Νικολέτα Πετανίδου • npetanidou@naftemporiki.gr
«Ελλάδα και Βουλγαρία αποδεικνύουν καθημερινά ότι οι σχέσεις καλής γειτονίας, η στρατηγική συνεργασία και η προσήλωση στις αρχές του Διεθνούς Δικαίου μπορούν να αποτελέσουν πυλώνες ειρήνης, ασφάλειας και προόδου για ολόκληρη την περιοχή», ανέφερε το πρωί της Πέμπτης (21/05) ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας.
Μπορεί η εν λόγω φράση να ήταν ο επίλογος της ομιλίας του, στο περιθώριο εκδήλωσης που πραγματοποιήθηκε στην Πρεσβεία της Βουλγαρίας στην Αθήνα, ωστόσο το μήνυμα εστάλη πως πάσα κατεύθυνση. Άλλωστε δεν είναι η πρώτη φορά που ο ίδιος ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας έχει επισημάνει ότι «υπάρχει τρόπος και δρόμος» για κάθε γειτονικό κράτος, δηλαδή και για την Τουρκία, αλλά στη βάση κανόνων (Διεθνούς Δικαίου, Δικαίου της Θάλασσας).
Ωστόσο, ένα 24ωρο πριν, δεν έκρυψε το γεγονός ότι δεν ανήκει σε αυτούς που έχουν πιστέψει το αφήγημα των «ήρεμων νερών», τούτο διότι όπως τόνισε προ ημερών: «οι σχεδιασμοί κλιμακώνονται με μονομερείς σχεδιασμούς που παραβιάζουν ευθέως τους κανόνες της Διεθνούς έννομης τάξης, αλλά πρέπει να πω και πολλές φορές ακόμα και της κοινής λογικής, που βρίσκονται ευθέως αντίθετοι σε κάθε έννοια καλής γειτονίας, σε οτιδήποτε προβλέπει το Διεθνές Δίκαιο, σε οτιδήποτε προβλέπει το Διεθνές Δίκαιο της θάλασσας».
(ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ/EUROKINISSI)Φυσικά το μήνυμα Δένδια εκφράζεται και εκτός συνόρων, με την πρόσφατη επίσκεψή του στην Αυστρία, όπου στο περιθώριο του Europa-Forum Wachau ’26, επανέλαβε στη διεθνή κοινότητα ότι: «οι απειλές που αντιμετωπίζουμε είναι συνεχείς και εξελισσόμενες. Ο αναθεωρητισμός, η εκμετάλλευση της μετανάστευσης και η διαρκής αμφισβήτηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων δεν αποτελούν για εμάς θεωρητικά ζητήματα που συζητούνται σε φόρουμ. Είναι καθημερινές πραγματικότητες».
Οι ανοιχτοί δίαυλοι και ο κίνδυνος νέας όξυνσης
Φτάνοντας στο τώρα, είναι πλέον σαφές και ξεκάθαρο προς όλους ότι οι ελληνοτουρκικές σχέσεις διέπονται από μια αστάθεια στα «ήρεμα νερά», παραβιάσεις, αν και όχι όπως στο παρελθόν, υπάρχουν, παραβιάσεις χωρικών υδάτων υπάρχουν, οπλισμένα αεροσκάφη εισέρχονται στο FIR Αθηνών και ένα προκλητικό νομοσχέδιο (όχι και τόσο) «αγνώστου περιεχομένου», αιωρείται.
Έτσι δικαιολογημένα, όπως ανέφερε και η πρόεδρος της επιτροπής Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής, πρώην υπουργός Εξωτερικών, Ντόρα Μπακογιάννη, στο πλαίσιο του ετήσιου συνεδρίου του Κύκλου Ιδεών, και ρωγμή υπάρχει και μια κλιμάκωση στην ένταση.
«Το νομοσχέδιο δεν το έχουμε ακόμα δει, περιμένω να δω τι πραγματικά θα πουν. Σε κάθε περίπτωση αναμφισβήτητα είναι μια ρωγμή εμπιστοσύνης, ίσως αυτό είναι το πιο σημαντικό, και μια κλιμάκωση στην ένταση», τόνισε η κ.Μπακογιάννη, ενώ στη συνέχεια ανέφερε: «Η Τουρκία πάντοτε είχε την ανασφάλεια της περικύκλωσης, το οποίο είναι περίεργο πράγμα για μια τόσο μεγάλη χώρα. Και επειδή θυμάται, έχει αυτού του είδους τις ευαισθησίες. Θεωρεί λοιπόν, ότι οι συμμαχίες της Ελλάδας, όλο αυτόν τον τελευταίο καιρό, είναι συμμαχίες που περικυκλώνουν την Τουρκία. Η Ελλάδα δεν έχει κανένα σκοπό να κάνει καμία επιθετική κίνηση προς την Τουρκία. Το ότι θα αμυνθεί η Ελλάδα σε περίπτωση επίθεσης είναι άλλο πράγμα από το να επιτεθεί. Αυτό δημιουργεί μια ανασφάλεια μαζί με τον ΘΧΣ και με την εσωτερική κατάσταση στην Τουρκία σήμερα, όπου η αντιπολίτευση επιτίθεται στην κυβέρνηση και μέσα στις κινήσεις της κυβέρνησής της είναι και αυτό το νομοσχέδιο», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Αθήνα και Άγκυρα διατηρούν ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας, τονίζουν διπλωματικές πηγές.
Την ίδια στιγμή όμως, και οι δύο πλευρές προετοιμάζονται για ένα περιβάλλον που εξακολουθεί να θεωρείται αβέβαιο και δυνητικά ασταθές.
Η εικόνα αυτή αποτυπώνεται στα λόγια του Υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη, ο οποίος αναφερθείς στο άκυρο από διεθνή άποψη , νομοσχέδιο δήλωσε ότι «οποιαδήποτε μονομερής ενέργεια της Τουρκίας δεν θα έχει έρεισμα στο διεθνές δίκαιο και πιθανόν να δημιουργήσει αναβάθμιση της έντασης».
Στην Αθήνα, η βασική επιδίωξη παραμένει η διατήρηση των «ήρεμων νερών» στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η ελληνική κυβέρνηση θεωρεί ότι η αποκλιμάκωση μειώνει τον κίνδυνο ενός θερμού επεισοδίου και δημιουργεί συνθήκες πολιτικής σταθερότητας σε μια ιδιαίτερα εύθραυστη γεωπολιτική συγκυρία. Ωστόσο, πίσω από τους χαμηλούς τόνους, η Άγκυρα εντείνει τις προκλήσεις της.
Το «άγνωστο» νομοσχέδιο της «Γαλάζιας Πατρίδας»
Στην Αθήνα, υπάρχει η εκτίμηση ότι οι ελληνοτουρκικές σχέσεις κινούνται σε κύκλους αποκλιμάκωσης και έντασης, οι δίαυλοι παραμένουν ανοιχτοί, κάποιες συναντήσεις πραγματοποιούνται (Πολιτικός Διάλογος, Θετική Ατζέντα, ΜΟΕ), χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι βαθιές στρατηγικές διαφορές έχουν πραγματικά επιλυθεί.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, καθότι άγνωστο παραμένει το περιεχόμενο του νομοσχεδίου, διπλωματικές πηγές σημειώνουν ότι «δεν έχει υπάρξει καμία τουρκική επίσημη τοποθέτηση. Όπως έχει αναφέρει ο Υπουργός Εξωτερικών, η Ελλάδα θα αξιολογήσει το ακριβές περιεχόμενο του τουρκικού νομοσχεδίου και θα αντιδράσει αναλόγως. Προνοούμε, συγκεντρώνουμε τις αναγκαίες πληροφορίες, αλλά σε καμία περίπτωση δεν προβαίνουμε προληπτικά σε κινήσεις, οι οποίες μπορεί να μας εκθέσουν. Έχουμε προετοιμαστεί για όλα τα δυνατά σενάρια και θα προβούμε, αναλόγως του περιεχομένου του νομοσχεδίου, στις προσήκουσες αντιδράσεις και ενέργειες».
Βέβαια σε αυτή την περίπτωση ο χρόνος δεν είναι σύμμαχος. Τούτο διότι η Αθήνα θα ενημερωθεί για το ακριβές περιεχόμενο του νομοσχεδίου μόλις λίγες ημέρες πριν τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ η οποία και θα πραγματοποιηθεί στην Τουρκία. Δηλαδή, όταν ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης θα βρίσκεται στον ίδιο χώρο με τον Τούρκο Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερτνογάν.
«Να μην αποτελεί μετά από χρόνια μια ακόμη «κατάκτηση» της Τουρκίας»
Σημειώνεται ότι το νομοσχέδιο θα «περάσει» από την τουρκική εθνοσυνέλευση αρχές Ιουνίου.
Πάντως, διπλωμάτες που μίλησαν στη Ναυτεμπορική, αναφέρουν ότι μπορεί το νομοσχέδιο να μην εδράζεται στο Διεθνές Δίκαιο και να μην αποτελεί τμήμα του, αλλά από την άλλη είναι προφανές ότι προκαλεί πολιτικά τετελεσμένα. Το μείζον είναι να κινηθεί η Αθήνα, όπως αναφέρουν, και να εξασφαλίσει την απόρριψη του από την ΕΕ και διεθνείς οργανισμούς, ώστε να μην αποτελεί μετά από χρόνια μια ακόμη «κατάκτηση» της Τουρκίας.
(Πηγή φωτ.: Γραφείο Τύπου του Πρωθυπουργού)Η Άγκυρα διαφημίζει τον «Θόλο»
Την ίδια στιγμή, η Τουρκία επιχειρεί να παρουσιάσει τον εαυτό της ως μια ανερχόμενη στρατιωτική δύναμη με αυξανόμενη αυτάρκεια στην αμυντική τεχνολογία. Κάτι που αρέσει σε.. κάποια κράτη μέλη της ΕΕ. (σίγουρα στη Γερμανία)
Η άσκηση EFES-2026 αποτέλεσε χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της στρατηγικής. Η Άγκυρα αξιοποίησε τη διοργάνωση όχι μόνο ως στρατιωτική άσκηση αλλά και ως εργαλείο γεωπολιτικής προβολής.
Πρόγραμμα Αναπαραγωγής Βίντεο
00:00
00:39
Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον προκαλεί το σχέδιο της Τουρκίας για διαφημίσει τον Θόλο της, «Steel Dome».
Ένα πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας που θα συνδέει αντιαεροπορικά συστήματα, ραντάρ, αισθητήρες, drones και συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου σε ένα ενιαίο δίκτυο επιχειρήσεων. Η τουρκική ηγεσία παρουσιάζει το πρόγραμμα ως τη μελλοντική ασπίδα αεράμυνας της χώρας και ως απόδειξη ότι η Τουρκία μπορεί να οικοδομήσει μια πλήρως εθνική αρχιτεκτονική άμυνας.
Αρμόδιες πηγές σχολιάζουν στη «Ν» ότι «η επιλογή της Άγκυρας να προβάλει το Steel Dome έχει και πολιτική διάσταση. Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επιδιώκει να ενισχύσει το αφήγημα της «ισχυρής και ανεξάρτητης Τουρκίας», υποστηρίζοντας ότι η χώρα μειώνει την εξάρτησή της από δυτικά οπλικά συστήματα και αποκτά στρατηγική αυτονομία.
Φυσικά, πρόκειται για τουρκικά συστήματα τα οποία βρίσκονται, ακόμη, σε φάση ανάπτυξης ή δοκιμών, ενώ η ελληνική αμυντική θωράκιση επιταχύνεται με ραγδαίους ρυθμούς, (έμφαση στην αεράμυνα, φρεγάτες FDI, FREMM, Rafale και F-35).
Screenshot/X-JRCC Larnaca – ΚΣΕΔ ΛάρνακαςΣτην Αθήνα (κάποιοι) εκτιμούν ότι τα «ήρεμα νερά» μπορούν να αλλάξουν πλέον πολύ γρήγορα, ενώ η Άγκυρα, από την πλευρά της, συνεχίζει να επενδύει στην εικόνα μιας περιφερειακής δύναμης που θέλει να δείξει ότι μπορεί να κινηθεί αυτόνομα, στρατιωτικά και γεωπολιτικά. Φυσικά ενάντια σε κάθε κανόνα Διεθνούς Δικαίου.
Το επόμενο διάστημα, ίσως αποδειχθεί πιο κρίσιμο από όσο φαίνεται σήμερα. Γιατί πολλές φορές στα ελληνοτουρκικά, η πραγματική ένταση δεν ξεκινά όταν παύουν να υφίστανται οι δίαυλοι επικοινωνίας, αλλά όταν όλοι πιστεύουν ότι η κρίση έχει απομακρυνθεί.
naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου