Η σκηνοθέτις και ηθοποιός Μαρία Κατσιώνη «θεᾶται» τη σημερινή μορφή του θεάτρου

Θεῶμαι* μίμηση πράξεως**, θεῶμαι Τέχνη
*Θεῶμαι σημαίνει παρατηρώ προσεκτικά.
**Σύμφωνα με τον Αριστοτέλη, το θέατρο είναι η “μίμησις πράξεως”, δηλαδή η αναπαράσταση μιας ανθρώπινης δράσης που προκαλεί συναισθήματα.

Με αφορμή την παγκόσμια ημέρα Θεάτρου, η σκηνοθέτις και ηθοποιός Μαρία Κατσιώνη «θεᾶται» τη σημερινή μορφή του θεάτρου, τις ανάγκες του και τις ανάγκες των ανθρώπων που το υπηρετούν, τη σημασία του στην Τέχνη και στη ζωή των ανθρώπων, τη μίμηση πράξεων που πολλές φορές έχει προβλέψει και δεν έχει αποτρέψει λόγω της ανθρώπινης φύσης.

«Από τα πρώτα βήματα της οργανωμένης κοινωνίας, το θέατρο δεν υπήρξε απλώς ένας τόπος αναπαράστασης, αλλά ένα πεδίο συλλογικής ενδοσκόπησης. Ήταν και παραμένει ένα παράδοξο κάτοπτρο όπου η κοινωνία, καθισμένη στο ημίφως, παρακολουθεί το είδωλό της να ζει τα πάθη και τις αντιφάσεις του. Η θεατρική πράξη δεν είναι μια απλή αφήγηση ιστοριών, λειτουργεί ως τελετουργική ανατομία της ανθρώπινης εμπειρίας, όπου φόβοι, επιθυμίες και ιστορικά τραύματα συμπυκνώνονται σε μια στιγμή ζωντανού χρόνου.

Στη σημερινή εποχή της ψηφιακής διαμεσολάβησης και της καταιγιστικής πληροφορίας, το θέατρο καλείται να επαναπροσδιορίσει όχι μόνο τον ρόλο του, αλλά και το νόημα της ύπαρξής του. Η φυσική παρουσία του ηθοποιού , αυτή η εύθραυστη και ταυτόχρονα ανθεκτική ανθρώπινη μορφή που αναπνέει λίγα μέτρα από τον θεατή, δημιουργεί έναν δίαυλο επικοινωνίας που καμία οθόνη δεν μπορεί να προσομοιώσει. Το σώμα που κοπιάζει, η φωνή που ραγίζει, η σιωπή που δονείται, επαναφέρουν την τέχνη στις πραγματικές, ανθρώπινες διαστάσεις της.

ADVERTISING


Παράλληλα, το θέατρο παραμένει πρωτίστως μια πολιτική και κοινωνική χειρονομία. Από τις τραγωδίες του πέμπτου αιώνα έως τις σύγχρονες πειραματικές σκηνικές φόρμες, λειτουργεί ως άτυπο δικαστήριο ηθικής και δικαιοσύνης. Οι καλλιτέχνες συχνά προπορεύονται της εποχής τους, φωτίζοντας αθέατες πτυχές της κοινωνικής παθογένειας πριν ακόμη αυτές αναδειχθούν στον δημόσιο διάλογο. Παρά την επανάληψη των ανθρώπινων λαθών, το θέατρο δεν παύει να υπενθυμίζει την προσωπική και συλλογική ευθύνη.

Ωστόσο, αυτή η πνευματική προσφορά δεν συντελείται στο κενό. Πίσω από τη μαγεία της αυλαίας κρύβεται η σκληρή καθημερινότητα των ανθρώπων του πολιτισμού. Η ανάγκη για μια στιβαρή πολιτιστική πολιτική, που θα αναγνωρίζει θεσμικά την καλλιτεχνική εργασία και θα στηρίζει τη δημιουργία πέρα από στενά εμπορευματικούς όρους, είναι σήμερα πιο επιτακτική από ποτέ. Η συλλογική δημιουργία απαιτεί χρόνο, ασφάλεια και σεβασμό προς τον άνθρωπο που καταθέτει την ψυχή του στο σανίδι.

Κι όμως, παρά τις αντιξοότητες, η θεατρική φλόγα παραμένει αειθαλής. Από τα μεγάλα φεστιβάλ έως τα υπόγεια των πόλεων και τα μικρά πειραματικά εργαστήρια, το θέατρο συνεχίζει να αναγεννάται εκεί όπου η τέχνη συναντά τη ζωή όχι ως θέαμα, αλλά ως βίωμα.

Ίσως τελικά το θέατρο να είναι η ύστατη πρόσκληση σε μια προσεκτική θέαση του κόσμου μέσα από την οποία έχουμε την ελπίδα να ανακαλύψουμε ξανά την ανθρώπινη διάστασή μας».

Επιμέλεια: Γιώργος Κουλουβάρης
gkoul@naftemporiki.gr

naftemporiki.gr