Τα 5 νησιά του Ιράν που ελέγχουν τον κόσμο

Δεν είναι απλώς ένα στενό. Είναι η πιο κρίσιμη «αρτηρία» της παγκόσμιας οικονομίας – και σήμερα βρίσκεται σχεδόν στα χέρια του Ιράν. Με τα Στενά του Ορμούζ να λειτουργούν υπό καθεστώς de facto ελέγχου από την Τεχεράνη, οι αγορές συνειδητοποιούν ότι το ενεργειακό σοκ δεν είναι παροδικό, αλλά δομικό.

Η ισχύς του Ιράν στα Στενά δεν βασίζεται μόνο σε πυραύλους και απειλές, αλλά σε γεωγραφία. Μια αλυσίδα νησιών – Χαργκ, Κεσμ, Λαράκ, Άμπου Μούσα και Τουμπ – σχηματίζουν ένα φυσικό «πλέγμα ελέγχου» πάνω στις θαλάσσιες οδούς.

Τα πλοία δεν μπορούν να κινηθούν ελεύθερα: ακολουθούν συγκεκριμένα κανάλια πλάτους μόλις 2 μιλίων, που περνούν ανάμεσα σε νησιά υπό ιρανικό έλεγχο. Η Τεχεράνη έχει μετατρέψει αυτά τα νησιά σε στρατιωτικές πλατφόρμες: ραντάρ, βάσεις, πυραυλικά συστήματα, υποδομές για ταχύπλοα και υποβρύχια. Τα ίδια τα νησιά χαρακτηρίζονται από το Ιράν ως «αεροπλανοφόρα».
Λαράκ: το «τελωνείο» της ενέργειας

Στην καρδιά αυτού του ελέγχου βρίσκεται το Λαράκ. Από εκεί, οι Φρουροί της Επανάστασης παρακολουθούν, φιλτράρουν και ουσιαστικά εγκρίνουν τη διέλευση των πλοίων.

Η κυκλοφορία έχει καταρρεύσει έως και 90% από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου.

Όσα πλοία περνούν, ακολουθούν πλέον έναν στενό διάδρομο κοντά στις ιρανικές ακτές, αφού πρώτα λάβουν άδεια. Σε αρκετές περιπτώσεις, μάλιστα, έχει επιβληθεί ένα άτυπο «σύστημα διοδίων», με χρεώσεις που φτάνουν έως και τα 2 εκατ. δολάρια για μεγάλα δεξαμενόπλοια.

Η διαδικασία είναι αυστηρή: στοιχεία πλοίου, πλήρωμα, προορισμός – όλα περνούν από έλεγχο πριν δοθεί κωδικός διέλευσης και συνοδεία.Πηγη: Google Maps
Χαργκ: Η «καρδιά» του ιρανικού πετρελαίου

Αν το Λαράκ είναι το σημείο ελέγχου, το Χαργκ είναι το οικονομικό κέντρο βάρους.

Από εκεί φορτώνεται περίπου το 90% των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου. Παρά τα αμερικανικά πλήγματα, οι εγκαταστάσεις φόρτωσης παραμένουν λειτουργικές, διατηρώντας ζωντανή τη ροή εσόδων της Τεχεράνης. Η ιδέα κατάληψης του νησιού από τις ΗΠΑ έχει πέσει στο τραπέζι, αλλά θεωρείται στρατιωτικά και γεωγραφικά εξαιρετικά δύσκολη.

Πριν από τον πόλεμο, από τα Στενά περνούσε περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και LNG. Σήμερα, η ροή έχει σχεδόν «στεγνώσει», προκαλώντας ένα από τα μεγαλύτερα ενεργειακά σοκ των τελευταίων δεκαετιών. Το πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχει εύκολη παράκαμψη.
Σχέδια…ανοίγματος ή παράκαμψης

Οι χώρες του Κόλπου επανεξετάζουν τώρα σχέδια για αγωγούς που θα παρακάμπτουν το Ορμούζ – όπως η επέκταση του σαουδαραβικού East-West pipeline ή νέες διαδρομές προς την Ερυθρά Θάλασσα και τον Ινδικό Ωκεανό. Όμως το κόστος είναι τεράστιο (έως και 20 δισ. δολάρια για πολυκρατικά έργα), τα γεωπολιτικά εμπόδια πολλαπλά και ο χρόνος υλοποίησης πολυετής.

Το άνοιγμα των Στενών θεωρείται πλέον το επόμενο μεγάλο διακύβευμα. Αυτό μπορεί να γίνει είτε μέσω συμφωνίας είτε μέσω στρατιωτικής επιχείρησης – με σενάρια που περιλαμβάνουν ακόμη και κατάληψη νησιών-κλειδιών. Ήδη στην περιοχή έχουν αναπτυχθεί δυνάμεις με δυνατότητα αμφίβιων επιχειρήσεων, δείχνοντας ότι το ενδεχόμενο κλιμάκωσης παραμένει στο τραπέζι.

Για τις αγορές, το συμπέρασμα είναι σαφές: Όσο τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν υπό έλεγχο και η ροή ενέργειας περιορισμένη, η κρίση δεν είναι προσωρινή. Είναι ένα νέο καθεστώς — όπου η γεωπολιτική γίνεται ξανά ο βασικός ρυθμιστής της παγκόσμιας οικονομίας.

naftemporiki.gr