Καθώς η γαλλική ακροδεξιά Εθνική Συσπείρωση εμφανίζεται έτοιμη να διεκδικήσει με αξιώσεις την προεδρία της χώρας στις επόμενες εκλογές, ένα βαθύ και κρίσιμο ρήγμα στο εσωτερικό της έρχεται όλο και πιο έντονα στην επιφάνεια: η στάση απέναντι στη Ρωσία και τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Αν και το κόμμα υπήρξε επί χρόνια από τους πιο φιλορωσικούς πολιτικούς σχηματισμούς στη Γαλλία, η πλήρους κλίμακας εισβολή της Μόσχας στην Ουκρανία το 2022 το ανάγκασε σε μια εμφανή αναδίπλωση. Τα τελευταία χρόνια, η ηγεσία της Εθνικής Συσπείρωσης έχει υιοθετήσει αυστηρότερη ρητορική έναντι του Βλαντίμιρ Πούτιν, καταδικάζοντας δημόσια τον πόλεμο. Ωστόσο, το πρόβλημα δεν έχει εξαφανιστεί: αντίθετα, έχει μετατραπεί σε μια εσωκομματική ιδεολογική σύγκρουση με ευρύτερες γεωπολιτικές συνέπειες.
Σύμφωνα με μαρτυρίες έξι στελεχών του κόμματος που βρίσκονται κοντά στην ηγεσία, η Εθνική Συσπείρωση είναι σήμερα ουσιαστικά διχασμένη ανάμεσα σε μια νεότερη γενιά που αντιμετωπίζει τη Ρωσία ως απειλή για τη Γαλλία και την Ευρώπη και σε μια παραδοσιακή «παλιά φρουρά» που εξακολουθεί να υιοθετεί επιχειρήματα του Κρεμλίνου, θεωρώντας ότι η επέκταση του ΝΑΤΟ προς Ανατολάς προκάλεσε τη σύγκρουση.
Ένας Γάλλος αξιωματούχος του υπουργείου Άμυνας, άμεσα εμπλεκόμενος στη χάραξη στρατιωτικής πολιτικής, περιέγραψε το κόμμα ως χωρισμένο σε τρία τμήματα: «Μια παραδοσιακή φιλορωσική πτέρυγα με επικεφαλής τον ευρωβουλευτή Τιερί Μαριανί, μια φιλοουκρανική και φιλοδυτική πτέρυγα κοντά στον Ζορντάν Μπαρντελά, με ηγετική φυσιογνωμία τον Πιερ-Ρομέν Τιονέ, και μια μεγάλη ενδιάμεση ομάδα που κατανοεί ότι η φιλορωσική στάση δεν είναι εκλογικά ωφέλιμη, χωρίς όμως να έχει αλλάξει πραγματικά αντίληψη».
Το διακύβευμα για τη Γαλλία και το ΝΑΤΟ
Ο εσωτερικός αυτός διχασμός αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω του ρόλου της Γαλλίας στη διεθνή ασφάλεια. Η χώρα είναι πυρηνική δύναμη, βασικός πυλώνας του ΝΑΤΟ και πρωταγωνιστής στις συζητήσεις για τις μελλοντικές εγγυήσεις ασφαλείας της Ουκρανίας — συμπεριλαμβανομένου του ενδεχομένου ανάπτυξης ειρηνευτικών δυνάμεων. Μια κυβέρνηση στο Παρίσι με πιο φιλική στάση απέναντι στη Μόσχα μετά τις προεδρικές εκλογές του 2027 θα μπορούσε να ανατρέψει τις ισορροπίες εντός της Συμμαχίας.
Κεντρικό ρόλο σε αυτή τη μάχη ιδεών έχει ο 30χρονος Ζορντάν Μπαρντελά, πρόεδρος του κόμματος από το 2021 και φαβορί στις δημοσκοπήσεις για την προεδρία. Το περιβάλλον του χαρακτηρίζει τη Ρωσία «απειλή», σε αντίθεση με τη φιλορωσική πτέρυγα που επιμένει στη γραμμή περί ευθύνης του ΝΑΤΟ για τον πόλεμο.
Ωστόσο, η τελική κατεύθυνση της εξωτερικής πολιτικής του κόμματος θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το ποιος θα είναι υποψήφιος στις εκλογές. Η Μαρίν Λε Πεν, αν και σήμερα αντιμετωπίζει εκλογικό αποκλεισμό λόγω καταδίκης για υπεξαίρεση, έχει ασκήσει έφεση. Αν δικαιωθεί, θεωρείται βέβαιο ότι θα επανέλθει στην κούρσα για το Ελιζέ.
Σε αντίθεση με τον Μπαρντελά, η Λεπέν προέρχεται από τη «ντε γκωλική» παράδοση, που ιστορικά χαρακτηρίζεται από καχυποψία απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες και προώθηση της συνεργασίας με τη Σοβιετική Ένωση. Έχει επανειλημμένα δεσμευτεί να αποσύρει τη Γαλλία από το ολοκληρωμένο στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ, ενώ το κόμμα της εξακολουθεί να στιγματίζεται από το πολύκροτο δάνειο εκατομμυρίων ευρώ που έλαβε το 2014 από τράπεζα συνδεδεμένη με τη Ρωσία.
«Η εξωτερική πολιτική δεν θα είναι η ίδια αν υποψήφιος είναι ο Ζορντάν Μπαρντελά ή η Μαρίν Λε Πεν», παραδέχτηκε υψηλόβαθμο στέλεχος του κόμματος. «Η Μαρίν κινείται απολύτως στη ντε γκωλική παράδοση, ενώ ο Ζορντάν υιοθετεί μια πιο φιλο-ατλαντική γραμμή».
Το «rebranding» και τα όριά του
Η απομάκρυνση από τη φιλορωσική ρητορική αποτέλεσε βασικό πυλώνα της στρατηγικής «εξευγενισμού» του κόμματος, με στόχο την πολιτική κανονικοποίηση και τη διεύρυνση της εκλογικής του βάσης. Σε αυτό το πλαίσιο εντάχθηκε και η δημόσια αποπληρωμή, το 2023, του αμφιλεγόμενου ρωσικού δανείου.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία επιτάχυνε αυτή τη μετατόπιση. «Καταδίκασα, και η Εθνική Συσπείρωση καταδίκασε, χωρίς καμία αμφισημία, τη ρωσική επίθεση», δήλωσε πρόσφατα ο Μπαρντελά. Παρ’ όλα αυτά, η στάση του κόμματος παραμένει θολή. Οι ευρωβουλευτές του απείχαν από ψηφίσματα για τη Ρωσία και την Ουκρανία, ενώ και στη γαλλική Εθνοσυνέλευση απείχαν από συμβολική ψηφοφορία για τη στρατιωτική στήριξη του Κιέβου.
Ακόμη και ο ίδιος ο Μπαρντελά έχει θέσει σαφή όρια στη στήριξη της Ουκρανίας, απορρίπτοντας την αποστολή πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς και την ανάπτυξη γαλλικών στρατευμάτων χωρίς εντολή του ΟΗΕ.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η στροφή αυτή είναι κυρίως τακτική. «Η αλλαγή τόνου ήταν αναγκαία, καθώς η πλειοψηφία της γαλλικής κοινής γνώμης στηρίζει την Ουκρανία», σημειώνει ο Ολιβιέ Σμιτ του Βασιλικού Αμυντικού Κολεγίου της Δανίας. «Το ερώτημα είναι αν αυτή η αλλαγή είναι βιώσιμη».
Οι σκιές του παρελθόντος
Παρά τις προσπάθειες ανανέωσης, η παλιά φρουρά παραμένει ισχυρή. Ο Τιερί Μαριανί, γνωστός για τις φιλορωσικές του θέσεις και τα ταξίδια του στην προσαρτημένη Κριμαία, συνεχίζει να εμφανίζεται σε ρωσικά μέσα ενημέρωσης και πρόσφατα υπαινίχθηκε ότι τόσο ο Εμανουέλ Μακρόν όσο και ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχουν συμφέρον από τη συνέχιση του πολέμου.
Την ίδια ώρα, πρόσωπα με μακρά φιλορωσική διαδρομή, όπως ο Πατρίς Υμπέρ, διατηρούν καίριες θέσεις στο κομματικό οργανόγραμμα. Όπως επισημαίνουν ειδικοί, τα φιλορωσικά δίκτυα της Εθνικής Συσπείρωσης είναι βαθιά ριζωμένα και δύσκολα θα εξαφανιστούν.
Στο ζήτημα του ΝΑΤΟ, το κόμμα αφήνει ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα. Αν και η αποχώρηση από το ολοκληρωμένο στρατιωτικό σκέλος παραμένει στόχος, στελέχη διαβεβαιώνουν ότι δεν θα τεθεί υπό αμφισβήτηση η δέσμευση της Γαλλίας στο Άρθρο 5.
Καθώς ο πόλεμος στην Ουκρανία παρατείνεται, η Εθνική Συσπείρωση επιχειρεί να παρουσιαστεί ως δύναμη «ειρήνης», κατηγορώντας τον Μακρόν για πολεμοχαρή ρητορική. Όμως, όπως σχολίασε Γάλλος αμυντικός αξιωματούχος, «η βασική απειλή για τη Μαρίν Λε Πεν παραμένει η Ευρώπη — όχι η Ρωσία».
Με πληροφορίες από Politico
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου