτικό βραχίονα.

Ο Ασίφ το γνωρίζει καλά, και η ρητορική του το δείχνει. Χαρακτήρισε τους Χούθι «μη κρατικούς δρώντες» και είπε ότι «δεν χρειάζεται να απαντήσουμε σε τούβλο με πέτρα».

Όπως εξηγεί ο κ. Λυσιγάκης, «αποσυνδέει, δηλαδή, τους Χούθι από την Τεχεράνη, ώστε ένα πλήγμα εναντίον τους να μην συνιστά πόλεμο με το Ιράν. Και το Ιράν, από την πλευρά του, προσφέρει την ίδια ακριβώς φόρμουλα, δηλώνοντας ότι δεν τους ελέγχει. Αν λοιπόν υπάρξει πακιστανική εμπλοκή, το πιθανότερο είναι να πάρει τη μορφή ανταλλαγής πληροφοριών και ίσως επιλεκτικών αεροπορικών πληγμάτων, όχι στρατευμάτων στην Υεμένη».

Στο πλαίσιο αυτό, και ερωτηθείς για τις σχέσεις Πακιστάν-Ιράν σήμερα, μετά και τις πρόσφατες εξελίξεις, ο κ. Λυσιγάκης τις περιέγραψε ως ελεγχόμενο ανταγωνισμό με συγκυριακή σύγκλιση.
«Ένα απομονωμένο Ιράν χρειάζεται τον πακιστανικό δίαυλο περισσότερο από τους Χούθι»

Τούτο διότι όπως εξήγησε, «το Πακιστάν κράτησε ουδετερότητα στη σύγκρουση, μεσολάβησε για την εκεχειρία και φιλοξένησε τις Συνομιλίες του Ισλαμαμπάντ, ενώ ο ίδιος ο Σαρίφ συναντήθηκε με τον Πεζεσκιάν πριν από δέκα μέρες».

«Ένα απομονωμένο Ιράν χρειάζεται τον πακιστανικό δίαυλο περισσότερο από ό,τι τους ίδιους τους Χούθι. Οι τριβές μεταξύ των δύο χωρών όμως παραμένουν και δεν φαίνεται να αλλάζουν. Έτσι, ενώ στρατιωτικά το να πλήξει το Πακιστάν τους Χούθι είναι θεωρητικά εύκολο, πολιτικά είναι δύσκολο: το Ιράν διαθέτει ασύμμετρα αντίποινα που δεν απαιτούν κήρυξη πολέμου, και το πακιστανικό κοινοβούλιο έχει ήδη αρνηθεί μια αποστολή στην Υεμένη το 2015», σημείωσε ο κ. Λυσιγάκης.
«Ένας ανοιχτός πόλεμος Πακιστάν-Ιράν δεν είναι πιθανός»

Στο ερώτημα εάν ένας ανοιχτός πόλεμος Πακιστάν-Ιράν, είναι πιθανός, ο κ. Λυσιγάκης απαντά πως δεν είναι πιθανός, ωστόσο υπογραμμίζει ότι «σε μια δυνητική κλιμάκωση, ωστόσο, τον ρόλο τους θα έπαιζαν οι μη κρατικοί δρώντες, διασυνδέοντας τα θέατρα των επιχειρήσεων. Μόνο μέσα από ένα τέτοιο σενάριο θα έμπαινε στην εξίσωση και η Τουρκία, με drones και όχι με τακτικό στρατό, για να δείξει στην πράξη ότι στηρίζει τη νέα περιφερειακή συνεργασία».

«Στην ουσία, το Πακιστάν πούλησε αξιοπιστία έναντι ρευστότητας και θέσης, και τώρα καλείται να την ανταποδώσει τη στιγμή που ανεπίσημα πολεμά ήδη στο Αφγανιστάν και τα εσωτερικά του περιθώρια είναι τα στενότερα της δεκαετίας. Η πρόβλεψή μου: περιορισμένη συμμόρφωση, διατήρηση του διαύλου με την Τεχεράνη με κάθε κόστος, αποφυγή χερσαίας εμπλοκής. Ό,τι μπορεί να το ανατρέψει είναι ένα πολύνεκρο πλήγμα σε σαουδικό έδαφος, που θα καθιστούσε τη μη απάντηση πολιτικά αδύνατη», κατέληξε ο κ. Λυσιγάκης.

naftemporiki.gr