Μιχάλης Ψύλος • mpsilos@naftemporiki.gr
Από την έναρξη του πολέμου στον Κόλπο, το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) του Κατάρ, ουσιαστικά δεν διέρχεται πλέον από το Στενό του Ορμούζ.
Οι ιρανικές επιθέσεις στις εγκαταστάσεις της QatarEnergy και οι καταστροφές που προκλήθηκαν, έχουν διαταράξει την κρίσιμη αγορά του LNG.
Τα δεξαμενόπλοια μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου από άλλες περιοχές του κόσμου, κατευθύνονται μάλιστα προς την Ασία, όπου οι τιμές spot LNG είναι πιο ελκυστικές.
«Τις τελευταίες ημέρες, τουλάχιστον 11 πλοία μεταφοράς LNG που κατευθύνονταν προς την Ευρώπη -7 από τις Ηνωμένες Πολιτείες και 4 από τη Νιγηρία, με συνολικά περίπου 800.000 μετρικούς τόνους LNG), άλλαξαν προορισμό και πηγαίνουν προς την Ασία, σύμφωνα με τους ειδικούς.
Η Ευρώπη, μεγάλη ηττημένη
Το μεγαλύτερο μέρος του φυσικού αερίου από την περιοχή του Κόλπου, περίπου το 80%, κατευθύνθηκε πρόσφατα στην Ασία. Αλλά επειδή οι ασιατικές χώρες πρέπει πλέον να αντισταθμίσουν τις ελλείψεις εφοδιασμού, υπάρχει αυξημένος ανταγωνισμός μεταξύ Ευρώπης και Ασίας στην παγκόσμια αγορά spot – κυρίως για LNG από τις ΗΠΑ. Οι Ευρωπαίοι εισήγαγαν ήδη περισσότερο από το ήμισυ του υγροποιημένου φυσικού αερίου τους από τις ΗΠΑ.
Η Ευρώπη ήδη βλέπει με τρόμο τις αποθήκες φυσικού αερίου να είναι γεμάτες μόλις κατά 21% και η τιμή του αερίου στην ολλανδική αγορά TTF, από 55 ευρώ τη μεγαβατώρα, να φτάνει σήμερα τα 100 ή και τα 150 ευρώ, λένε παράγοντες της αγοράς .
«Όλα αυτά εξαρτώνται από το πόσο γρήγορα ο πρόεδρος Τραμπ θα τερματίσει αυτόν τον πόλεμο και τι ζημιές έχουν προκληθεί στις εγκαταστάσεις της QatarEnergy στο Ρας Λαφάν του Κατάρ», προσθέτουν, όπου μέχρι το ξέσπασμα του πολέμου, περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου LNG, παραγόταν εκεί.
Εξάρτηση από τις ΗΠΑ
Με την Ευρώπη να εξαρτάται πλέον σε μεγάλο βαθμό από το αμερικανικό LNG, οι ειδικοί εκφράζουν φόβους για ενεργειακό «στραγγαλισμο», αν ο Τραμπ διακόψει την προμήθεια αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει υπογράψει άλλωστε από το περασμένο καλοκαίρι συμφωνία με τον πρόεδρο της Κομισιόν, φον ντερ Λάιεν για την αγορά από την ΕΕ τα επόμενα τρία χρόνια αμερικανικού LNG και πετρελαίου, αξίας 750 δισ. ευρώ.. «Σε περίπτωση που οι Βρυξέλλες δεν επικυρώσουν τη Συνθήκη, ο Ντόναλντ Τραμπ δεν θα διστάσει να εκμεταλλευτεί τη νέα στρατηγική ευπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που δύσκολα θα μπορέσει να αντισταθεί στις πιέσεις της Ουάσιγκτον
«Ο πρόεδρος Τραμπ έχει βρει το απόλυτο αδύναμο σημείο της ΕΕ, πιστεύοντας ότι θα αναγκάσει τους 27 σε συστηματική συνθηκολόγηση μπροστά στις αδιάκοπες τακτικές εκφοβισμού που χρησιμοποιεί από τότε που επέστρεψε στον Λευκό Οίκο», λένε Ευρωπαίοι διπλωμάτες.
Νικητές οι Αμερικανικοί κολοσσοί
Η ΕΕ μπορεί να είναι ηττημένη στον πόλεμο του φυσικού αερίου, αλλά υπάρχουν και οι νικητές: Οι αμερικανικές εταιρείες φυσικού αερίου, για παράδειγμα, που ακόμη και πριν τον πόλεμο, ήταν οι μεγαλύτεροι εξαγωγείς LNG στον κόσμο, με περίπου 155 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα, ετησίως.
Για σύγκριση, το Κατάρ, που είναι στη δεύτερη θέση, εξήγαγε πέρυσι περίπου 110 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα.
Ο νούμερο ένα εξαγωγέας των ΗΠΑ είναι η Cheniere με τους τερματικούς σταθμούς LNG Sabine Pass και Corpus Christi.
Aλλοι αμερικανικοί σημαντικοί εξαγωγείς LNG περιλαμβάνουν την Venture Global LNG, η οποία κατέχει τον τερματικό σταθμό LNG Plaquemines, το Freeport LNG, και την Sempra Infrastructure, η οποία συμμετέχει στην επέκταση του Port Arthur LNG. Αυτοί οι εξαγωγείς ήδη επωφελούνται από τις αυξημένες τιμές φυσικού αερίου στην παγκόσμια αγορά.
«Ωστόσο, οι αμερικανικοί κολοσσοί στο LNG θα μπορούσαν να επωφεληθούν ακόμη περισσότερο στο μέλλον από το γεγονός ότι, προς το παρόν, οι παραδόσεις από την κρατική εταιρεία του Κατάρ, Qatar Energy, είναι πιθανό να είναι χαμηλότερες – και όλοι οι στόχοι ανάπτυξης είναι πιθανό να καθυστερήσουν» αναφέρουν παράγοντες της αγοράς.
Σύμφωνα με την Qatar Energy, οι ζημιές από τις ιρανικές επιθέσεις έχουν οδηγήσει στην προσωρινή απώλεια του 17% της παραγωγικής ικανότητας στο Ρας Λαφάν, η οποία ανέρχεται σε περισσότερα από 17 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως. Επιπλέον, η Qatar Energy είχε σχεδιάσει να επεκτείνει την παραγωγική της ικανότητα στον Περσικό Κόλπο κατά περίπου 65 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα- από 102 δισεκατομμύρια κυβικά σε 167 δισ., το αργότερο έως το 2027. Αυτή η επέκταση είναι πλέον πιθανό να καθυστερήσει κατά τουλάχιστον ένα έτος.
Αντιθέτως, φαίνεται ότι οι αμερικανικές εταιρείες θα μπορούσαν να επεκτείνουν σημαντικά την προσφορά τους. Οι τελικές επενδυτικές αποφάσεις έχουν ήδη ληφθεί για έργα χωρητικότητας 80 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων μόνο το 2025, τα οποία έχουν προγραμματιστεί να τεθούν σε λειτουργία έως το 2030.
«Το συμπέρασμα είναι ότι οι ΗΠΑ θα είναι σε θέση να εδραιώσουν τη θέση τους ως ο κορυφαίος προμηθευτής LNG υπό το πρίσμα της κατάστασης στο Κατάρ», λένε παράγοντες της αγοράς LNG.
Κέρδη και για τη Ρωσία
Η Ρωσία μπορεί επίσης να εκμεταλλευτεί την αδυναμία του Κατάρ και, πάνω απ’ όλα, να εδραιωθεί ως προμηθευτής αερίου της Κίνας: Μέχρι σήμερα, η Ρωσία εξάγει κυρίως φυσικό αέριο στην Κίνα μέσω του αγωγού «Δύναμη της Σιβηρίας 1»- το 2025 εξήγαγε περίπου 38 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα.
Επιπλέον, η Κίνα είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος αγοραστής ρωσικού LNG μετά την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το ρωσικό έργο Arctic LNG 2 παρέδωσε επίσης LNG στην Κίνα το 2025, αν και σε μικρότερες ποσότητες.
Ο αγωγός «Δύναμη της Σιβηρίας» θα μπορούσε να αξιοποιηθεί ακόμη πιο εντατικά προς το παρόν. Επιπλέον, υπάρχει ένας αγωγός, η «Διαδρομή της Άπω Ανατολής», ο οποίος έχει προγραμματιστεί να μεταφέρει 10 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ετησίως από την περιοχή του Ρωσικού Ειρηνικού στη Βορειοανατολική Κίνα από το 2027.
«Δύναμη της Σιβηρίας 2»
Η επιταχυνόμενη επέκταση του αγωγού «Δύναμη της Σιβηρίας 2» μέσω της Μογγολίας γίνεται επίσης ολοένα και πιο ελκυστική για την Κίνα. «Το Πεκίνο γνωρίζει πλέον ότι το Κατάρ μπορεί να είναι ένας αναξιόπιστος προμηθευτής δια θαλάσσης. Γιατί να μην βασιστεί σε μια άλλη, ασφαλή χερσαία σύνδεση μακροπρόθεσμα; Ο Βλαντιμίρ Πούτιν πιθανότατα γνωρίζει πολύ καλά πώς μπορεί να κερδίσει την εύνοια του καθεστώτος στο Πεκίνο στην τρέχουσα κατάσταση», τονίζουν Ευρωπαίοι αναλυτές.
Ο Ρώσος πρόεδρος πιθανότατα γνωρίζει ότι η εταιρεία εξαγωγής φυσικού αερίου Gazprom εμφανίζεται πλέον ως μια ολοένα και πιο ελκυστική πηγή και στην Ευρώπη, τουλάχιστον για ορισμένους πολιτικούς και επιχειρηματικούς ηγέτες. Οσο και αν οι πολιτικοί ηγέτες της ΕΕ έχουν αποφασίσει να διακόψουν πλήρως τη ροή ρωσικού φυσικού αερίου από το 2027.
Ηδη, ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ δήλωσε ότι οι Αμερικανοί θέλουν να αγοράσουν και να επισκευάσουν τους αγωγούς Nord Stream 1 και Nord Stream 2 της Βαλτικής Θάλασσας, που καταστράφηκαν μετά από σαμποτάζ τον Σεπτέμβριο του 2022.
Ο Nord Stream 1 είχε χωρητικότητα 55 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων και ο Nord Stream 2, ο οποίος δεν τέθηκε ποτέ σε λειτουργία, υποτίθεται ότι είχε την ίδια χωρητικότητα.
Ο αγωγός Γιαμάλ που μετέφερε ρωσικό φυσικό αέριο μέσω Λευκορωσίας και Πολωνίας, θα ήταν θεωρητικά αξιοποιήσιμος.
Ο αγωγός TurkStream επίσης, στη νότια Ευρώπη λειτουργεί ήδη με πλήρη δυναμικότητα. «Όσο περισσότερο αυξάνονται οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα να γίνει η ανάγκη επιστροφής στο ρωσικό φυσικό αέριο – ακόμη και αν δεν είναι πλέον τόσο φθηνό όσο ήταν πριν από την κρίση του 2021 και την εισβολή στην Ουκρανία το 2022», λένε παράγοντες της αγοράς.
naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου