Διπλωμάτες, ωστόσο, που γνωρίζουν τις εμπιστευτικές αξιολογήσεις της ΔΟΑΕ παρουσιάζουν μια εντελώς διαφορετική εικόνα. Σύμφωνα με αυτούς, δεν υπάρχει καμία ενημέρωση για κοινό σχέδιο ΗΠΑ–Ιράν σχετικά με την ανάκτηση του ουρανίου, ενώ οι σχέσεις μεταξύ της Τεχεράνης και της υπηρεσίας έχουν επιδεινωθεί δραματικά από την έναρξη των τελευταίων επιθέσεων στα τέλη Φεβρουαρίου. Η αποκατάσταση της πρόσβασης των επιθεωρητών θεωρείται απίθανη στο άμεσο μέλλον.

Αυτό αφήνει τη διεθνή κοινότητα χωρίς σαφή εικόνα για ένα από τα πιο επικίνδυνα αποθέματα πυρηνικού υλικού στον κόσμο.
Κυνήγι… θησαυρού με τα διασκορπισμένα αποθέματα

Παρότι η αμερικανική πλευρά εκτιμά ότι το μεγαλύτερο μέρος του αποθέματος βρίσκεται σε υπόγειες εγκαταστάσεις κοντά στην Ισφαχάν, διπλωμάτες αναφέρουν ότι μόνο περίπου το μισό θεωρείται πως βρίσκεται εκεί. Το υπόλοιπο πιθανότατα είναι διασκορπισμένο σε εγκαταστάσεις όπως η Νατάνζ και το Φορντό ή ακόμη και σε άγνωστες τοποθεσίες.

Ο ειδικός σε πυρηνικά όπλα Ρόμπερτ Κέλλι υπογράμμισε ότι οι δορυφορικές εικόνες δεν επαρκούν για την επιβεβαίωση της τοποθεσίας του ουρανίου, σημειώνοντας ότι οι πληροφορίες που διαθέτει η αμερικανική κυβέρνηση βασίζονται κυρίως στα δεδομένα της ΔΟΑΕ.



Το πρόβλημα δεν περιορίζεται μόνο στο γνωστό απόθεμα. Το Ιράν διαθέτει συνολικά πάνω από 8.000 κιλά εμπλουτισμένου ουρανίου σε διάφορα επίπεδα, γεγονός που περιπλέκει περαιτέρω οποιαδήποτε μελλοντική συμφωνία. Ακόμη και σε περίπτωση συνεργασίας μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, η πλήρης καταγραφή του πυρηνικού προγράμματος ενδέχεται να απαιτήσει χρόνια.

Οι ζημιές στις υποδομές επιτήρησης είναι εκτεταμένες: εγκαταστάσεις φυγόκεντρων μηχανών έχουν πληγεί, σφραγίδες της ΔΟΑΕ έχουν παραβιαστεί και η αλυσίδα ελέγχου έχει ουσιαστικά καταρρεύσει. Επιπλέον, ενδέχεται να έχει διαρρεύσει ουράνιο στο περιβάλλον, καθιστώντας ακόμη πιο δύσκολη την αποτίμηση της κατάστασης.
Η αβεβαιότητα ως «άσσος» στο μανίκι του Ιράν

Η αβεβαιότητα αυτή δυσχεραίνει και οποιαδήποτε πιθανή στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ για την ανάκτηση του υλικού. Χωρίς ακριβείς και ανεξάρτητα επιβεβαιωμένες πληροφορίες, μια τέτοια επιχείρηση θα ενείχε σημαντικούς κινδύνους.

Σύμφωνα με τον Κέλλι, οι δυνάμεις στο πεδίο ίσως περιοριστούν στην καταμέτρηση δοχείων χωρίς να μπορούν να επιβεβαιώσουν το περιεχόμενό τους — μια κρίσιμη διαφορά, δεδομένου ότι το υλικό μπορεί να μετατραπεί γρήγορα σε χρήση για όπλα.

Ο φυσικός Τζέιμς Άκτον εκτιμά ότι το Ιράν διατηρεί το πλεονέκτημα, καθώς η αβεβαιότητα γύρω από το απόθεμα του προσφέρει διαπραγματευτική ισχύ.
Αναποτελεσματικές οι επιθέσεις σε πυρηνικές εγκαταστάσεις

Το κατά πόσο οι στρατιωτικές επιχειρήσεις έχουν καθυστερήσει ουσιαστικά το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν παραμένει ασαφές. Η ερευνήτρια Ντάρια Ντολζίκοβα σημείωσε ότι το πρόγραμμα δεν ήταν ποτέ πιθανό να εξαλειφθεί πλήρως με στρατιωτικά μέσα.

Παρά τις ζημιές στις υποδομές, η τεχνογνωσία και τα εναπομείναντα υλικά παραμένουν. Μάλιστα, σύμφωνα με την ίδια, η σύγκρουση ενδέχεται να ενίσχυσε το κίνητρο της Τεχεράνης να διατηρήσει ή και να επεκτείνει τις πυρηνικές της δυνατότητες.

Συνολικά, η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ρευστή, με την έλλειψη αξιόπιστων δεδομένων να αποτελεί βασικό εμπόδιο τόσο για τη διπλωματία όσο και για οποιαδήποτε στρατηγική διαχείρισης της κρίσης.
Τι αναφέρεται στο σχέδιο 10 σημείων

Διάφορες εκδοχές του σχεδίου που αποτελεί τη βάση των αμερικανο-ιρανικών διαπραγματεύσεων έχουν δει το φως της δημοσιότητας με διαφορετικές προβλέψεις για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.

Στην εκδοχή στα φαρσί (ιρανική γλώσσα) αναφέρεται η «αποδοχή του εμπλουτισμού» για το πρόγραμμα της Τεχεράνης. Αντιθέτως, στο κείμενο στην αγγλική, απουσιάζει η παρούσα διατύπωση.

Η διάσταση αυτή προκαλεί ερωτηματικά σχετικά με το προς ποια κατεύθυνση κινούνται οι διαπραγματεύσεις ως προς το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, αφού τα δύο αντίπαλα στρατόπεδα διατηρούν σταθερά αυστηρές τις ρηματικές διακοινώσεις τους, χωρίς σημάδια διαλλακτικότητας.
Σταθερά κόκκινη γραμμή για την Ουάσιγκτον

Η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Κάρολαϊν Λέβιτ, κατέστησε σαφές για άλλη μία φορά πως οι Ηνωμένες Πολιτείες απορρίπτουν κάθε ενδεχόμενο εμπλουτισμού ουρανίου από την Τεχεράνη, λέγοντας ότι ο πρόεδρος Τραμπ δεν συμφώνησε με καμία «λίστα επιθυμιών» που υπέβαλαν οι ιρανικές αρχές.

«Οι κόκκινες γραμμές του προέδρου, δηλαδή το τέλος του ιρανικού εμπλουτισμού εντός Ιράν, δεν έχουν αλλάξει», είπε η Λιβιτ.

Ο εμπλουτισμός ουρανίου εντός της χώρας υπήρξε καθοριστικό σημείο διαφωνίας σε προηγούμενες συνομιλίες μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον. Το Ιράν υποστηρίζει ότι δεν επιδιώκει πυρηνικά όπλα, αλλά θεωρεί τον εμπλουτισμό του ουρανίου εθνικό δικαίωμα, ενώ η κυβέρνηση Τραμπ πίεζε για πλήρη διάλυση του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.
«Ευχές που θα θαφτούν» οι απαιτήσεις ΗΠΑ – Ισραήλ

Ο επικεφαλής της ιρανικής υπηρεσίας πυρηνικής ενέργειας διέψευσε οποιονδήποτε περιορισμό στον εμπλουτισμό ουρανίου της χώρας, δηλώνοντας ότι οι απαιτήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ «δεν θα πραγματοποιηθούν».

«Οι ισχυρισμοί και οι απαιτήσεις των εχθρών μας να περιοριστεί το ιρανικό πρόγραμμα εμπλουτισμού είναι απλώς ευχές που θα θαφτούν», ανέφερε ο Μοχάμαντ Εσλάμι ενώ προετοιμάζονται οι αμερικανο-ιρανικές διαπραγματεύσεις στο Ισλαμαμπάντ παρουσία του Τζέι Ντι Βανς.

naftemporiki.gr