Όταν ο Κιρ Στάρμερ περνούσε το κατώφλι της Ντάουνινγκ Στριτ τον Ιούλιο του 2024, η Βρετανία πίστευε ότι η περίοδος της πολιτικής αστάθειας είχε τελειώσει.
Ύστερα από το Brexit, την πτώση του Ντέιβιντ Κάμερον, τις αποτυχημένες πρωθυπουργίες των Τερέζα Μέι και Μπόρις Τζόνσον, το φιάσκο των 44 ημερών της Λιζ Τρας και τη σύντομη διακυβέρνηση του Ρίσι Σούνακ, οι Εργατικοί επέστρεφαν στην εξουσία με μια σαρωτική εντολή. Ο Στάρμερ υποσχόταν σοβαρότητα, σταθερότητα και αποτελεσματικότητα.
Σήμερα, λιγότερο από δύο χρόνια αργότερα, αποχωρεί και αυτός. Και το πιο εντυπωσιακό είναι ότι δεν πέφτει λόγω μιας μεγάλης οικονομικής κρίσης, ενός πολέμου ή μιας εκλογικής συντριβής. Πέφτει επειδή ποτέ δεν κατάφερε να πείσει τους Βρετανούς για το ποιο ακριβώς ήταν το σχέδιό του για τη χώρα.
Προς 7ο πρωθυπουργό σε 10 χρόνια
Η παραίτηση του Στάρμερ ανοίγει τον δρόμο για τον 7ο πρωθυπουργό της Βρετανίας μέσα σε μία δεκαετία. Πρόκειται για μια εικόνα που θα φάνταζε αδιανόητη πριν από λίγα χρόνια για μια χώρα που θεωρούνταν υπόδειγμα κοινοβουλευτικής σταθερότητας.
Το ακόμη πιο αξιοσημείωτο είναι ότι οι περισσότεροι από αυτούς τους ηγέτες δεν ηττήθηκαν στις κάλπες. Ανατράπηκαν από τα ίδια τους τα κόμματα όταν κρίθηκε ότι είχαν μετατραπεί σε πολιτικό βάρος.
Η Βρετανία εξακολουθεί να διαθέτει ισχυρούς θεσμούς. Αυτό που μοιάζει να έχει χαθεί είναι η δυνατότητα των κομμάτων να διατηρούν για μεγάλο χρονικό διάστημα την εμπιστοσύνη των ψηφοφόρων.
Η στρατηγική που κερδίζει εκλογές αλλά δεν κυβερνά
Ο Στάρμερ δεν έφτασε στην εξουσία επειδή παρουσίασε ένα ριζοσπαστικό όραμα. Έφτασε επειδή κατάφερε να πείσει ότι ήταν η ασφαλής επιλογή απέναντι σε ένα εξαντλημένο Συντηρητικό Κόμμα.
Κατά τη διάρκεια της αντιπολίτευσης ακολούθησε μια εξαιρετικά προσεκτική στρατηγική. Απέφυγε τα μεγάλα ρίσκα, περιόρισε τις συγκρούσεις και επένδυσε στην εικόνα του σοβαρού διαχειριστή. Η λογική ήταν απλή: όσο οι Συντηρητικοί αυτοκαταστρέφονταν, οι Εργατικοί δεν χρειαζόταν να κάνουν πολλά περισσότερα από το να περιμένουν.
Η στρατηγική αυτή λειτούργησε άψογα για να κερδίσει τις εκλογές. Δεν λειτούργησε όμως για να κυβερνήσει.
Όπως επισημαίνουν ακόμη και υποστηρικτές του, η κυβέρνηση Στάρμερ μπήκε στη Ντάουνινγκ Στριτ χωρίς ένα σαφές πρόγραμμα μετασχηματισμού της χώρας και χωρίς μια ξεκάθαρη θεωρία για το πώς θα επιτευχθεί η αλλαγή που υποσχόταν.
Το πρόβλημα δεν ήταν ένα σκάνδαλο
Η πολιτική φθορά του Στάρμερ δεν οφείλεται σε μία και μοναδική υπόθεση. Οι αντιδράσεις για περικοπές κοινωνικών παροχών, η δυσαρέσκεια για τη μετανάστευση, η πίεση από την οικονομία, η τοποθέτηση του Πίτερ Μάντελσον (που εμπλέκεται στο σκάνδαλο Έπστιν) στην πρεσβεία της Ουάσιγκτον και μια σειρά κυβερνητικών πισωγυρισμάτων έπληξαν σταδιακά το κύρος του.
Ωστόσο, όλα αυτά μοιάζουν περισσότερο με συμπτώματα παρά με την πραγματική αιτία της πτώσης.
Το βασικό πρόβλημα ήταν ότι όλο και περισσότεροι ψηφοφόροι δυσκολεύονταν να απαντήσουν σε ένα απλό ερώτημα: τι ακριβώς προσπαθεί να πετύχει αυτή η κυβέρνηση; Η απάντηση δεν ήταν ποτέ ξεκάθαρη.
REUTERS/Jack Taylor REFILEΗ σκιά του Brexit
Δέκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα, η βρετανική πολιτική εξακολουθεί να ζει στη σκιά του Brexit. Το δημοψήφισμα του 2016 δεν προκάλεσε μόνο την αποχώρηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Διέλυσε τις παλιές πολιτικές ισορροπίες, αναδιαμόρφωσε εκλογικές συμμαχίες και δημιούργησε ένα εκλογικό σώμα πιο ανυπόμονο και πιο απαιτητικό από ποτέ.
Οι ψηφοφόροι που ψήφισαν Brexit ζητούν ακόμη αποτελέσματα και δεν τα βλέπουν. Οι ψηφοφόροι που το πολέμησαν δεν έχουν συμφιλιωθεί πλήρως με την εξέλιξη. Και οι δύο πλευρές θεωρούν ότι το πολιτικό σύστημα δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες τους.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η διαχείριση δεν αρκεί. Απαιτείται αφήγημα, κατεύθυνση και πολιτικό σχέδιο.
Η άνοδος του Φάρατζ και η συρρίκνωση του κέντρου
Η παραίτηση του Στάρμερ συμπίπτει με την ενίσχυση του Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ, που εμφανίζεται ως ο βασικός εκφραστής της αντισυστημικής ψήφου στη δεξιά πλευρά του πολιτικού φάσματος.
Ταυτόχρονα, στα αριστερά, οι Πράσινοι κερδίζουν έδαφος απορροφώντας ψηφοφόρους που θεωρούν ότι οι Εργατικοί εγκατέλειψαν τις προοδευτικές τους δεσμεύσεις.
Το αποτέλεσμα είναι η συρρίκνωση του πολιτικού κέντρου που κυριάρχησε στη Βρετανία για δεκαετίες.
Δεν είναι τυχαίο ότι αναλυτές στο Λονδίνο προειδοποιούν πως οι Εργατικοί βρίσκονται πλέον στο «τελευταίο σαλούν» της κεντρώας και φιλελεύθερης πολιτικής. Αν αποτύχουν και πάλι να πείσουν ότι μπορούν να αλλάξουν τη χώρα, οι ψηφοφόροι ενδέχεται να στραφούν σε πολύ πιο ριζοσπαστικές επιλογές.
REUTERS/Hannah McKay/File PhotoΗ μεγάλη προειδοποίηση
Η ιστορία του Κιρ Στάρμερ ίσως αποδειχθεί τελικά λιγότερο σημαντική από το μήνυμα που στέλνει η αποχώρησή του.
Για δεκαετίες, οι Βρετανοί τιμωρούσαν κυβερνήσεις που αποτύγχαναν. Σήμερα φαίνεται να τιμωρούν και κυβερνήσεις που απλώς διαχειρίζονται τα προβλήματα χωρίς να εμπνέουν.
Ο Στάρμερ εξελέγη ως ο άνθρωπος που θα αποκαθιστούσε την κανονικότητα μετά το χάος. Φεύγει επειδή η κανονικότητα… δεν ήταν αρκετή.
Και αυτό ίσως είναι το πιο ανησυχητικό μήνυμα για όποιον τον διαδεχθεί στην Ντάουνινγκ Στριτ.
naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου