Νατάσα Στασινού • nstasinou@naftemporiki.gr
Σε ανοδική τροχιά επέστρεψαν εκ νέου το πρωί της Παρασκευής οι τιμές του πετρελαίου, καθώς οι ελπίδες για άμεση συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν άρχισαν να ξεθωριάζουν.
Οι αγορές προεξοφλούν ότι η κρίση στον Περσικό Κόλπο θα έχει πολύ μεγαλύτερη διάρκεια από ό,τι αρχικά υπολογιζόταν.
Το Brent ενισχύεται σχεδόν 2% στις ασιατικές συναλλαγές, φτάνοντας τα 104,52 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό ελαφρύ αργό (WTI) κινείται πάνω από τα 97 δολάρια, ύστερα από τρεις διαδοχικές πτωτικές συνεδριάσεις.
Χθες οι τιμές θύμιζαν ασανσέρ. Η μέρα ξεκίνησε με βουτιά του πετρελαίου, στη συνέχεια είχαμε άνοδο και το βράδυ πάλι πτώση.
Το ουράνιο του Χαμενεΐ
Αφορμή για τη σημερινή άνοδο αποτέλεσαν πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, έδωσε εντολή το εμπλουτισμένο ουράνιο –σε επίπεδα κοντά σε αυτά που απαιτούνται για πυρηνικά όπλα– να παραμείνει εντός της χώρας και να μην μεταφερθεί στο εξωτερικό.
Η εξέλιξη αυτή ερμηνεύθηκε από τις αγορές ως ένδειξη ότι η Τεχεράνη δεν προτίθεται να κάνει κρίσιμες υποχωρήσεις στις διαπραγματεύσεις με την Ουάσιγκτον, παρά τα μηνύματα του Ντόναλντ Τραμπ ότι οι συνομιλίες βρίσκονται στην «τελική ευθεία».
Το Ορμούζ πανίσχυρο όπλο
Την ίδια ώρα, η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ εξελίσσεται στον μεγαλύτερο παράγοντα ανησυχίας για την παγκόσμια οικονομία.
Το Ιράν όχι μόνο συνεχίζει να ελέγχει τη ναυσιπλοΐα στο κρίσιμο πέρασμα, αλλά εμφανίζεται αποφασισμένο να διατηρήσει αυτόν τον έλεγχο ακόμη και μετά τη λήξη του πολέμου.
Η Τεχεράνη συζητά ήδη με το Ομάν τη δημιουργία μόνιμου συστήματος διοδίων για τα πλοία που διέρχονται από τα Στενά, κίνηση που θα θεσμοθετούσε ουσιαστικά τον ιρανικό έλεγχο σε έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαδρόμους του πλανήτη.
«Όσοι θέλουν να επωφελούνται από αυτή τη θαλάσσια οδό θα πρέπει να πληρώνουν το μερίδιό τους», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Ιρανός πρέσβης στη Γαλλία, Μοχάμαντ Αμίν-Νετζάντ, σε συνέντευξή του στο Bloomberg στο Παρίσι.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ορισμένα πλοία έχουν ήδη δεχθεί αιτήματα πληρωμών που φτάνουν έως και τα 2 εκατ. δολάρια για ασφαλή διέλευση.
«Δεν θέλουμε διόδια στο Ορμούζ»
Ο Ντόναλντ Τραμπ απέρριψε αμέσως την ιρανική πρόταση.
«Θέλουμε τα Στενά ανοιχτά, ελεύθερα και χωρίς διόδια», δήλωσε από τον Λευκό Οίκο, προειδοποιώντας εμμέσως την Τεχεράνη να μην επιχειρήσει μονιμοποίηση του ελέγχου της περιοχής.
Η σύγκρουση για το Ορμούζ έχει πλέον ευρύτερες γεωπολιτικές διαστάσεις, καθώς τόσο οι χώρες του Κόλπου όσο και ευρωπαϊκές κυβερνήσεις φοβούνται ότι δημιουργείται ένα επικίνδυνο προηγούμενο: η δυνατότητα ενός κράτους να χρησιμοποιεί τον σημαντικότερο ενεργειακό διάδρομο του κόσμου ως μοχλό πολιτικής και οικονομικής πίεσης.
Ο επικεφαλής της ADNOC και υπουργός Βιομηχανίας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Σουλτάν αλ Τζάμπερ, προειδοποίησε ότι «αν ο κόσμος αποδεχθεί πως μία χώρα μπορεί να κρατά όμηρο τον σημαντικότερο θαλάσσιο διάδρομο του πλανήτη, τότε η ελευθερία της ναυσιπλοΐας όπως τη γνωρίζουμε τελειώνει».
REUTERS«Κόκκινη ζώνη» για την αγορά πετρελαίου
Την ανησυχία ενισχύει και ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA), ο οποίος προειδοποίησε ότι η αγορά πετρελαίου μπορεί σύντομα να περάσει σε «κόκκινη ζώνη».
Ο επικεφαλής του οργανισμού, Φατίχ Μπιρόλ, τόνισε ότι τα παγκόσμια αποθέματα αρχίζουν να εξαντλούνται σε μία περίοδο που η θερινή ταξιδιωτική ζήτηση αυξάνεται έντονα.
«Η σημαντικότερη λύση για το ενεργειακό σοκ θα ήταν η πλήρης και άνευ όρων επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ», σημείωσε, προειδοποιώντας ότι οι μεγαλύτερες συνέπειες θα πλήξουν τις αναπτυσσόμενες οικονομίες της Ασίας και της Αφρικής.
Παράλυση στη ναυτιλία και φόβοι για νέα έκρηξη πληθωρισμού
Πριν από τον πόλεμο, περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και LNG περνούσε καθημερινά από τα Στενά του Ορμούζ.
Σήμερα, η εικόνα θυμίζει κατάσταση ημι-αποκλεισμού:η ναυσιπλοΐα παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη,
ασφαλιστικά κόστη έχουν εκτοξευθεί,
ενώ πολλές ναυτιλιακές αρνούνται να στείλουν πλοία στην περιοχή λόγω κινδύνου
πυραυλικών ή επιθέσεων με drones και θαλάσσιες νάρκες.
Σύμφωνα με το Bloomberg, πριν από τη σύγκρουση διέρχονταν περίπου 135 πλοία ημερησίως από το Ορμούζ. Το Ιράν υποστηρίζει ότι μεταξύ Τρίτης και Τετάρτης πέρασαν μόλις 26 δεξαμενόπλοια και εμπορικά πλοία, αριθμός που παραμένει δραματικά χαμηλότερος από τα φυσιολογικά επίπεδα.
Οι ενεργειακοί όμιλοι προειδοποιούν πλέον ότι η πλήρης αποκατάσταση της ροής πετρελαίου στη Μέση Ανατολή ενδέχεται να μην επιτευχθεί πριν από το 2027.
Και όσο το Ορμούζ παραμένει εργαλείο γεωπολιτικής πίεσης, οι αγορές θα συνεχίσουν να φοβούνται ότι η ενεργειακή κρίση δεν έχει φτάσει ακόμη στο πιο επικίνδυνο σημείο της.
naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου