Θα οδηγήσει σε πόλεμο το ναυάγιο των διαπραγματεύσεων ΗΠΑ-Ιράν, στη Γενεύη;

Μιχάλης Ψύλος • psilosm@naftemporiki.gr

Σε κλίμα βαθιάς δυσπιστίας ολοκληρώθηκε ο δεύτερος γύρος των συνομιλιών ΗΠΑ–Ιράν στη Γενεύη, με τον Ιρανό ανώτατο ηγέτη Αλί Χαμενεϊ να προειδοποιεί ότι η Τεχερανη θα μπορούσε να βυθίσει το αμερικανικό αεροπλανοφόρο «Abraham Lincoln».

«Πιο επικίνδυνο από ένα αεροπλανοφόρο είναι το όπλο που μπορεί να το στείλει στον βυθό της θάλασσας», απείλησε ο Χαμενεϊ σε μια πύρινη ομιλία του, που μεταδόθηκε από την κρατική τηλεόραση. Την ίδια ώρα,οι Ιρανοί Φρουροί της Επανάστασης πραγματοποιούσαν στο Στενό του Ορμούζ, ναυτικά γυμνάσια με εκτοξεύσεις πυραύλων, σε μια επίδειξη δύναμης προς την Ουάσιγκτον.

Οι δύο αντιπροσωπείες-η αμερικανική με επικεφαλής, τον απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ και τον γαμπρό του Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ και η ιρανική με τον υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί– συναντήθηκαν στην κατοικία του πρέσβη του Ομάν στην Ελβετία, κοντά στη Γενεύη, για περίπου τρεισήμισι ώρες.

Σύμφωνα με ιρανικά μέσα ενημέρωσης, οι συνομιλίες δεν αφορούσαν εσωτερικά πολιτικά ζητήματα, αλλά αποκλειστικά το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.

«Στην Ουάσιγκτον, αυξάνεται η εντύπωση ότι οι συνομιλίες με το Ιράν είναι καταδικασμένες σε αποτυχία», αναφέρουν Αμερικανοί αναλυτές. «Μια συμφωνία για τον περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν δεν αποκλείεται, αλλά η Τεχεράνη απορρίπτει οποιαδήποτε μείωση του πυραυλικού της οπλοστασίου», προσθέτουν. Η Τεχεράνη αρνείται ότι τρέφει φιλοδοξίες για την κατασκευή πυρηνικών όπλων , αλλά επιμένει στο «αναφαίρετο δικαίωμά» της να εμπλουτίσει ουράνιο για ειρηνικούς, ενεργειακούς σκοπούς,σύμφωνα με τις διατάξεις της Συνθήκης Μη Διάδοσης των Πυρηνικών Όπλων, την οποία έχει υπογράψει.
Πώς θα απαντήσει ο Τραμπ

Υπό το φως των αρχικών συζητήσεων, «μπορούμε με επιφύλαξη να συμπεράνουμε ότι η αμερικανική θέση στο ζήτημα των πυρηνικών του Ιράν έχει γίνει πιο ρεαλιστική», υποστήριξε τόνισε ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπακάεϊ.

Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει εκδώσει πολυάριθμες προειδοποιήσεις για στρατιωτική επίθεση, αλλά και την αλλαγή του καθεστώτος στο Ιράν, αφήνοντας παράλληλα ανοιχτή την πόρτα σε μια διπλωματική διευθέτηση, ιδίως όσον αφορά το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.

Παρά την κλιμάκωση της αντιπαράθεσης από τους μουλάδες, μέχρι στιγμής τουλάχιστον, ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ διστάζει να δώσει το πράσινο φως για μια στρατιωτική επίθεση στο Ιράν. «Οσο κι αν πολλοί θα εύχονταν το τέλος του καθεστώτος των μουλάδων, δεν είναι δεδομένο ότι θα κατέρρεε μετά από μια στρατιωτική επίθεση και θα άνοιγε το δρόμο για δημοκρατική αλλαγή» , τονίζουν οι ίδιες πηγές. «Ο κίνδυνος εμφυλίου πολέμου ή ακόμα και στρατιωτικής δικτατορίας από τους Φρουρούς της Επανάστασης είναι υψηλός», προειδοποιούν και προσθέτουν: «Μια επίθεση για τον αποκεφαλισμό του καθεστώτος, όπως την οραματίζονται κάποιοι σύμβουλοι του Τραμπ, θα μπορούσε να καταλήξει σε χάος. Ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος είναι πιθανό να παραμείνει επιφυλακτικός απέναντι σε μια μεγάλη στρατιωτική επέμβαση στο Ιράν, γιατί οι εμπειρίες από το Ιράκ και το Αφγανιστάν, είναι επώδυνες».
Υπαρξιακό δίλημμα

Ο Ιρανός εκπρόσωπος Εσμαΐλ Μπακάεϊ επανέλαβε σήμερα ότι για την Τεχεράνη, οποιαδήποτε συμφωνία με την Ουάσιγκτον πρέπει να συνοδεύεται από άρση των κυρώσεων.

Το Ιράν «αντιμετωπίζει ένα υπαρξιακό δίλημμα: η υποχώρηση στις αμερικανικές απαιτήσεις θα μπορούσε να του επιτρέψει να επιτύχει την άρση των κυρώσεων που η χώρα χρειάζεται απεγνωσμένα», δήλωσε ο Αλί Φαθολάχ-Νετζάντ, ειδικός του Κέντρου για τη Μέση Ανατολή και την Παγκόσμια Τάξη (CMEG). Τόνισε μάλιστα ότι «οποιαδήποτε σημαντική παραχώρηση του Ιράν, ειδικά στο πυραυλικό του πρόγραμμα, θα έθετε σε σοβαρό κίνδυνο την ιδεολογική και στρατιωτική του θέση».

naftemporiki.gr