Πέθανε σε ηλικία 83 ετών, ο Ράτκο Μλάντιτς, ο διαβόητος στρατηγός των Σερβοβόσνιων που έμεινε στην ιστορία ως «χασάπης της Σρεμπρένιτσα», ή «χασάπης της Βοσνίας».
Ο Μλάντις εξέτιε ποινή ισόβιας κάθειρξης, καταδικασμένος για γενοκτονία στον αιματηρό πόλεμο της Βοσνίας.
Πέθανε στο κρατητήριο των Ηνωμένων Εθνών στη Χάγη. Την είδηση μετέδωσαν αρχικά τα κρατικά media της Σερβίας.
Εχοντας καταδικαστεί ως υπεύθυνος για τη φονικότερη σφαγή στην Ευρώπη μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο -τη δολοφονία περίπου 8.000 μουσουλμάνων ανδρών και αγοριών στη Σρεμπρένιτσα το 1995– ο Μλάντις συνελήφθη στις 26 Μαΐου 2011, σε ένα χωριό βόρεια του Βελιγραδίου.
Για 16 χρόνια ήταν φυγάς. Η σύλληψή του έβαλε τέλος σε ένα από τα πιο πολύχρονα ανθρωποκυνηγητά στη σύγχρονη ιστορία.
Η καταδίκη του το 2017 από το διεθνές δικαστήριο για γενοκτονία, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και εγκλήματα πολέμου σηματοδότησε το τέλος ενός σκοτεινού και αιματηρού κεφαλαίου στην ιστορία των Βαλκανίων.
EPA/ANDREJ CUKICΕίναι χαρακτηριστικό ότι κατά την επιβολή της ποινής (ισόβιας κάθειρξης), ο δικαστής δήλωσε ότι τα εγκλήματα του Μλάντιτς συγκαταλέγονταν «μεταξύ των ειδεχθέστερων που έχει γνωρίσει η ανθρωπότητα».
Mε κοκκινωπό πρόσωπο, άγριο χαρακτήρα, βροντερή φωνή, διαπεραστικά μπλε μάτια και αίσθηση μεγαλείου για τον εαυτό του, ο Μλάντιτς, αξιωματικός του κάποτε ενιαίου Γιουγκοσλαβικού Λαϊκού Στρατού, ηγήθηκε του στρατού των Σερβοβόσνιων στις αρχές της δεκαετίας του 1990.
Τάζοντας «εκδίκηση»
Την παραμονή της σφαγής της Σρεμπρένιτσα, υποσχέθηκε να εκδικηθεί για την κατάκτηση της Σερβίας από τους Τούρκους της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Επό 10 ημέρες, οι στρατιώτες του κυνηγούσαν, συνελάμβαναν και εκτελούσαν -με συνοπτικές διαδικασίες- χιλιάδες Βόσνιους Μουσουλμάνους.
Οι περισσότεροι δέχθηκαν τον πυροβολισμό, έχοντας τα χέρια τους δεμένα πίσω από την πλάτη
Εκατοντάδες γυναίκες βιάστηκαν. Οι διεθνείς εκκλήσεις για αυτοσυγκράτηση αγνοήθηκαν.
Οι σερβικές δυνάμεις έθαψαν τα λείψανα, τα ξέθαψαν και τα σκόρπισαν σε μακρινούς ομαδικούς τάφους, σε μια οργανωμένη προσπάθεια να αποκρύψουν καταδικαστικά στοιχεία για εγκλήματα πολέμου.
Oμαδικοί τάφοι στη Σρεμπρένιτσα.ΕPAH δίκη
Κατά τη διάρκεια της δίκης του, ο Μλάντιτς, φαινόταν να έχει μετατραπεί από τον ατρόμητο πολεμιστή του παρελθόντος σε έναν πράο ηλικιωμένο άνδρα, καθώς οι μάρτυρες, ένας μετά τον άλλον, κατέθεταν οδυνηρές μαρτυρίες για το σκηνικό βίας που είχε διοργανώσει.
Με το δεξί του χέρι ουσιαστικά ανάπηρο, συνεπεία δύο εγκεφαλικών επεισοδίων, ο Μλάντις έμοιζε σκιά του εαυτού του.
Οχι πάντα όμως: Το δικαστήριο είχε την ευκαιρία να βιώσει κάποιες «αναλαμπές» του αυταρχικού στρατηγού.
Στην πρώτη του κιπόας εμφάνιση στην αίθουσα, τον Ιούνιο του 2011, απέρριψε τις κατηγορίες εναντίον του ως «αηδιαστικές» και «τερατώδεις». Πολλές φορές, φώναζε δυνατά προς τους δικαστές.
Εκτός από τη σφαγή της Σρεμπρένιτσα, ο Μλάντιτς καταδικάστηκε τελικά και για σειρά άλλων εγκλημάτων που συνδέονταν με τη σχεδόν τετραετή πολιορκία του Σαράγεβο, της πρωτεύουσας της Βοσνίας, κατά την οποία έχασαν τη ζωή τους 10.000 άνθρωποι, μεταξύ των οποίων 1.500 παιδιά.
Η πολιορκία
Κατά τη διάρκεια της πολιορκίας -της μακροβιότερης στην ιστορία του σύγχρονου πολέμο- οι άνδρες του Μλάντιτς βομβάρδιζαν την πόλη από τα γύρω βουνά και τρομοκρατούσαν τους αμάχους με πυρά ελεύθερων σκοπευτών.
Στη Σερβία, οι στρατιωτικές ικανότητες του Μλάντιτς είχαν αποκτήσει θρυλική φήμη. Μία βιογράφος του ανέφερε ότι ο Μλάντιτς παρέμενε ήρωας για πολλούς Σέρβους, οι οποίοι θα τον θεωρούν πάντοτε «μυθικό προστάτη του σερβικού λαού».
Ωστόσο, το μέγεθος των εγκλημάτων για τα οποία κατηγορήθηκε —καθώς και η τεράστια οδύνη που προκάλεσε στους Βόσνιους και τους Κροάτες οι οποίοι εκδιώχθηκαν από εδάφη που προορίζονταν για τους Σέρβους— προκάλεσαν διεθνή αποτροπιασμό.
REUTERSΠροσφέρθηκε μάλιστα αμοιβή 14 εκατομμυρίων δολαρίων για τη σύλληψή του, η οποία όμως δεν καταβλήθηκε ποτέ, καθώς τελικά συνελήφθη από Σέρβους ερευνητές εγκλημάτων πολέμου.
«Συγχαρητήρια, εγώ είμαι αυτός που ψάχνετε»
Τελικά, ο Μλάντιτς συνελήφθη ενώ ήταν μόνος, έχοντας δίπλα του δύο γεμάτα πιστόλια, και παραδόθηκε χωρίς αντίσταση.
Όταν οι αστυνομικοί εισέβαλαν στο σημείο όπου κρυβόταν, τους είπε:
«Συγχαρητήρια. Εγώ είμαι αυτός που ψάχνατε.»
Η γεμάτη στερήσεις και δυσκολίες παιδική του ηλικία ενδέχεται να τον βοήθησε να αντέξει τα πολλά και λιτά χρόνια που πέρασε ως φυγάς.
«Είχε πολύ ισχυρή ψυχολογική συγκρότηση», είχε πει κάποτε ο ενας πρώην στρατηγός (Ratko Skrbic) που είχε υπηρετήσει υπό τις διαταγές του. «Έχει να κάνει με τη στρατιωτική τιμή. Ανατράφηκε με την αρχή ότι δεν πρέπει ποτέ να παραδίδεται».
Ο Ratko Mladic γεννήθηκε μέσα στη φτώχεια, στο απομακρυσμένο χωριό Bozanovici, στις 12 Μαρτίου 1943, όταν η περιοχή αποτελούσε μέρος του Ανεξάρτητου Κράτους της Κροατίας, κράτους-δορυφόρου τότε της ναζιστικής Γερμανίας, στο οποίο κυριαρχούσαν ακραίοι Κροάτες εθνικιστές.
Ο πατέρας του, Neda Mladic, Σέρβος στην καταγωγή και μέλος της κομμουνιστικής αντιστασιακής οργάνωσης των Παρτιζάνων, σκοτώθηκε όταν ο Ratko ήταν ακόμη νήπιο. Η μητέρα του, Stana (Lalovic) Mladic, ανέθρεψε μόνη της εκείνον και τα δύο αδέλφια του. Οι εμπειρίες της οικογένειάς του καλλιέργησαν στον Μλάντιτς έναν βαθύ φόβο ότι οι Σέρβοι, εάν δεν βρίσκονταν σε θέση ισχύος, θα ήταν πάντοτε εκτεθειμένοι σε διώξεις από Κροάτες και άλλες εθνοτικές ομάδες.
Όχι πάντα όμως: Το δικαστήριο είχε την ευκαιρία να βιώσει κάποιες «αναλαμπές» του αυταρχικού στρατηγού.
Στην πρώτη του κιπόας εμφάνιση στην αίθουσα, τον Ιούνιο του 2011, απέρριψε τις κατηγορίες εναντίον του ως «αηδιαστικές» και «τερατώδεις». Πολλές φορές, φώναζε δυνατά προς τους δικαστές.
Εκτός από τη σφαγή της Σρεμπρένιτσα, ο Μλάντιτς καταδικάστηκε τελικά και για σειρά άλλων εγκλημάτων που συνδέονταν με τη σχεδόν τετραετή πολιορκία του Σαράγεβο, της πρωτεύουσας της Βοσνίας, κατά την οποία έχασαν τη ζωή τους 10.000 άνθρωποι, μεταξύ των οποίων 1.500 παιδιά.
Η πολιορκία
Κατά τη διάρκεια της πολιορκίας -της μακροβιότερης στην ιστορία του σύγχρονου πολέμο- οι άνδρες του Μλάντιτς βομβάρδιζαν την πόλη από τα γύρω βουνά και τρομοκρατούσαν τους αμάχους με πυρά ελεύθερων σκοπευτών.
Στη Σερβία, οι στρατιωτικές ικανότητες του Μλάντιτς είχαν αποκτήσει θρυλική φήμη. Μία βιογράφος του ανέφερε ότι ο Μλάντιτς παρέμενε ήρωας για πολλούς Σέρβους, οι οποίοι θα τον θεωρούν πάντοτε «μυθικό προστάτη του σερβικού λαού».
Ωστόσο, το μέγεθος των εγκλημάτων για τα οποία κατηγορήθηκε —καθώς και η τεράστια οδύνη που προκάλεσε στους Βόσνιους και τους Κροάτες οι οποίοι εκδιώχθηκαν από εδάφη που προορίζονταν για τους Σέρβους— προκάλεσαν διεθνή αποτροπιασμό.
REUTERSΠροσφέρθηκε μάλιστα αμοιβή 14 εκατομμυρίων δολαρίων για τη σύλληψή του, η οποία όμως δεν καταβλήθηκε ποτέ, καθώς τελικά συνελήφθη από Σέρβους ερευνητές εγκλημάτων πολέμου.
«Συγχαρητήρια, εγώ είμαι αυτός που ψάχνετε»
Τελικά, ο Μλάντιτς συνελήφθη ενώ ήταν μόνος, έχοντας δίπλα του δύο γεμάτα πιστόλια, και παραδόθηκε χωρίς αντίσταση.
Όταν οι αστυνομικοί εισέβαλαν στο σημείο όπου κρυβόταν, τους είπε:
«Συγχαρητήρια. Εγώ είμαι αυτός που ψάχνατε.»
Η γεμάτη στερήσεις και δυσκολίες παιδική του ηλικία ενδέχεται να τον βοήθησε να αντέξει τα πολλά και λιτά χρόνια που πέρασε ως φυγάς.
«Είχε πολύ ισχυρή ψυχολογική συγκρότηση», είχε πει κάποτε ο ενας πρώην στρατηγός (Ratko Skrbic) που είχε υπηρετήσει υπό τις διαταγές του. «Έχει να κάνει με τη στρατιωτική τιμή. Ανατράφηκε με την αρχή ότι δεν πρέπει ποτέ να παραδίδεται».
Ο Ratko Mladic γεννήθηκε μέσα στη φτώχεια, στο απομακρυσμένο χωριό Bozanovici, στις 12 Μαρτίου 1943, όταν η περιοχή αποτελούσε μέρος του Ανεξάρτητου Κράτους της Κροατίας, κράτους-δορυφόρου τότε της ναζιστικής Γερμανίας, στο οποίο κυριαρχούσαν ακραίοι Κροάτες εθνικιστές.
Ο πατέρας του, Neda Mladic, Σέρβος στην καταγωγή και μέλος της κομμουνιστικής αντιστασιακής οργάνωσης των Παρτιζάνων, σκοτώθηκε όταν ο Ratko ήταν ακόμη νήπιο. Η μητέρα του, Stana (Lalovic) Mladic, ανέθρεψε μόνη της εκείνον και τα δύο αδέλφια του. Οι εμπειρίες της οικογένειάς του καλλιέργησαν στον Μλάντιτς έναν βαθύ φόβο ότι οι Σέρβοι, εάν δεν βρίσκονταν σε θέση ισχύος, θα ήταν πάντοτε εκτεθειμένοι σε διώξεις από Κροάτες και άλλες εθνοτικές ομάδες.
naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου