Τι είναι το «κόκκινο ντίζελ» που βγάζει ο Τραμπ στους δρόμους – για να κερδίσει τις εκλογές του Νοεμβρίου

Νατάσα Στασινού • nstasinou@naftemporiki.gr

Τέσσερις εβδομάδες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές, ο Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε διάταγμα που επιτρέπει προσωρινά τη χρήση «κόκκινου ντίζελ» σε οχήματα που κινούνται στους αυτοκινητοδρόμους.

Η ανακοίνωση έγινε σε προεκλογική συγκέντρωση στη Νεμπράσκα. Και το κίνητρό της έσπευσε να το αποκαλύψει ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος. Απευθυνόμενος σε δύο Ρεπουμπλικανούς πολιτικούς, είπε ότι η κίνηση θα βοηθήσει να εξασφαλίσουν την εκλογή τους.

Η επιλογή του μέτρου συνδέει ευθέως την καθημερινή πίεση στην αντλία με την κάλπη. Το ερώτημα είναι αν μια προσωρινή φορολογική ελάφρυνση αρκεί για να αλλάξει το κλίμα, όταν οι τιμές παραμένουν υψηλές και οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι ψηφοφόροι χρεώνουν στην κυβέρνηση το κόστος ζωής.
Το ίδιο ντίζελ, με άλλο φορολογικό καθεστώς

Το «κόκκινο ντίζελ» είναι ντίζελ στο οποίο προστίθεται κόκκινη χρωστική. Η χρωστική επιτρέπει στις αρχές να αναγνωρίζουν ότι το καύσιμο προορίζεται για χρήση εκτός δημόσιων δρόμων, όπως σε τρακτέρ, αγροτικά μηχανήματα και εξοπλισμό εργοταξίων. Επειδή δεν προορίζεται για οδική κυκλοφορία, απαλλάσσεται από τους αντίστοιχους ομοσπονδιακούς και πολιτειακούς φόρους.

Μέχρι τώρα, η χρήση του σε όχημα που κινείται σε αυτοκινητόδρομο μπορούσε να επιφέρει πρόστιμα και καταλογισμό φόρων. Το διάταγμα του Ντόναλντ Τραμπ ζητά από την Υπηρεσία Εσωτερικών Εσόδων (IRS) να μην επιβάλλει κυρώσεις για τη χρήση ή την πώληση του βαμμένου ντίζελ για οδική κυκλοφορία έως τις 31 Δεκεμβρίου.

Παράλληλα, το υπουργείο Οικονομικών καλείται να εξετάσει μέσα σε πέντε ημέρες αν και υπό ποιες προϋποθέσεις μπορεί να αναβάλει την καταβολή του ομοσπονδιακού φόρου για καύσιμο που χρησιμοποιείται από τις 5 Οκτωβρίου έως το τέλος του έτους. Η αναβολή δεν ισοδυναμεί με διαγραφή του φόρου: το ίδιο διάταγμα ζητά από το υπουργείο να διερευνήσει αν μπορεί να καταργηθεί τελικά η σχετική υποχρέωση. Οι πολιτείες, από την πλευρά τους, θα πρέπει να αποφασίσουν αν θα προσαρμόσουν ανάλογα τους δικούς τους κανόνες και φόρους.REUTERS/Nathan Howard
Πόσα μπορεί να γλιτώσει ένας οδηγός

Ο ομοσπονδιακός φόρος στο ντίζελ ανέρχεται σε 24,4 σεντς ανά γαλόνι. Αν η ελάφρυνση περάσει ολόκληρη στην τιμή της αντλίας, ένας ανεφοδιασμός 20 γαλονιών θα κόστιζε περίπου 4,88 δολάρια λιγότερο από τον σημερινό φόρο. Σε ένα μεγάλο φορτηγό, που μπορεί να καταναλώσει πολύ μεγαλύτερη ποσότητα, το όφελος ανεβαίνει. Η κυβέρνηση Τραμπ υποστηρίζει ότι η εξοικονόμηση για έναν φορτηγατζή μπορεί να ξεπεράσει τα 100 δολάρια σε κάθε γέμισμα, συνυπολογίζοντας και πολιτειακούς φόρους όπου υπάρξει αντίστοιχη αλλαγή.

Για τους αγρότες, η άμεση ωφέλεια είναι λιγότερο προφανής: ήδη χρησιμοποιούν βαμμένο ντίζελ στα μηχανήματά τους. Το μέτρο αφορά κυρίως την επέκταση της χρήσης του σε οχήματα που κινούνται στους δρόμους και πληρώνουν τον υψηλότερο φόρο. Δεν δημιουργεί νέα παραγωγή καυσίμου ούτε αποκαθιστά τη στενότητα στην αγορά. Όπως έχουν επισημάνει αναλυτές της αγοράς, το βασικό πρόβλημα είναι η προσφορά, η οποία έχει πληγεί από διαταραχές στην παραγωγή και στη διύλιση.
Η ακρίβεια γίνεται εκλογικό μέτωπο

Το πολιτικό διακύβευμα είναι υψηλό, επειδή οι τιμές καυσίμων δεν μένουν στην αντλία. Το ντίζελ κινεί φορτηγά, τροφοδοτεί την αγροτική παραγωγή και επηρεάζει το κόστος μεταφοράς προϊόντων. Όταν ακριβαίνει, η επιβάρυνση φτάνει σταδιακά σε τρόφιμα και άλλα αγαθά — ακριβώς εκεί όπου οι ψηφοφόροι αισθάνονται καθημερινά την ακρίβεια.

Οι πρόσφατες δημοσκοπήσεις δείχνουν πόσο δύσκολο είναι το μέτωπο για τον Τραμπ. Σε έρευνα Reuters/Ipsos, η δημοτικότητά του παρέμεινε στο 32%, ενώ οι εγγεγραμμένοι ψηφοφόροι προτιμούσαν τους Δημοκρατικούς έναντι των Ρεπουμπλικανών με 44% προς 37%. Μεταξύ των ανεξάρτητων, το προβάδισμα των Δημοκρατικών ήταν 37% έναντι 21%.

Σε διαφορετική έρευνα AP-NORC, μόλις το 17% ενέκρινε τον χειρισμό του κόστους ζωής από τον πρόεδρο και το 65% απέδιδε τις επίμονα υψηλές τιμές περισσότερο στις πολιτικές του παρά σε παράγοντες έξω από τον έλεγχό του. Η σύγκριση με το 2022, όταν οι ΗΠΑ βρίσκονταν επίσης αντιμέτωπες με υψηλό πληθωρισμό, είναι πολιτικά δύσκολη για τον Λευκό Οίκο: τότε περισσότεροι απέδιδαν τις τιμές σε εξωτερικούς παράγοντες παρά στην πολιτική του Τζο Μπάιντεν.
Ρευστή Βουλή, δύσκολη μάχη στη Γερουσία

Οι κάλπες της 3ης Νοεμβρίου θα κρίνουν τον έλεγχο και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου. Η μάχη για τη Βουλή των Αντιπροσώπων είναι ιδιαίτερα επισφαλής για τους Ρεπουμπλικανούς: οι Δημοκρατικοί χρειάζονται καθαρό κέρδος μόλις τριών εδρών για να ανατρέψουν την πλειοψηφία.

Η Γερουσία είναι πιο δύσκολος στόχος, καθώς οι Ρεπουμπλικανοί ξεκινούν από ισχυρότερη θέση και οι Δημοκρατικοί χρειάζονται νίκες σε πολλές αμφίρροπες πολιτείες.

Το ιστορικό βάρος των ενδιάμεσων εκλογών πιέζει επίσης το κυβερνών κόμμα: οι ψηφοφόροι συχνά χρησιμοποιούν την κάλπη για να στείλουν μήνυμα δυσαρέσκειας προς τον πρόεδρο, ακόμη κι όταν ο ίδιος δεν είναι υποψήφιος. Η φορολογική ανάσα στο ντίζελ μπορεί να προσφέρει ένα χειροπιαστό μήνυμα δράσης προς φορτηγατζήδες και αγροτικές περιοχές. Αν όμως οι οδηγοί δουν μικρή μόνο διαφορά στο κόστος και η στενότητα στην προσφορά συνεχιστεί, η προεκλογική υπόσχεση θα δοκιμαστεί στην καθημερινή εμπειρία των ψηφοφόρων.

naftemporiki.gr