Ιωάννα Βαρδαλαχάκη • ivardalachaki@naftemporiki.gr
Ακόμη και πριν ΗΠΑ και Ιράν καταλήξουν στη συμφωνία-πλαίσιο με σκοπό να τερματιστεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, είχε φανεί μια μετατόπιση στην πλευρά της Τεχεράνης, που για πρώτη φορά συνέδεε την πιθανότητα συμφωνίας με τις ισραηλινές επιθέσεις στον Λίβανο με στόχο την Χεζμπολάχ.
Αυτή η στάση και η εστίαση στον Λίβανο αποδόθηκε από αναλυτές και δημοσιεύματα στην επιρροή που έχει αποκτήσει στο Ιράν και τη λήψη αποφάσεων σε ανώτερο επίπεδο ο αρχηγός των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, Άχμαντ Βαχίντι.
Ο Βαχίντι είχε συνδράμει στην ίδρυση της δύναμης Κουντς, που είναι η επίλεκτη μονάδα των Φρουρών της Επανάστασης που ειδικεύεται στην εκπαίδευση ξένων πολιτοφυλακών και διεξάγει επιχειρήσεις στο εξωτερικό.
Η δύνμη Κουντς δημιούργησε ένα δίκτυο συμμάχων, που είναι γνωστό ως «Άξονας της Αντίστασης» (ένας συνασπισμός πολιτοφυλακών και πολιτικών κινημάτων σε όλη την περιοχή που αντιτίθενται στο Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες).
Ο Βαχίντι βρέθηκε στην κεφαλή της δύναμης Κουντς τη δεκαετία του 1990 και βοήθησε στην ανάδειξη της Χεζμπολάχ ως κυρίαρχη στρατιωτική δύναμη στον Λίβανο. Επομένως είναι λογικό εφόσον έχει «λόγο» στο Ιράν, να επιμένει στο ζήτημα της Χεζμπολάχ.
Παράλληλα, θεωρείται ότι το Ιράν προσπαθεί να θέσει ως προϋπόθεση για τις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ για τα πυρηνικά το να υποχρεώσουν το Ισραήλ να σταματήσει τις επιχειρήσεις κατά της Χεζμπολάχ στον Λίβανο.
Η σύνδεση των διαπραγματεύσεων για τα πυρηνικά με το ζήτημα του Λιβάνου όχι μόνο βοηθά το Ιράν να προωθήσει τον στρατηγικό του στόχο να προστατεύσει τη Χεζμπολάχ, αλλά επιτρέπει επίσης στο καθεστώς να καθυστερήσει τις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό του πρόγραμμα, αποκομίζοντας παράλληλα τα οικονομικά οφέλη του μνημονίου που έχει συμφωνηθεί, σχολιάζουν οι αναλυτές του Ινστιτούτου για τη Μελέτη του Πολέμου (ISW).
Το «τεστ» της Τεχεράνης στον Τραμπ
Παράλληλα, η έμφαση που δίνεται στο ζήτημα του Λιβάνου, κατά τον Μουχανάντ Σελόμ του Doha Institute for Graduate Studies, είναι ένα είδος δοκιμής της αμερικανικής πλευράς.
«Είναι μια δοκιμασία», όπως είπε στο Al Jazeera. «Οι Ιρανοί προσπαθούν να δουν αν οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν πραγματικά να ελέγξουν ή να χαλιναγωγήσουν την ισραηλινή πλευρά», εξήγησε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, όπως το βλέπει η Τεχεράνη, εάν η Ουάσιγκτον δεν είναι σε θέση να σταματήσει το Ισραήλ από το να επιτεθεί στον Λίβανο, «ποιος θα εγγυηθεί ότι στο μέλλον το Ισραήλ δεν θα επιτεθεί στο ίδιο το Ιράν;»
«Πιστεύω λοιπόν ότι για τους Ιρανούς είναι πολύ σημαντικό να δουν πόσο μεγάλη επιρροή έχουν οι ΗΠΑ στο Ισραήλ σε αυτές τις διαπραγματεύσεις και αν μπορούν να εγγυηθούν ότι το Ισραήλ θα τηρήσει τους όρους τυχόν επερχόμενων συμφωνιών».
Σε αυτό το σημείο αξίζει να σημειωθεί ότι και η αμερικανή πλευρά φαίνεται να ανησυχεί για την στάστη του Ισράηλ, το οποίο έχει άλλωστε εκφράσει την δυσαρέσκειά του για τη συμφωνία ΗΠΑ και Ιράν, με την «απόσταση» ανάμεσα στον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου και τον Τραμπ να μεγαλώνει όλο και περισσότερο.
Έτσι οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν προειδοποιήσει την κυβέρνηση Τραμπ ότι ο Νετανιάχου είναι πιθανό να προβεί σε ενέργειες που θα υπονομεύσουν την προσπάθεια του Αμερικανού προέδρου να επιτύχει ειρηνευτική συμφωνία με το Ιράν.
Σύμφωνα με αποκλειστικό δημοσίευμα της Washington Post, η έκθεση των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών αναφέρει ότι το Ισραήλ φαίνεται αποφασισμένο να συνεχίσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον της Χεζμπολάχ.
Ο αστάθμητος παράγοντας
Όποιο κι αν είναι το κίνητρο πίσω από τη στάση της Τεχεράνης όμως, είναι γεγονός ότι το «μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ» προβλέπει τον άμεσο και μόνιμο τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
Επομένως η συμφωνία κινδυνεύει να εκτροχιαστεί από τις ισραηλινές επιχειρήσεις στη χώρα, οι οποίες μάλιστα κλιμακώθηκαν κατά τη διάρκεια της χθεσινής μέρας, με τουλάχιστον 47 ανθρώπους να χάνουν τη ζωή τους.
Μετά την τελευταία κλιμάκωση ανακοινώθηκε ότι Ισραήλ και Χεζμπολάχ συμφώνησαν σε κατάπαυση του πυρός, ωστόσο, λίγες ώρες μετά έγινε γνωστό ότι τουλάχιστον πέντε άνθρωποι σκοτώθηκαν σε ισραηλινή αεροπορική επιδρομή στην στον νότιο Λίβανο.
Οι διπλωματικές διεργασίες
Το ζήτημα του Λιβάνου είναι αυτό που, σύμφωνα με αναφορές και δημοσιεύματα, οδήγησε στην ακύρωση του προγραμματισμένου για την Παρασκευή στην Ελβετία πρώτου γύρου συνομιλιών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, η Τεχεράνη αποφάσισε να μην αποστείλει αντιπροσωπεία στη συνάντηση, υποστηρίζοντας ότι οι ισραηλινές επιχειρήσεις παραβιάζουν το πνεύμα αλλά και το γράμμα της συμφωνίας που υπεγράφη την Τετάρτη μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Σε μια ενδεχομένως θετική ένδειξη ο ειδικός απεσταλμένος του προέδρου των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ, φέρεται να βρίσκεται καθ’ οδόν προς την Ελβετία για τον πρώτο γύρο των νέων διαπραγματεύσεων με το Ιράν. Αυτό αναφέρει ο ειδησεογραφικός ιστότοπος Axios, που επικαλείται μη κατονομαζόμενη πηγή του στην αμερικανική κυβέρνηση.
Ο γαμπρός του Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, βρίσκεται ήδη στην Ελβετία, σύμφωνα με την ίδια πηγή ενώ και Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, φέρεται να σχεδιάζει να ταξιδέψει στην Ελβετία το Σάββατο. Σύμφωνα πάντως με το Axios, τα σχέδια του Αραγτσί θα μπορούσαν να αλλάξουν.
Στην Ελβετία βρίσκεται ήδη πάντως ο πρωθυπουργός του Κατάρ, Μοχάμεντ Μπιν Άμπντουλ Ραχμάν αλ-Θάνι, ένας από τους βασικούς μεσολαβητές μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, ενώ ο υπουργός Εσωτερικών του Πακιστάν Μόχσιν Νάκβι αναχώρησε σήμερα για την Τεχεράνη για συναντήσεις με υψηλόβαθμους Ιρανούς αξιωματούχους.
Μένει να δούμε ποιο θα είναι το αποτέλεσμα αυτών των ζυμώσεων και φυσικά πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση στον Λίβανο που έχει αναδειχθεί σε βασικό ρυθμιστή των εξελίξεων.
naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου