Γιατί ο πόλεμος μετατρέπει το θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν σε στρατιωτική χούντα

Μιχάλης Ψύλος • psilosm@naftemporiki.gr

Εμπορικά σκάφη στοχοποιούνται καθημερινά από τους Ιρανούς στο Στενό του Ορμούζ και οι Φρουροί της Επανάστασης απειλούν να μην επιτρέψει τη διέλευση πετρελαίου, ενώ οι ιρανικές επιθέσεις στις χώρες του Κόλπου και το Ισραήλ συνεχίζονται.

«Η στρατηγική του νέου Ανώτατου Πνευματικού ηγέτη του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, δεν αντιπροσωπεύει πλέον τους μουλάδες, αλλά τους σκληροπυρηνικούς Φρουρούς της Επανάστασης, με στόχο να στριμώξει τους Αμερικανούς», εξηγεί ο Νίκολα Πεντέ, Γενικός Διευθυντής του Ιταλικού Ινστιτούτου Παγκόσμιων Σπουδών (IGS)

«Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ σηματοδοτεί το τέλος του θεοκρατικού συστήματος. Αν και κληρικός και γιος του εκλιπόντος Ανώτατου Ηγέτη, Αλί Χαμενεΐ, δεν αντιπροσωπεύει τη συνέχεια της Ισλαμικής Δημοκρατίας σύμφωνα με το θεοκρατικό μοντέλο, αλλά μάλλον τη νομιμοποίηση της εξουσίας από τη δεύτερη γενιά, τους Φρουρούς της Επανάστασης», λέει ο Ιταλός αναλυτής Εκτιμά μάλιστα ότι βρίσκεται σε εξέλιξη «μια μεταβατική διαδικασία που συνεχίζεται εδώ και αρκετά χρόνια για δημογραφικούς και γενεαλογικούς λόγους, αλλά σήμερα, ολοκληρώνεται γρήγορα, λόγω του πολέμου».
Στρατιωτική απολυταρχία(REUTERS/Alaa Al-Marjani)

Με την ανάληψη της εξουσίας και επισήμως από τους Φρουρούς της Επανάστασης με επικεφαλής τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, δημιουργείται πλέον ένα στρατιωτικό μοντέλο εξουσίας, παρόμοιο με εκείνο της Αιγύπτου και του Πακιστάν. «Βλέπουμε να μετασχηματίζεται το Ιράν σε μια στρατιωτική απολυταρχία», υποστηρίζει ο Ιταλός αναλυτής. «Οι διαβόητοι Φρουροί θα ελέγχουν πλήρως όλες τις κρατικές υποθέσεις και φυσικά τους μηχανισμούς ασφαλείας. «Οι νέες αρχές εξουσίας στο Ιράν πιστεύουν ότι αντιμετωπίζουν μια υπαρξιακή απειλή. Δεν έχουν Σχέδιο Β επειδή θεωρούν πώς δεν υπάρχει εναλλακτική λύση από την σύγκρουση. Για το νέο στρατιωτικό καθεστώς, η σύγκρουση είναι η μόνη επιλογή που προσφέρει πιθανότητες επιβίωσης. Γνωρίζουν βέβαια ότι δεν μπορούν να κερδίσουν στρατιωτικά τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, αλλά ο στόχος τους είναι να αντέξουν όσο το δυνατόν περισσότερο, για να αυξηθεί το οικονομικό και πολιτικό κόστος της σύγκρουσης στις ΗΠΑ κυρίως, αλλά και στον υπόλοιπο κόσμο».
Έχουν ακόμη πολλούς πυραύλους

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ έχουν πλήξει κάπου 6.000 στόχους μέχρι τώρα και υποστηρίζουν πώς έχει εξαλειφθεί το οπλοστάσιο του Ιράν, σε ποσοστό 80%. Ωστόσο, το Ιράν εκτοξεύει κάπου 60 πυραύλους και drone κάθε μέρα- 20 εναντίον του Ισραήλ και περίπου 40 εναντίον χωρών της περιοχής.

«Η καταστροφή της ιρανικής αεροπορίας και του ναυτικού είναι θεαματική, αλλά δεν επηρεάζει την αντίδραση του Ιράν. Οι Ιρανοί δεν χρειάζονται πλοία και αεροπλάνα της δεκαετίας του 1970, αλλά πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη», λένε στη Ναυτεμπορική, στρατιωτικοί αναλυτές και προσθέτουν: «Η εξάλειψη των εκτοξευτών drones και μη επανδρωμένων αεροσκαφών, είναι δύσκολο να επιτευχθεί πλήρως και απαιτεί τεράστιους πόρους. Μέχρι τώρα άλλωστε, οι ΗΠΑ έχουν δαπανήσει πάνω από 12 δισεκατομμύρια δολάρια σε 12 μέρες πολέμου και κάποια στιγμή θα πρέπει επίσης να υπάρξει μια δύσκολη ανάλυση κόστους-οφέλους της στρατιωτικής επιχείρησης δράσης.
Αντικρουόμενα μηνύματα

Σχεδόν δύο εβδομάδες μετά την έναρξη του πολέμου, ο πρόεδρος Τραμπ συνεχίζει να στέλνει αντικρουόμενα μηνύματα, με διαφορά λίγης ώρας, όπως γράφει η ιστοσελίδα Axios, με μπόλικη δόση ειρωνείας. «Η εικόνα ήταν εντυπωσιακή, όταν εμφανίστηκε ο πρόεδρος Τραμπ μπροστά σε οπαδούς του που τον ζητωκραύγαζαν: «Ποτέ δεν σου αρέσει να λες πολύ νωρίς ότι νικήσαμε, αλλά νικήσαμε». Αμέσως μετά πρόσθεσε, απευθυνόμενος στους οπαδούς του: «Δεν θέλετε να φύγουμε νωρίς, έτσι δεν είναι; Πρέπει να τελειώσουμε τη δουλειά, σωστά;»
Δεν υπάρχει στρατηγική εξόδου

Ο πρόεδρος Τραμπ θέλει να μετατρέψει την αφήγηση της σύγκρουσης με το Ιράν σε νίκη, καθώς η ηγεσία και οι στρατιωτικές δυνατότητες της Τεχεράνης, έχουν αποδεκατιστεί.

Αλλά πλέον, η σύνθεση της εξουσίας έχει αλλάξει και η νέα στρατιωτική απολυταρχία δεν δείχνει καμία προθυμία να παραδοθεί. Και κυρίως: Οι Ηνωμένες Πολιτείες άργησαν , αλλά κατάλαβαν πολύ καλά πλέον, το γεωπολιτικό ατού που κατέχει το Ιράν. Το de facto κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ.

Την ίδια ώρα η Τεχεράνη έχει ελαχιστοποιήσει τον εσωτερικό οικονομικό κίνδυνο και αυτόν του σημαντικότερου γεωπολιτικού εταίρου της – της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας : Το ιρανικό πετρέλαιο ρέει ανεμπόδιστα προς την Ασία , καθώς τα τάνκερ με προορισμό την Κίνα και την Ινδία μπαινοβγαίνουν σχεδόν ανεμπόδιστα στον Κόλπο. Οι ειδικοί εκτιμούν μάλιστα ότι το Ιράν εξάγει περισσότερο πετρέλαιο σήμερα από ό,τι πριν από την έναρξη του πολέμου και το πολεμικό του σεντούκι γεμίζει.

naftemporiki.gr