Τρίτη 31 Μαρτίου 2026

Οι προκλήσεις, η αστάθεια στην Ανατολική Μεσόγειο και τα επόμενα ελληνοτουρκικά «ραντεβού»


Νικολέτα Πετανίδου • npetanidou@naftemporikitv.gr

Μετά τη συνάντηση Κυριάκου Μητσοτάκη και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο περιθώριο του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας (ΑΣΣ) Ελλάδας – Τουρκίας στην Άγκυρα (Φεβρουάριος 2026), η κατάσταση στα ελληνοτουρκικά φαίνεται να έχει μπει στον «πάγο».

Ο λόγος; Η γεωπολιτική ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο, η οποία παραμένει υψηλή.

Σύμφωνα με τα μέχρι τώρα δεδομένα, η Τουρκία εξακολουθεί να ακολουθεί μια σειρά από στρατηγικές πρωτοβουλίες, «πλασάροντας» τον εαυτό της ως σταθεροποιητική δύναμη και αξιόπιστο εταίρο. Χωρίς, ωστόσο, να αφήνει πίσω τις προκλήσεις κατά της Ελλάδας.

Η Άγκυρα συνεχίζει τις παραβιάσεις του ελληνικού εθνικού εναέριου χώρου, των χωρικών υδάτων όπως επίσης τις προκλητικές δηλώσεις, εκμεταλλευόμενη την κατάσταση στην ευρύτερη γειτονιά και των δύο κρατών και τις πρωτοβουλίες της Ελλάδας στην περιοχή, ιδιαίτερα την στρατιωτική της παρουσία στην Κύπρο.

Την ίδια στιγμή, τα βλέμματα είναι στραμμένα στα επόμενα «ραντεβού» Ελλάδας – Τουρκίας, μιας και έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή.

Διπλωματικές πηγές σημειώνουν ότι, μπορεί να μην αντιδρά δημόσια το Υπουργείο Εξωτερικών -καθώς δεν συνηθίζεται- σε περιστατικά παραβιάσεων όπως το τελευταίο που αφορούσε παρενόχληση ελληνικών ψαράδων από μια τουρκική ακταιωρό στο Φαρμακονήσι, αλλά όπως ξεκαθαρίζουν «πράττουμε τα δέοντα και θέτουμε το θέμα τόσο στην τουρκική πλευρά, καθώς και στους Ευρωπαίους εταίρους μας».
Στον «πάγο» το 5X5 της Ανατολικής Μεσογείου

Φυσικό επακόλουθο των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή, είναι η απομάκρυνση από το ενδεχόμενο σενάριο να καθίσουν στο τραπέζι του διαλόγου παράκτια κράτη της Ανατολικής Μεσογείου. Δηλαδή του 5X5.

Ακόμα και μετά τις δηλώσεις του Πρωθυπουργού της Λιβύης, Αμπντουλχαμίντ Ντμπεϊμπά, περί επιτάχυνσης των διαδικασιών για την οριοθέτηση των θαλάσσιων συνόρων με Ελλάδα και Μάλτα, κάτι που σίγουρα θα εξόργιζε την Άγκυρα.

Επ ‘αυτού, οι ίδιες πηγές σημείωσαν ότι δεν υπάρχει κάποια εξέλιξη ως προς τη διεξαγωγή του 5X5 ούτε υπάρχει κάτι ανακοινώσιμο.

Σίγουρα προτεραιότητα έχει η αποκλιμάκωση της έντασης στην περιοχή, ακόμα και ο τερματισμός του πολέμου.
Στο ΝΑΤΟ η Κύπρος (;)

Αυτό που σίγουρα παρακολουθεί η Άγκυρα, και δεν αφορά μόνο τις ελληνοτουρκικές σχέσεις αλλά και ευρωτουρκικές, είναι οι αναφορές για ένταξη της Κύπρου στο ΝΑΤΟ.

Σύμφωνα με το Der Spiegel, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης θα προτιμούσε να υποβάλει άμεσα αίτηση ένταξης στο ΝΑΤΟ.

«Η επίθεση drones προκαλεί μεγάλη ανησυχία στο νησί της ανατολικής Μεσογείου. Είναι ωστόσο βέβαιο ότι κάποιος θα εξέφραζε αντιρρήσεις στην ένταξη της Κύπρου στη νατοϊκή συμμαχία: Ο Ταγίπ Ερντογάν».

Η ιστοσελίδα του γερμανικού περιοδικού σημειώνει ότι πριν από λίγες ημέρες, σημειώθηκε επίθεση με μη επανδρωμένα στη βρετανική στρατιωτική βάση κοντά στο λιμάνι της Λεμεσού της Κύπρου. Έκτοτε, υπάρχει μεγάλη ανησυχία στη χώρα-μέλος της ΕΕ ότι θα υπάρξουν παρόμοια επεισόδια λόγω του πολέμου στο Ιράν. Για το λόγο αυτό συζητείται τώρα στην Κύπρο η ένταξη στο ΝΑΤΟ.

Σύμφωνα, ωστόσο, με τον Κύπριο Πρόεδρο η ένταξη στο ΝΑΤΟ δεν θα μπορούσε να γίνει πράξη, τουλάχιστον προς το παρόν.

Ο λόγος είναι η στάση της Τουρκίας, η οποία, ως μέλος του ΝΑΤΟ, απορρίπτει την ένταξη της Κύπρου ενόσω η Βορειοατλαντική συμμαχία αποφασίζει ομόφωνα για την ένταξη νέων μελών.
Η στάση της Αθήνας και τα επόμενα «ραντεβού»

Διπλωματικές πηγές, σχετικά με την εν λόγω συζήτηση, αναφέρουν ότι η Κυπριακή Δημοκρατία είναι κυρίαρχο κράτος, και σημειώνουν σε κάθε τόνο ότι «η Ελλάδα θα στηρίξει οποιοδήποτε αίτημα της αναφορικά με αυτό το θέμα».

Το διπλωματικό πεδίο στα ελληνοτουρκικά είναι πολύ νωρίς για να αξιολογηθεί. Σίγουρα οι επόμενες συναντήσεις στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό τα επόμενα… «βήματα».

Στο καλεντάρι των επόμενων μηνών ξεχωρίζουν δύο σημαντικές συναντήσεις:Η Σύνοδος Υπουργών Εξωτερικών του ΝΑΤΟ στις 22 Μαίου στη Σουηδία, όπου θα συμμετάσχουν τόσο ο Υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης όσο και ο Τούρκος ομόλογός του Χακάν Φιντάν.
Η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ 7-8 Ιουλίου στην Άγκυρα.

Εδώ είναι το κρίσιμο «σημείο», τούτο διότι η επιλογή της Άγκυρας ως οικοδεσπότη, μπορεί να εκμεταλευτεί από την ίδια για να προβάλει τον ρόλο της ως περιφερειακός κόμβος ασφάλειας και να προωθήσει ατζέντες που την εξυπηρετούν.

Από την άλλη πλευρά η τοποθεσία δίνει μεγάλες ευκαιρίες στην Ελλάδα. Να προβάλει τις διμερείς εντάσεις σε ένα πολυμερή, αλλά και πολιτικά ευαίσθητο πλαίσιο.

Σε διπλωματικό πεδίο, δίνει την ευκαιρία στην Ελλάδα να συνδέσει τις ανησυχίες της για την Ανατολική Μεσόγειο με ευρύτερες συμμαχικές πολιτικές.

Σε κάθε περίπτωση, η Ελλάδα θα επιδιώξει να διασφαλίσει ότι οι συμμαχικές δεσμεύσεις σέβονται τα κυριαρχικά της δικαιώματα.

Η συνεχιζόμενη παρακολούθηση της Τουρκίας από διεθνείς οργανισμούς, σε συνδυασμό με τις διμερείς και πολυμερείς συναντήσεις, μπορεί να καθορίσει πολλά.

Η Ελλάδα μπορεί να προβάλλει με έμφαση την ετοιμότητά της, την ενίσχυση στρατηγικών συνεργασιών και τη διασφάλιση ενεργειακής σταθερότητας, ενώ οι διεθνείς παρατηρητές θα αξιολογούν!

naftemporiki.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου