Νατάσα Στασινού • nstasinou@naftemporiki.gr
Οι αγορές αντέδρασαν σαν να τελείωσε ο πόλεμος. Η εκεχειρία ΗΠΑ–Ιράν πυροδότησε ράλι στις μετοχές και κατρακύλα σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο, με τις τιμές τους να υποχωρούν 16% και 20% αντίστοιχα.
Όμως πίσω από την πρώτη ευφορία, η εικόνα παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη: περισσότερα από 800 πλοία παραμένουν εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο, με τις πρώτες διελεύσεις να γίνονται με αργούς ρυθμούς, οι όροι της συμφωνίας είναι θολοί και η ίδια η αγορά ίσως προεξοφλεί ένα «τέλος καλό, όλα καλά» που απέχει πολύ από το να επιβεβαιωθεί.
Η πρώτη αντίδραση ήταν εντυπωσιακή: οι μετοχές εκτοξεύθηκαν, η μεταβλητότητα κατέρρευσε (με τον VIX να σημειώνει απότομη πτώση) και το πετρέλαιο υποχώρησε από τα υψηλά κρίσης.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον trader της Goldman Sachs, Rich Privorotsky, το ράλι μπορεί να είναι πρόωρο. Ο ίδιος προειδοποιεί ότι «δεν είναι επίπεδα για να κυνηγάς την αγορά», καθώς ο S&P 500 έχει ήδη καλύψει τα δύο τρίτα των απωλειών από την έναρξη του πολέμου και απέχει μόλις περίπου 5% από τα ιστορικά υψηλά του Ιανουαρίου.
Το πρόβλημα δεν είναι η κίνηση — αλλά η υπόθεση πίσω από αυτήν: ότι η κρίση τελείωσε.
Η αγορά «αγνοεί» το ρίσκο
Η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη. Η εκεχειρία δεν είναι συμφωνία ειρήνης. Είναι μία εύθραυστο παύση, με επιθέσεις να καταγράφονται ακόμη και μετά την ανακοίνωσή της και με ανοικτά μέτωπα σε όλη την περιοχή — από τον Λίβανο έως την Υεμένη.
Όπως επισημαίνει ο Privorotsky, «οι εκεχειρίες από τη φύση τους είναι εύθραυστες». Και αυτό σημαίνει ότι το σενάριο ανατροπής παραμένει απολύτως ενεργό.
Το πραγματικό τεστ
Οι αγορές δεν θα κρίνουν την αποτελεσματικότητα της εκεχειρίας από τις δηλώσεις — αλλά από τις ροές.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν και πόσο γρήγορα θα αποκατασταθεί η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας ενέργειας.
Μέχρι στιγμής, η εικόνα απέχει από την κανονικότητα: η διέλευση γίνεται υπό αυστηρό έλεγχο, σε συντονισμό με τις ιρανικές ένοπλες δυνάμεις και με την Τεχεράνη να αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο «τεχνικών περιορισμών»
Οι έως τώρα αναφορές του Ιρανού ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγτσί για το θέμα ερμηνεύονται από την αγορά ως de facto «face control» (δηλαδή έλεγχος ως προς το πόσο “φιλικό” ή “εχθρικό” θεωρείται το πλοίο) — ή ακόμη και ως σύστημα διοδίων.
Πετρέλαιο: γιατί δεν θα πέσει τόσο όσο ελπίζει η αγορά
Παρά τη βουτιά, η αγορά πετρελαίου δεν «πιστεύει» σε πλήρη αποκλιμάκωση.
Η εκτίμηση είναι ότι τόσο το αμερικανικό αργό όσο και το μπρεντ δύσκολα θα επιστρέψουν στα 80 πόσο μάλλον στα 70 δολάρια. Αντίθετα, τα επίπεδα κοντά στα 90 δολάρια θεωρούνται πιο ρεαλιστικά, ακριβώς λόγω του ελέγχου που διατηρεί το Ιράν στο πέρασμα.
Ακόμη και σενάρια για «διόδια» 1–2 εκατ. δολαρίων ανά τάνκερ —όπως αναφέρουν αναλυτές— δεν αλλάζουν δραματικά την τελική τιμή, αλλά ενισχύουν την αβεβαιότητα και το γεωπολιτικό πρίμιουμ κινδύνου.
Τα «μηχανικά» καύσιμα στην κούρσα
Ένα μέρος της ανόδου των μετοχών άλλωστε δεν έχει καν θεμελιώδη βάση — είναι τεχνικό. Τα λεγόμενα CTAs (commodity trading advisers), που είχαν πουλήσει περίπου 55 δισ. δολάρια σε μετοχές τον Μάρτιο, τώρα αναγκάζονται να επανατοποθετηθούν.
Η πτώση της μεταβλητότητας ενεργοποιεί επίσης αγοραστικά σήματα για αλγοριθμικά μοντέλα.
Με απλά λόγια: Το ράλι τροφοδοτείται και από «αναγκαστικές αγορές» και όχι μόνο από βελτίωση των προοπτικών.
Το σενάριο βάσης – και τα δύσκολα σημεία
Σύμφωνα με τον Neil Shearing της Capital Economics, ακόμη και στο βασικό σενάριο αποκλιμάκωσης, το πετρέλαιο θα παραμείνει υψηλότερο από τα προ κρίσης επίπεδα, ο πληθωρισμός και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού θα κινείται ανάμεσα στο 3% και 4% και η ανάπτυξη θα κατεβάσει σαφώς ταχύτητα, αν και θα αποφευχθεί η γενικευμένη ύφεση.
Όμως τα εμπόδια για πλήρη αποκλιμάκωση είναι σημαντικά: Η Τεχεράνη ζητά συνέχιση του εμπλουτισμού ουρανίου, άρση κυρώσεων και αποχώρηση αμερικανικών δυνάμεων από την περιοχή — όροι που δύσκολα μπορούν να γίνουν πλήρως αποδεκτοί.
Η αγορά, ουσιαστικά, έχει ήδη τοποθετηθεί σε ένα σενάριο θετικής έκβασης των διαπραγματεύσεων που θα λάβουν χώρα μέσα στις επόμενες δύο εβδομάδες. Αν αυτό επιβεβαιωθεί, το ράλι βεβαίως μπορεί να συνεχιστεί με ακόμη μεγαλύτερη ορμή. Αν όχι, όμως, ο κίνδυνος αναστροφής είναι έντονος — και απότομος.
Η εκεχειρία μπορεί να άνοιξε ένα παράθυρο, αλλά οι αγορές ήδη κοιτούν… σαν να έχει ανοίξει ολόκληρη η πόρτα.
naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου