Μονή Αρκαδίου: Ένα καθηλωτικό ταξίδι στο μαρτυρικό μοναστήρι της Κρήτης

 «Αυτή η φλόγα π’ άναψε μέσα εδώ στην κρύπτη, κι απ’ άκρου σ’ άκρο φώτισε η δοξασμένη Κρήτη, ήτανε φλόγα του Θεού μέσα εις την οποία Κρήτες ολοκαυτώθηκαν για την Ελευθερία». Αυτό γράφει η επιγραφή στην μπαρουταποθήκη στη Μονή Αρκαδίου, στην Κρήτη προκαλώντας δέος και ανατριχίλα στον επισκέπτη.

Φωλιασμένη στις καταπράσινες πλαγιές του Ψηλορείτη, εκεί όπου η φύση της Κρήτης συναντά το δέος της ιστορίας, η Ιερά Μονή Αρκαδίου στέκει ως ένα παγκόσμιο σύμβολο αυταπάρνησης και ελευθερίας, με τα σημάδια του ιστορικού Ολοκαυτώματος του 1866 να προκαλούν ρίγη συγκίνησης. Εξάλλου, η Μονή αυτή δεν αποτελεί απλώς έναν θρησκευτικό προορισμό. Είναι ένας τόπος μνήμης, αναγνωρισμένος από την UNESCO ως Ευρωπαϊκό Μνημείο Ελευθερίας, που κάθε ταξιδιώτης οφείλει να επισκεφθεί τουλάχιστον μια φορά στη ζωή του.

Η μαρτυρική Μονή Αρκαδίου βρίσκεται μέσα σε ένα μικρό και κατάφυτο οροπέδιο, 23 χιλιόμετρα μακριά από Ρέθυμνο, εκεί όπου γίνεται η ένωση των συνόρων των επαρχιών Ρεθύμνης, Μυλοποτάμου και Αμαρίου. Η ακριβής ημερομηνία που χτίστηκε δεν είναι γνωστή, όμως τοποθετείται την περίοδο της Βενετοκρατίας (1210 -1645).

Το ολοκαύτωμα συνέβη στις 8 Νοεμβρίου του 1866, με την τελευταία πράξη να παίζεται στις 9 Νοεμβρίου. Μετά από δύο ημέρες πολιορκίας από τους Τούρκους, ο Κωνσταντίνος Γιαμπουδάκης κλείστηκε με άντρες, γυναίκες και παιδιά στην πυριτιδαποθήκη πυροδοτώντας τα βαρέλια με το μπαρούτι. Και γράφτηκε, έτσι μία από τις πιο μαρτυρικές σελίδες στην ιστορία του ελληνικού έθνους.
Το ολοκαύτωμα του Αρκαδίου είχε 864 Έλληνες νεκρούς και περίπου 1.500 Τούρκους. Ωστόσο, η ηρωική αντίσταση των Κρητικών συγκλόνισε τον δυτικό κόσμο κι έστρεψε πάνω τους τα βλέμματα των ισχυρών του κόσμου, αλλά και πολλών διανοούμενων, όπως ο Βίκτωρ Ουγκώ. Μετά το ολοκαύτωμα άνοιξε ο δρόμος για την ελευθερία.

Τι θα δείτε σήμερα στην ιστορική Μονή

Το Καθολικό: Ο δίκλιτος ναός είναι αφιερωμένος στους Αγίους Κωνσταντίνο και Ελένη και στη Μεταμόρφωση του Σωτήρος.
Την πυριτιδαποθήκη: Ο ιστορικός χώρος της θυσίας, που σήμερα στέκει μισογκρεμισμένος ως τόπος στοχασμού και ιστορικής μνήμης.
Το Μουσείο & η Πινακοθήκη: Φιλοξενεί ανεκτίμητα εκκλησιαστικά κειμήλια, μεταβυζαντινές εικόνες, χειρόγραφα, καθώς και όπλα και προσωπικά αντικείμενα των αγωνιστών της επανάστασης.
Η ιστορική τράπεζα: Η αίθουσα όπου έτρωγαν οι μοναχοί, η οποία φέρει ακόμα σημάδια από τις μάχες του 1866.

Χρήσιμες πληροφορίες

Πού βρίσκεται: Στις βορειοδυτικές πλαγιές του Ψηλορείτη, σε υψόμετρο περίπου 500 μέτρων, κοντά στο χωριό Αμνάτος. Απέχει περίπου 23 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά από την πόλη του Ρεθύμνου (περίπου 30–35 λεπτά οδήγησης).
Πώς θα πάτε:
Με αυτοκίνητο: Η διαδρομή από την Εθνική Οδό (έξοδος Αμάρι) είναι εύκολη, ασφαλτοστρωμένη και περνά μέσα από ένα καταπράσινο τοπίο με ελαιώνες, αμπέλια και κυπαρίσσια.
Με δημόσια συγκοινωνία: Κατά την τουριστική περίοδο, υπάρχουν δρομολόγια του ΚΤΕΛ Χανίων-Ρεθύμνου που συνδέουν απευθείας την πόλη του Ρεθύμνου με τη μονή.

newsbeast.gr