Κάθε φορά που περνώ τις πύλες ενός μοναστηριού, αισθάνομαι πως αφήνω έξω την κοσμική ζωή με τις σκοτούρες της καθημερινότητας και συνδέομαι, με έναν τρόπο μυσταγωγικό, με τη μοναστική ηρεμία. Κάπως έτσι ήταν και η πρόσφατη εμπειρία που έζησα κατά την επίσκεψή μας στην Ιερά Μονή Μακαριωτίσσης στη Δομβραίνα Βοιωτίας, με αφορμή το δημοσιογραφικό ταξίδι που διοργάνωσε η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, με στόχο την ανάδειξη του θρησκευτικού και προσκυνηματικού τουρισμού της περιοχής.
Πρόκειται για ένα από τα πιο σημαντικά μοναστικά κέντρα της περιοχής, με μακραίωνη παρουσία και ιδιαίτερη σύνδεση με την ιστορία και την πνευματική ζωή της Βοιωτίας. Είναι χτισμένη σε υψόμετρο 700 μέτρων και ο δρόμος για να την προσεγγίσεις είναι ανηφορικός, δίνοντάς σου την αίσθηση πως «σκαρφαλώνεις» προς τον Θεό. Μια αίσθηση που γίνεται πιο έντονη όταν φτάνεις στον προορισμό σου, καθώς η Μονή βρίσκεται σε ένα γεμάτο γαλήνη μέρος, όπου το βλέμμα χάνεται στο γαλάζιο του ουρανού και, στο βάθος, σε εκείνο του Κορινθιακού Κόλπου. Είναι η στιγμή που νιώθεις ότι εδώ μπορείς να «συνομιλήσεις» με τον Θεό.
Άραγε, αυτό ένιωθε ακριβώς 200 χρόνια πριν ο Γεώργιος Καραϊσκάκης; Ότι συνομιλούσε με τον Θεό όταν στρατοπαίδευσε εδώ κατά τη μάχη της Δομβραίνας, έχοντας ως πολύτιμους αρωγούς στον αγώνα του τους μοναχούς;
Ο ηγούμενος της Μονής, Θεοδόσιος, ανέλαβε να μας ξεναγήσει στη Μακαριώτισσα και να μας διηγηθεί την ιστορία της. Μια ιστορία μακραίωνη και πονεμένη, καθώς το μοναστήρι βίωσε δύο φορές την εκδικητική μανία των κατακτητών – πρώτα των Τούρκων και, έναν αιώνα μετά, των Γερμανών. Παρά ταύτα, κατάφερε να αναγεννηθεί από τις στάχτες του, χάρη στην ανιδιοτελή αγάπη των μοναχών, οι οποίοι χρόνια μετά, με αυταπάρνηση και δύναμη, του έδωσαν και πάλι ζωή.
Σήμερα, η Μακαριώτισσα ξεχωρίζει και για την παραγωγική δραστηριότητα της αδελφότητας. Οι μοναχοί ασχολήθηκαν από νωρίς με την κτηνοτροφία και την τυροκομία, παράγοντας γάλα και γιαούρτι με την παραδοσιακή μέθοδο της τσαντίλας, καθώς και εξαιρετικό ρυζόγαλο, αλλά και κρέμες. Μάλιστα, τα αγνά και ιδιαίτερα γευστικά προϊόντα τους διατίθενται σε σούπερ μάρκετ, ενώ θα τα βρείτε ακόμη και σε επιλεγμένα καταστήματα στα βόρεια προάστια της Αθήνας.
Όταν την έκαψαν οι Τούρκοι από εκδίκηση λόγω Καραϊσκάκη
Η Ιερά Μονή Μακαριωτίσσης ιδρύθηκε τον 12ο αιώνα, ωστόσο ο σημερινός Ναός είναι μεταγενέστερος, χτισμένος το 1609. Από την αρχική κατασκευή του 12ου αιώνα σώζονται πλέον μόνο οι τρεις κόγχες του Αγίου Βήματος. Στις αρχές του 17ου αιώνα, το μοναστήρι επανδρώθηκε και ανακαινίσθηκε, συνεχίζοντας τη μοναστική του πορεία –πάντα ως ανδρικό κοινόβιο– μέχρι την πρώτη μεγάλη δοκιμασία του, στα χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης.
Η πρώτη μεγάλη καταστροφή ήρθε το 1826, όταν ο αρχιστράτηγος της Ρούμελης, Γεώργιος Καραϊσκάκης, στρατοπαίδευσε στον χώρο της Μονής για να δώσει τη μάχη της Δομβραίνας. Μετά από αυτήν, κατευθύνθηκε προς την Αράχωβα, όπου έγραψε ακόμα μία ιστορική σελίδα του Αγώνα. Όταν οι Τούρκοι έμαθαν ότι οι μοναχοί βοηθούσαν ενεργά τον Καραϊσκάκη και το στράτευμά του, προμηθεύοντάς τους με τρόφιμα και εφόδια, αποφάσισαν να εκδικηθούν. Έτσι, ένα σώμα περίπου 1.000 Τούρκων έφτασε έξω από το μοναστήρι.
Οι είκοσι μοναχοί που ζούσαν τότε εκεί, ευτυχώς πρόλαβαν να διαφύγουν. Μέσα στον πανικό της στιγμής, προσπάθησαν να σώσουν ό,τι πολυτιμότερο είχαν: πήραν μαζί τους εικόνες, ιερά κειμήλια, ακόμα και κομμάτια από το ξύλινο τέμπλο που κατάφεραν να ξηλώσουν, και τα έκρυψαν σε μια κοντινή σπηλιά. Όταν οι Τούρκοι μπήκαν στη Μονή και τη βρήκαν άδεια, της έβαλαν φωτιά. Μάλιστα, αν επισκεφθείτε σήμερα το μοναστήρι, μπορείτε ακόμα να διακρίνετε τους μαυρισμένους τοίχους. Παρόλο που οι μοναχοί τούς καθάρισαν με το πέρασμα των χρόνων, τα σημάδια της πυρκαγιάς παραμένουν εκεί, ως μια ζωντανή υπενθύμιση της εκδικητικής μανίας που βίωσε ο ιερός χώρος τις πρώτες ημέρες του Νοέμβρη του 1826.
Όταν τελείωσε ο Αγώνας και απελευθερώθηκε η περιοχή, όσοι πατέρες είχαν απομείνει επέστρεψαν, αναστήλωσαν το μοναστήρι όσο μπορούσαν και η καθημερινότητα βρήκε ξανά τον ρυθμό της μέχρι τα νεότερα χρόνια. Για την ακρίβεια, μέχρι να έρθουν οι Γερμανοί!
Όταν την ανατίναξαν οι Γερμανοί για αντίποινα
Ο σημερινός ηγούμενος, Θεοδόσιος, μας διηγήθηκε και τη δεύτερη μεγάλη καταστροφή που βίωσε η Μονή, αυτή τη φορά από τους Γερμανούς το 1943. Κίνητρο, για ακόμη μία φορά, η εκδικητική μανία των κατακτητών.
Οι Γερμανοί, αφού έκαψαν τρία χωριά της περιοχής, ανέβηκαν στο μοναστήρι και το ανατίναξαν. Πιο συγκεκριμένα, ισοπέδωσαν τα κτίρια και τις πτέρυγες της Μονής. Ευτυχώς, σώθηκε ο ναός (το καθολικό) και ένα τμήμα της ανατολικής πτέρυγας. Όλα τα υπόλοιπα μετατράπηκαν σε συντρίμμια, παρασύροντας στην καταστροφή και το πολύτιμο αρχείο της. Οι κατοχικές δυνάμεις, όμως, δεν περιορίστηκαν στις υλικές ζημιές, καθώς αφαίρεσαν τη ζωή ενός μοναχού και ορισμένων λαϊκών.
Από τη Μακαριώτισσα απέμειναν μόνο χαλάσματα. Μέσα σε αυτό το αποκαρδιωτικό σκηνικό, το 1949, έφτασε ο πατέρας Πάμφιλος. Έζησε εκεί ολομόναχος σαν ερημίτης για 40 ολόκληρα χρόνια, μέχρι το 1989 που εκοιμήθη, κρατώντας, όμως, τη σπίθα του χώρου αναμμένη. Το 1992, ο σημερινός ηγούμενος Θεοδόσιος, μαζί με άλλους τρεις μοναχούς, εγκαταστάθηκαν στη Μονή. Μέσα στα επόμενα 34 χρόνια πέτυχαν ένα μικρό θαύμα: αναστήλωσαν το μοναστήρι από τις στάχτες του, έχοντας την πολύτιμη συμπαράσταση του τότε Μητροπολίτη Θηβών και Λιβαδειάς και νυν Αρχιεπισκόπου, Ιερωνύμου.
Η νέα ζωή και το παραγωγικό «θαύμα» της Μονής
Η Μακαριώτισσα, που μέχρι το 1992 ήταν ένας σωρός από ερείπια που θύμιζαν απλώς το ένδοξο παρελθόν της –ένας τόπος όπου έβοσκαν τα πρόβατα των γύρω περιοχών– απέκτησε ξανά ζωή και σήμερα αριθμεί 21 πατέρες. Παράλληλα, έχει γίνει ευρύτερα γνωστή για τα εξαιρετικά γαλακτοκομικά προϊόντα δικής της παραγωγής. Οι μοναχοί έχουν δημιουργήσει σύγχρονες εγκαταστάσεις εντός του μοναστηριού, όπου εργάζονται οι ίδιοι, απασχολώντας πλέον και εργάτες, καθώς η ζήτηση έχει αυξηθεί κατακόρυφα.
Το στραγγιστό γιαούρτι τους, που φτιάχνεται με την παραδοσιακή μέθοδο της τσαντίλας, η κρέμα και το ρυζόγαλο –όλα βασισμένα σε αυθεντικές, παραδοσιακές συνταγές– είναι περιζήτητα τόσο στα σούπερ μάρκετ της περιοχής όσο και σε επιλεγμένα καταστήματα στα βόρεια προάστια της Αθήνας. Τα έσοδα από την παραγωγή και τη διάθεση των προϊόντων αυτών, όπως μας τόνισε ο ηγούμενος Θεοδόσιος, συμβάλλουν καθοριστικά στην κάλυψη των αναγκών της αδελφότητας και στη συνέχιση της καθημερινής λειτουργίας της Μονής.
Η φιλοξενία των μοναχών ήταν συγκινητική. Μετά την ξενάγηση στους χώρους, ο ηγούμενος μας υποδέχτηκε στο ξύλινο αρχονταρίκι, όπου μας περίμεναν πεντανόστιμα και φρέσκα κουλουράκια, αλλά και τα ξακουστά προϊόντα τους: στραγγιστό γιαούρτι και ρυζόγαλο. Στην κουβέντα που ακολούθησε, ο πρόεδρος της Κοινότητας Δομβραίνας, Κώστας Μπούγιας, ο πρόεδρος της Κοινότητας Θίσβης, Χαράλαμπος Καραμπογιάς, καθώς και η Αντιπεριφερειάρχης Τουρισμού και Πολιτισμού Στερεάς Ελλάδας, Φανή Παπαθωμά, μας μετέφεραν τη βαθιά αγάπη και τον σεβασμό που τρέφουν όλοι οι Βοιωτοί για τη Μονή Μακαριωτίσσης.
Μετά το αρχονταρίκι, περάσαμε στην τραπεζαρία και η έκπληξη όλων μας ήταν μεγάλη. Εκεί μας περίμενε ένα μεγάλο, προσεγμένα στρωμένο τραπέζι, με μια ξεχωριστή διακόσμηση επιμελημένη από τους ίδιους τους μοναχούς. Το μενού -πλούσιο και περιποιημένο- περιλάμβανε ψητό ψάρι, πιλάφι, φρέσκια πράσινη σαλάτα, ζυμωτό ψωμί, φέτα δικής τους παραγωγής και κρασί.
Η επίσκεψή μας ολοκληρώθηκε και ήταν πραγματικά από εκείνες τις φορές που αναρωτιέσαι πόσο γρήγορα κυλάει ο χρόνος. Αν ο δρόμος σάς βγάλει προς τα εκεί, αξίζει σίγουρα να επισκεφτείτε τη Μονή Μακαριωτίσσης. Αυτή η επαφή θα είναι ένα πολύ όμορφο δώρο στον εαυτό σας.
Χρήσιμες πληροφορίες
- Η Μονή Μακαριωτίσσης είναι ανδρικό μοναστήρι
- Γιορτάζει στις 23 Αυγούστου
- Ακολουθεί το Αγιορείτικο τυπικό, που σημαίνει ότι εδώ δεν γίνονται γάμοι και βαφτίσεις
Πώς θα μεταβείτε στη Μονή
Στη Μονή μπορεί να μεταβεί κανείς μέσω του επαρχιακού δρόμου Θηβών-Λιβαδειάς ακολουθώντας τις πινακίδες με την ένδειξη «Δομβραίνα». Φτάνοντας στη Δομβραίνα υπάρχει πινακίδα με την ένδειξη «Ιερά Μονή Μακαριωτίσσης». Ο δρόμος από εκεί και μετά είναι ανηφορικός (μισός άσφαλτος και μισός χωματόδρομος). Η Μονή βρίσκεται σε υψόμετρο 700 μέτρων. Απέχει από τη Δομβραίνα 7 περίπου χιλιόμετρα και από τη Θήβα 40 χιλιόμετρα (45 λεπτά με το αυτοκίνητο).
newsbeast.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου