Δανάη Αλεξάκη • dalexaki@naftemporiki.gr
Από τα Στενά του Ορμούζ φαίνεται να περνά το επόμενο κύμα πληθωριστικών πιέσεων στο ράφι, ωστόσο, η ανοδική πορεία των τιμών στα βασικά καταναλωτικά αγαθά δεν ξεκίνησε με την κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή.
Τα στοιχεία των ερευνητικών εταιρειών αλλά και οι κυβερνητικοί έλεγχοι δείχνουν ότι το νέο κύμα ανατιμήσεων είχε ήδη αρχίσει να διαμορφώνεται από τις πρώτες εβδομάδες του 2026, πριν ακόμη εμφανιστούν οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι που σήμερα επαναφέρουν στο προσκήνιο τον φόβο ενός νέου ενεργειακού σοκ.
Όπως αναφέρει στη «Ν» ο διευθύνων σύμβουλος της Circana, Παναγιώτης Μπορέτος, «στις πρώτες εννέα εβδομάδες του 2026 οι τιμές αυξήθηκαν κατά 2,2%, με τα επώνυμα προϊόντα να εμφανίζουν άνοδο 1,8% και τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας 3,3%».
Σύμφωνα με τον ίδιο, τα τρόφιμα -τα οποία αντιπροσωπεύουν περίπου το 80% των πωλήσεων των σούπερ μάρκετ- εμφανίζουν τη μεγαλύτερη αύξηση τιμών, της τάξης του 3,3%, ενώ στα προϊόντα προσωπικής περιποίησης οι αυξήσεις περιορίζονται στο 0,9%. Αντίθετα, στα προϊόντα νοικοκυριού καταγράφεται ακόμη και μικρή μείωση τιμών, περίπου 1%, σε σχέση με τον Ιανουάριο του προηγούμενου έτους.
Ανά προϊόν
Αντίστοιχα, οι πληροφορίες αναφέρουν ότι από τους ελέγχους στην αγορά προκύπτει ότι μέσα στις πρώτες δέκα εβδομάδες του 2026 έχουν καταγραφεί αυξήσεις τιμών σε περισσότερους από 7.500 κωδικούς προϊόντων. Συγκεκριμένα, στην κατηγορία του μοσχαριού εντοπίζονται περίπου 1.450 κωδικοί προϊόντων με μέση αύξηση τιμής γύρω στο 3%. Το συσκευασμένο τυρί ακολουθεί με περίπου 930 κωδικούς και μέση ανατίμηση 6,6%, ενώ στα αυγά καταγράφονται περίπου 200 κωδικοί με αύξηση κοντά στο 8%. Στο κρέας, το χοιρινό εμφανίζει περίπου 257 κωδικούς προϊόντων με μέση αύξηση 3,2%. Ιδιαίτερη περίπτωση αποτελούν τα αλλαντικά, όπου σε 174 κωδικούς καταγράφεται η υψηλότερη μέση ανατίμηση ολόκληρης της λίστας, που φτάνει το 22%. Στα γαλακτοκομικά, το γιαούρτι εμφανίζει 257 κωδικούς με αύξηση 7,3%, ενώ το βούτυρο σε 48 κωδικούς καταγράφει ανατίμηση 8,3%. Το γάλα παρουσιάζει πιο περιορισμένη μεταβολή, με περίπου 39 κωδικούς να εμφανίζουν αύξηση 3,5%. Τα αρτοσκευάσματα εμφανίζουν περίπου 154 κωδικούς με αύξηση 7,5%, ο καφές 138 κωδικούς με άνοδο κοντά στο 6%, ενώ η σοκολάτα καταγράφει μέση ανατίμηση 7,8%. Οι χυμοί εμφανίζουν ακόμη υψηλότερη αύξηση, που προσεγγίζει το 9%, ενώ στα αναψυκτικά οι αυξήσεις κινούνται γύρω στο 5,5%. Ακόμη και σε μη διατροφικά προϊόντα παρατηρούνται ανατιμήσεις, όπως στα σαμπουάν, όπου σε 128 κωδικούς καταγράφεται αύξηση περίπου 3,3%.
Μέσοι όροι
Σημειώνεται ότι τα ποσοστά αυτά αποτελούν αριθμητικούς μέσους όρους και όχι σταθμισμένους δείκτες. Ωστόσο, το ανατιμητικό αυτό κύμα έρχεται να προστεθεί σε μια προηγούμενη περίοδο αυξήσεων, καθώς στο τελευταίο τρίμηνο του 2025 είχαν καταγραφεί ανατιμήσεις σε περισσότερους από 11.500 κωδικούς προϊόντων, σύμφωνα με στοιχεία από ελέγχους της αρμόδιας αρχής εποπτείας της αγοράς. Οι αριθμοί αυτοί δεν αποτελούν απλώς μια ακόμη στατιστική καταγραφή, αλλά αντιπροσωπεύουν μια μαζική αναπροσαρμογή τιμολογίων σε χιλιάδες προϊόντα μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι πιέσεις στο κόστος παραγωγής και διακίνησης είχαν ήδη αρχίσει να μεταφέρονται προς τον τελικό καταναλωτή.
Ο παράγοντας του πολέμου «πυροδοτεί» τις εξελίξεις, με στελέχη που παρακολουθούν την αγορά των βασικών καταναλωτικών ειδών να επισημαίνουν στη «Ν» ότι «όπως συνέβη και μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, ο αντίκτυπος στις τιμές των τροφίμων δεν εμφανίζεται άμεσα, αλλά μεταφέρεται σταδιακά από την ενέργεια και τις πρώτες ύλες προς την αλυσίδα παραγωγής και διανομής. Η εμπειρία δείχνει ότι αυτή η μετάδοση μπορεί να είναι βραδύτερη από το ενεργειακό σοκ, αλλά συχνά αποδεικνύεται πιο επίμονη, καθώς διαχέεται σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας».
Από πλευράς του ο κ. Μπορέτος επισημαίνει ότι «στα νέα δεδομένα που παρατηρούνται, σίγουρα είμαστε όλοι πιο προετοιμασμένοι σε ενδεχόμενες πληθωριστικές πιέσεις. Ο παράγοντας που θα επηρεάσει τις αυξήσεις τιμών στα βασικά προϊόντα κατά την άποψή μου είναι το κόστος της ενέργειας το οποίο επηρεάζει διαφορετικά τα διάφορα στάδια των βασικών προϊόντων, είτε αφορά την πρώτη ύλη είτε αφορά τη μεταφορά των προϊόντων, τη συσκευασία τους και την κατασκευή τους».
Την ίδια στιγμή, ζητούμενο είναι η ανθεκτικότητα της ζήτησης. Σύμφωνα με έρευνα της Circana στην ελληνική αγορά τον Νοέμβριο του 2025, μόλις το 25% των καταναλωτών δηλώνει ότι μπορεί να ανταποκριθεί άνετα στις αγορές του νοικοκυριού, ενώ το 26% αναφέρει ότι τα βγάζει πέρα «πάρα πολύ δύσκολα». Το στοιχείο αυτό αναδεικνύει ότι η αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών βρίσκεται ήδη υπό πίεση, γεγονός που περιορίζει τα περιθώρια περαιτέρω αυξήσεων χωρίς επιπτώσεις στη ζήτηση. Όπως τονίζει ο ίδιος, «δεν πρέπει να δούμε αποσπασματικά τις όποιες αυξήσεις τιμών λόγω του πολέμου, αλλά να έχουμε πάντα στο πλαίσιό μας και την αγοραστική δύναμη του καταναλωτή».
Καταγραφή αυξήσεων τιμών από το τέλος του 2025
Τα πρώτα σημάδια ανατιμήσεων είχαν εμφανιστεί και στο επίπεδο των τιμών παραγωγού πριν από την κλιμάκωση της γεωπολιτικής έντασης. Σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, ο Γενικός Δείκτης Τιμών Εκροών στη γεωργία και την κτηνοτροφία αυξήθηκε τον Δεκέμβριο του 2025 κατά 0,9% σε ετήσια βάση, αντιστρέφοντας την πτώση 3,4% που είχε καταγραφεί έναν χρόνο νωρίτερα. Η άνοδος οφείλεται κυρίως στη σημαντική αύξηση 7,7% στις τιμές της ζωικής παραγωγής, ενώ στη φυτική παραγωγή καταγράφηκε οριακή μείωση 0,4%. Σε μηνιαία βάση, ο δείκτης αυξήθηκε κατά 4,1% σε σχέση με τον Νοέμβριο, ένδειξη ότι οι πιέσεις στις τιμές παραγωγού είχαν ήδη αρχίσει να ενισχύονται. Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι μεταβολές στο επίπεδο παραγωγής λειτουργούν συνήθως ως προπομπός των κινήσεων στο ράφι. Την ίδια στιγμή, προς το τέλος του 2025 ανοδικά κινήθηκε και ο δείκτης τιμών παραγωγού στη βιομηχανία, γεγονός που ενισχύει τις εκτιμήσεις ότι, εάν οι πιέσεις στις εισροές διατηρηθούν, οι επιχειρήσεις θα βρεθούν εκ νέου μπροστά στο δίλημμα απορρόφησης του κόστους ή μετακύλισής του στις τελικές τιμές.
naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου