Η Κίνα ζήτησε ιδιωτικά από την Τεχεράνη να συμβάλει στον περιορισμό των Χούθι της Υεμένης, κατόπιν σχετικού αιτήματος της Σαουδικής Αραβίας προς το Πεκίνο, μετά την ταχύτατη στρατιωτική προέλαση της υποστηριζόμενης από το Ιράν οργάνωσης την περασμένη εβδομάδα, σύμφωνα με τρεις ιρανικές πηγές που γνωρίζουν το θέμα.
Το Ριάντ απευθύνθηκε στην Κίνα ζητώντας βοήθεια αφότου οι Χούθι σημείωσαν ραγδαία πρόοδο κατά μήκος των ακτών της Ερυθράς Θάλασσας και γύρω από το στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ — κινήσεις που κατέστησαν πιο ευάλωτες τις σαουδαραβικές εξαγωγές πετρελαίου και τη ναυτιλία, ανέφεραν οι πηγές.
Η Κίνα έχει ζητήσει δημόσια αυτοσυγκράτηση, διάλογο και αποκατάσταση της ασφαλούς ναυσιπλοΐας, ωστόσο το μήνυμα που μετέφερε κατ’ ιδίαν υπερέβαινε το περιεχόμενο των δημόσιων δηλώσεων, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.
Το Πεκίνο επιθυμεί το Ιράν να αξιοποιήσει την επιρροή του στους Χούθι, συμβάλλοντας έτσι στην αποτροπή της περαιτέρω εξάπλωσης της σύγκρουσης σε ενεργειακές οδούς από τις οποίες εξαρτάται η Κίνα —η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία παγκοσμίως.
Οι πηγές, οι οποίες ήταν ενήμερες για τις συνομιλίες και μίλησαν υπό το καθεστώς της ανωνυμίας, δεν έδωσαν λεπτομέρειες σχετικά με τον τρόπο διαβίβασης του μηνύματος ούτε διευκρίνισαν αν αυτό μεταφέρθηκε κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, στην Κίνα την Τετάρτη.
Σύμφωνα με τις πηγές, η απάντηση της Τεχεράνης ήταν ότι η σταθερότητα και η ειρήνη στην περιοχή εξαρτώνται από τον τερματισμό του αμερικανο-ισραηλινού πολέμου κατά του Ιράν.
Κινέζοι αξιωματούχοι δεν διατύπωσαν ρητές απειλές ούτε άφησαν να εννοηθεί ότι το Πεκίνο θα επιχειρούσε να ασκήσει οικονομική πίεση στην Τεχεράνη, σε περίπτωση που εκείνη δεν αξιοποιούσε την επιρροή της στους Χούθι, ανέφεραν οι τρεις ιρανικές πηγές.
Απαντώντας σε αίτημα του Reuters για σχολιασμό του θέματος, το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε: «Η Κίνα δεν επιθυμεί να δει τις περιφερειακές εντάσεις να επεκτείνονται περαιτέρω στην Υεμένη και την Ερυθρά Θάλασσα. Η κλιμάκωση της περιφερειακής αστάθειας δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντα καμίας πλευράς».
«Η κυριαρχία και η ασφάλεια όλων των χωρών πρέπει να γίνονται σεβαστές και δεν πρέπει να αποτελούν στόχο υποδομές ζωτικής σημασίας για τη διαβίωση των ανθρώπων. Η Κίνα ζητά τον τερματισμό ενεργειών που περιπλέκουν περαιτέρω την κατάσταση και προτρέπει στην επίλυση των ζητημάτων μέσω διαλόγου και διαπραγματεύσεων», ανέφερε η ανακοίνωση.
Το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν και το γραφείο τύπου της σαουδαραβικής κυβέρνησης δεν ανταποκρίθηκαν άμεσα στα αιτήματα του Reuters για σχολιασμό σχετικά με το παρόν άρθρο.
Κίνδυνοι ενός ευρύτερου περιφερειακού πολέμου
Η Κίνα αποτελεί τον μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο του Ιράν εδώ και πάνω από μία δεκαετία και παραμένει ο βασικός αγοραστής του πετρελαίου του. Οι κινεζικές αγορές αντιστοιχούσαν σε ποσοστό άνω του 80% των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου μέσω θαλάσσης το 2025, με μέσο όρο περίπου 1,4 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, σύμφωνα με την εταιρεία Kpler, η οποία παρέχει δεδομένα και αναλύσεις για τις αγορές εμπορευμάτων.
«Το Πεκίνο είναι μία από τις λίγες πρωτεύουσες που μπορούν ακόμη να ασκήσουν πίεση στο Ιράν ώστε να περιορίσει τους Χούθι», δήλωσε ανώτερος δυτικός διπλωμάτης που δραστηριοποιείται στην περιοχή.
Οι Χούθι —οι οποίοι εμφανίστηκαν τη δεκαετία του 1990 αντιτιθέμενοι στη σουνιτική θρησκευτική επιρροή της Σαουδικής Αραβίας στην Υεμένη— εξοπλίζονται, εκπαιδεύονται και χρηματοδοτούνται από το Ιράν, σύμφωνα με ιρανικές πηγές και δυτικές χώρες, ενώ αποτελούν τμήμα του «Άξονα της Αντίστασης» της Τεχεράνης, ο οποίος τάσσεται κατά της Δύσης και του Ισραήλ.
Οποιαδήποτε απειλή των Χούθι κατά της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα και στα Στενά Μπαμπ ελ Μαντέμπ ενέχει τον κίνδυνο να επιδεινώσει ραγδαία την παγκόσμια ενεργειακή κρίση —καθώς το Ιράν έχει ήδη αρχίσει να εμποδίζει τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ— και να αυξήσει την πιθανότητα μιας ευρύτερης περιφερειακής σύγκρουσης.
Με τα Στενά του Ορμούζ να είναι ουσιαστικά κλειστά, τυχόν συνεχείς επιθέσεις των Χούθι εναντίον πλοίων ή λιμένων στην Ερυθρά Θάλασσα θα προκαλούσαν ταυτόχρονη διαταραχή στις δύο βασικές οδούς εξαγωγής πετρελαίου της Μέσης Ανατολής, ανοίγοντας ένα νέο μέτωπο τόσο στην ενεργειακή κρίση όσο και στην ευρύτερη αντιπαράθεση του Ιράν με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το Ιράν και οι σύμμαχοί του ασκούν πλέον πίεση και στα δύο άκρα του κρίσιμου θαλάσσιου δικτύου της περιοχής, δήλωσε μία από τις πηγές, προσθέτοντας ότι «η Κίνα εξαρτάται και από τα δύο».
Ο Άλεξ Βατάνκα, διευθυντής του Προγράμματος για το Ιράν στο Middle East Institute της Ουάσιγκτον, επισήμανε ότι, αν και το Πεκίνο ενδέχεται να αντιτίθεται στις πιέσεις των ΗΠΑ προς την Τεχεράνη, τα συμφέροντά του στη Μέση Ανατολή εκτείνονται πολύ πέρα από το Ιράν. Περίπου οι μισές εισαγωγές πετρελαίου της Κίνας προέρχονται από την εν λόγω περιοχή, ενώ το εμπόριο μεταξύ της Κίνας και των κρατών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου ανέρχεται συνολικά σε περίπου 300 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως.
«Το Ιράν έχει τη δυνατότητα να προκαλέσει διαταραχή στα Στενά του Ορμούζ. Ωστόσο, κάποια στιγμή, αυτό το μέσο πίεσης αρχίζει να πλήττει την ίδια τη δύναμη από την οποία εξαρτάται όλο και περισσότερο η Τεχεράνη», δήλωσε ο Βατάνκα.
Το δίλημμα της Κίνας
Σύμφωνα με τις τρεις ιρανικές πηγές, δεν είναι σαφές εάν η Τεχεράνη θα λάβει μέτρα για να αντιμετωπίσει τις ανησυχίες που εξέφρασε το Πεκίνο.
Ωστόσο, η σχέση αυτή έχει σημαντική οικονομική και στρατηγική βαρύτητα για το Ιράν, καθώς η χώρα εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπη με εχθρικές ενέργειες από την πλευρά των ΗΠΑ, ανέφεραν οι ίδιες πηγές.
Η Κίνα συγκαταλέγεται στις ελάχιστες χώρες που διαθέτουν την οικονομική δυνατότητα να παρέχουν τις επενδύσεις που χρειάζεται η Τεχεράνη για να διατηρήσει τη βιομηχανία πετρελαίου της και να αμβλύνει την πίεση στην οικονομία της, η οποία έχει πληγεί από τον πόλεμο και τις κυρώσεις.
Το Πεκίνο έχει επίσης επιδείξει τη διπλωματική του επιρροή. Το 2023, η Κίνα διαμεσολάβησε για την επίτευξη της συμφωνίας που αποκατέστησε τις σχέσεις μεταξύ του Ιράν και της Σαουδικής Αραβίας, έπειτα από χρόνια εχθρότητας.
Ωστόσο, αυτή η επιρροή έχει τα όριά της. Επικριτές εντός του Ιράν έχουν εκφράσει παράπονα για το σχετικά περιορισμένο επίπεδο του κινεζικού εμπορίου και των επενδύσεων που δεν αφορούν τον τομέα του πετρελαίου, από τότε που οι δύο χώρες υπέγραψαν τη συμφωνία συνεργασίας διάρκειας 25 ετών το 2021 – ιδίως σε σύγκριση με τις αυξανόμενες επενδυτικές δεσμεύσεις της Κίνας στα αραβικά κράτη του Κόλπου.
Η Κίνα παραμένει ένας παράγοντας που η Τεχεράνη δεν έχει την πολυτέλεια να αγνοήσει, ωστόσο δύο από τις ιρανικές πηγές ανέφεραν ότι τα συμφέροντα του Πεκίνου αποτελούσαν μόνο μία από τις πολλές παραμέτρους που λαμβάνονται υπόψη. Οι αποφάσεις του Ιράν διαμορφώνονται από αντικρουόμενες στρατηγικές, οικονομικές και πολιτικές προτεραιότητες, όπως επισήμαναν.
«Η Τεχεράνη και το Πεκίνο έχουν ανάγκη το ένα το άλλο. Η Κίνα είναι ένας παράγοντας που η Τεχεράνη δεν μπορεί να αγνοήσει, ενώ το Πεκίνο επιθυμεί την επαναλειτουργία του στενού του Ορμούζ και τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα», δήλωσε ο Δυτικός διπλωμάτης.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι το κρίσιμο τεστ θα είναι το κατά πόσον η Κίνα είναι διατεθειμένη να συνοδεύσει τα αιτήματά της με συνέπειες. Εν τέλει, όπως υποστηρίζουν, η σαφέστερη ένδειξη της αποφασιστικότητας του Πεκίνου θα ήταν η απόδειξη ότι προτίθεται να αξιοποιήσει τα μέσα πίεσης που διαθέτει έναντι της Τεχεράνης.
naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου