Νατάσα Στασινού • nstasinou@naftemporiki.gr
Πριν από 26 χρόνια, τον Μάρτιο του 2000, η φούσκα του διαδικτύου έφτανε στο αποκορύφωμά της. Οι επενδυτές πίστευαν ότι η νέα τεχνολογική εποχή είχε αλλάξει οριστικά τους κανόνες της αγοράς.
Λίγους μήνες αργότερα, οι αποτιμήσεις κατέρρεαν και οι επενδυτές χρειάστηκαν χρόνια για να ανακτήσουν τις απώλειές τους.
Σήμερα, καθώς ο ενθουσιασμός γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη εκτοξεύει ξανά τις τιμές των μετοχών, αρκετοί αναλυτές βλέπουν ανησυχητικές ομοιότητες με εκείνη την περίοδο, επισημαίνει σε ανάλυσή του το MarketWatch.
Το μάθημα της dot-com φούσκας
Η εμπειρία της φούσκας του διαδικτύου δείχνει πόσο επικίνδυνη μπορεί να γίνει η υπερτίμηση των αγορών.
Όταν οι αποτιμήσεις φτάνουν σε ακραία επίπεδα, οι επενδυτές μπορεί να χρειαστούν πολλά χρόνια — ακόμη και μια ολόκληρη δεκαετία — για να δουν αποδόσεις που να πλησιάζουν τον ιστορικό μέσο όρο.
Ένα διάγραμμα που παρακολουθεί τις πραγματικές (προσαρμοσμένες στον πληθωρισμό) συνολικές αποδόσεις των μετοχών από τον Μάρτιο του 2000 δείχνει ότι τόσο ο S&P 500 όσο και ο Nasdaq-100 εξακολουθούν να βρίσκονται κάτω από το επίπεδο στο οποίο θα βρίσκονταν εάν είχαν ακολουθήσει τον ιστορικό μέσο ρυθμό απόδοσης.
Και αυτό παρά το γεγονός ότι τα τελευταία 17 χρόνια η αγορά βίωσε μια ισχυρή και σχεδόν αδιάκοπη ανοδική πορεία.
Ο ιστορικός μέσος ρυθμός πραγματικής απόδοσης των αμερικανικών μετοχών — περίπου 6,06% ετησίως από το 1793 — βασίζεται στη βάση δεδομένων του Edward McQuarrie, ομότιμου καθηγητή στο Santa Clara University.
Όταν οι αποτιμήσεις φτάνουν στα άκρα
Στην κορύφωση της dot-com φούσκας το 2000, ο δείκτης CAPE (κυκλικά προσαρμοσμένος λόγος τιμής προς κέρδη) βρισκόταν σε ιστορικό ρεκόρ, σχεδόν τριπλάσιος από τον μακροχρόνιο μέσο όρο του.
Με βάση ένα απλό οικονομετρικό μοντέλο που χρησιμοποιεί ιστορικά στοιχεία του CAPE από το 1881 και συγκρίνει κάθε επίπεδο αποτίμησης με τις αποδόσεις της επόμενης δεκαετίας, η πρόβλεψη εκείνη την περίοδο ήταν ιδιαίτερα δυσοίωνη, υπενθυμίζει το MarketWatch.
Το μοντέλο εκτιμούσε ότι από το 2000 έως το 2010 οι αμερικανικές μετοχές θα είχαν πραγματική ετήσια απόδοση -6,8%. Η πραγματικότητα επιβεβαίωσε σχεδόν απόλυτα αυτή την πρόβλεψη: ο S&P 500 κατέγραψε πραγματική απόδοση -7% ετησίως. O Nasdaq-100 σημείωσε ακόμη χειρότερη επίδοση, περίπου -10,4% ετησίως.
Οι αποτιμήσεις σήμερα
Το ανησυχητικό για αρκετούς αναλυτές είναι ότι οι σημερινές αποτιμήσεις βρίσκονται ξανά κοντά στα επίπεδα εκείνης της περιόδου — και σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη υψηλότερα.
Η αγορά μπορεί να παραμένει υπερτιμημένη για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς να καταρρέει. Ωστόσο, οι δείκτες αποτίμησης έχουν μεγαλύτερη αξία όταν εξετάζονται σε ορίζοντα δεκαετίας και όχι σε βραχυπρόθεσμες κινήσεις.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη κι αν οι αγορές συνεχίσουν να κινούνται ανοδικά βραχυπρόθεσμα, οι μακροπρόθεσμες αποδόσεις μπορεί να αποδειχθούν χαμηλότερες από τον ιστορικό μέσο όρο.
Η μεγάλη συζήτηση για την τεχνητή νοημοσύνη
Όταν τίθεται το θέμα της υπερτίμησης, η πιο συνηθισμένη απάντηση είναι ότι «αυτή τη φορά είναι διαφορετικά».
Η επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης, λένε πολλοί επενδυτές, μπορεί να δικαιολογήσει υψηλότερες αποτιμήσεις για τις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες.
Ωστόσο, αυτή η φράση έχει ακουστεί πολλές φορές στην ιστορία των αγορών — και σχεδόν πάντα στην κορύφωση περιόδων μεγάλης φούσκας.
Ακόμη και αν πράγματι η τεχνολογία αλλάξει δραστικά την οικονομία, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι αποδόσεις των μετοχών θα είναι υψηλότερες. Αν το μέλλον αποδειχθεί εντελώς διαφορετικό από το παρελθόν, τότε οι αποδόσεις θα μπορούσαν εξίσου εύκολα να είναι πολύ χαμηλότερες από τον ιστορικό μέσο όρο.
Το δίδαγμα για τους επενδυτές
Η ιστορία των αγορών δείχνει ότι η υπερβολική αισιοδοξία συχνά προηγείται περιόδων απογοήτευσης.
Οι υψηλές αποτιμήσεις δεν σημαίνουν απαραίτητα άμεση πτώση, απότομη διόρθωση ή μίνι κραχ. Μπορούν όμως να σημαίνουν κάτι εξίσου δύσκολο για τους επενδυτές: πολλά χρόνια χαμηλών αποδόσεων.
Και γι’ αυτό, σύμφωνα με πολλούς αναλυτές, οι 5 πιο επικίνδυνες λέξεις στον κόσμο των επενδύσεων παραμένουν οι ίδιες εδώ και δεκαετίες: «Αυτή τη φορά είναι διαφορετικά».
naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου