Η Τουρκία επιστρατεύει drones στον ανθυποβρυχιακό πόλεμο

 Η πρόσφατη ανακοίνωση για την ενσωμάτωση του συστήματος sonoboy (ακουστικής σημαδούρας) μέσω του pod ASELBUOY από το Bayraktar TB3 αποδεικνύει ότι η Άγκυρα δεν περιορίζεται πλέον στις κλασικές αποστολές επιτήρησης και προσβολής επιφανείας από το ελικοπτεροφόρο ή μίνι αεροπλανοφόρο TCG Anadolu, αλλά επεκτείνει τις φιλοδοξίες της στην κρίσιμη και μέχρι πρότινος αποκλειστικά επανδρωμένη σφαίρα του ανθυποβρυχιακού πολέμου.

Του Χρήστου Μαζανίτη

Το παιχνίδι στη θάλασσα αλλάζει με ρυθμούς που συχνά ξεπερνούν τις προβλέψεις των στρατιωτικών επιτελείων. Η εξέλιξη των μη επανδρωμένων αεροπορικών συστημάτων πέρασε από την εποχή της απλής αναγνώρισης σε εκείνη της κρούσης, και τώρα, φτάνει σε επίπεδα εξειδικευμένου ναυτικού πολέμου. Όλα αυτά δεν είναι θεωρίες επί χάρτου. Κατά τη διάρκεια των μεγάλων ναυτικών ασκήσεων, και ειδικότερα μέσα από τις επιχειρησιακές δοκιμές στην άσκηση «Θαλασσόλυκος» (Denizkurdu), τα Bayraktar TB3 δοκιμάστηκαν στα δύσκολα. Εκεί, τα ναυτικά drones απέδειξαν στην πράξη ότι μπορούν να επιχειρούν από τα περιορισμένα καταστρώματα πλοίων αμφίβιας επίθεσης, εκτελώντας αποστολές που περιλάμβαναν από ναυτικές βολές ακριβείας με πυρομαχικά MAM-L μέχρι δοκιμές ζεύξης δεδομένων και συνεργασίας με επιφανειακά μη επανδρωμένα σκάφη, όπως τα Albatros-S.

Η εξέλιξη αυτή επισφραγίστηκε με την αποκάλυψη του συστήματος ASELBUOY pod, το οποίο επιτρέπει στο TB3 να μεταφέρει και να απελευθερώνει ακουστικές σημαδούρες. Η τοποθέτηση αυτού του εξοπλισμού στα φτερά ή την άτρακτο σημαίνει πρακτικά ότι η πλατφόρμα αυτή μπορεί πλέον να «ακούσει» τον βυθό. Τα sonoboy λειτουργούν ως τα αυτιά στον υποθαλάσσιο χώρο, συλλέγουν τα ακουστικά κύματα, εντοπίζουν το ίχνος των υποβρυχίων και μεταδίδουν τα δεδομένα πίσω στον σταθμό ελέγχου ή σε άλλα συνεργαζόμενα μέσα επιφανείας και αέρος. Το ερώτημα που εύλογα γεννάται είναι κατά πόσο ένα τέτοιο μέσο μπορεί να φέρει εις πέρας μια τόσο απαιτητική αποστολή. Η απάντηση βρίσκεται στην αυτονομία, στον τεράστιο χρόνο παραμονής στην περιοχή –που ξεπερνά τις 24 ώρες– και στο γεγονός ότι τα drones δεν διακινδυνεύουν ανθρώπινες ζωές σε ζώνες υψηλής απειλής.

Πρόγραμμα Αναπαραγωγής Βίντεο

00:00

00:59

Η εξέλιξη

Ο ανθυποβρυχιακός πόλεμος θεωρείται ανέκαθεν από τους πιο σύνθετους κλάδους των ναυτικών επιχειρήσεων. Απαιτεί υπομονή, τεράστιο όγκο δεδομένων, συνδυασμό αισθητήρων και, πάνω απ’ όλα, άμεση αντίδραση μόλις εντοπιστεί ο στόχος, διότι το υποβρύχιο αποτελεί το απόλυτο όπλο αιφνιδιασμού. Μπορεί λοιπόν ένα μη επανδρωμένο αερόχημα να αντικαταστήσει τα ειδικά ναυτικά ελικόπτερα ή τα αεροσκάφη ναυτικής συνεργασίας;

Η αλήθεια είναι πως η πλήρης αντικατάσταση δεν είναι εφικτή επί του παρόντος, αλλά η συμπλήρωση και η πολλαπλασιαστική ισχύς είναι απολύτως πραγματικές. Ένα drone όπως το Bayraktar TB3 μπορεί να παραμείνει στον αέρα για περισσότερες ώρες, επιτηρώντας μια τεράστια θαλάσσια ζώνη πολύ φθηνότερα και ασφαλέστερα από ένα επανδρωμένο αεροσκάφος.

Ρίπτοντας τις σημαδούρες, δημιουργεί ένα ψηφιακό πλέγμα επιτήρησης. Αν συνδυαστεί μάλιστα με ελαφριά ανθυποβρυχιακή τορπίλη ή αν τα δεδομένα μεταδίδονται σε πραγματικό χρόνο σε φρεγάτες και ελικόπτερα που περιμένουν τη σκυτάλη, τότε ο χρόνος αντίδρασης μειώνεται δραματικά. Η τεχνολογία δεν έχει φτάσει ακόμα στο σημείο να κάνει το drone αυτόνομο κυνηγό ολκής μόνο του από την αρχή μέχρι το τέλος, αλλά το καθιστά έναν εξαιρετικά επικίνδυνο κρίκο στην αλυσίδα εντοπισμού.

Οι ισορροπίες

Για την Ελλάδα, η συγκεκριμένη εξέλιξη δεν είναι απλώς μια τεχνολογική είδηση προόδου της γείτονος, αλλά μια στρατηγική παράμετρος που απαιτεί άμεση προσαρμογή. Η Ανατολική Μεσόγειος και το Αιγαίο αποτελούν κλειστούς και ημι-κλειστούς υδάτινους σχηματισμούς, όπου τα υποβρύχια διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στρατηγικής αποτροπής. Τα ελληνικά υποβρύχια τύπου Papanikolaou (Type 214) με την τεχνολογία ανεξάρτητης από τον αέρα πρόωσης (AIP) φημίζονται για την αθόρυβη λειτουργία τους και αποτελούν ένα από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα του Πολεμικού Ναυτικού.

Η προσθήκη δυνατότητας ανθυποβρυχιακής έρευνας από τα τουρκικά SİHA επιχειρεί να αμβλύνει ακριβώς αυτό το πλεονέκτημα. Όταν τα μη επανδρωμένα απογειώνονται από πλοία αμφίβιας επίθεσης και απλώνονται πάνω από τις περιοχές ενδιαφέροντος, δημιουργούν ένα δίκτυο αισθητήρων που δυσκολεύει την κρυφή κίνηση των υποβρυχίων μας. Οι ισορροπίες αρχίζουν να μετατοπίζονται προς την κατεύθυνση της συνεχούς ψηφιακής επιτήρησης, αναγκάζοντας το ελληνικό επιτελείο να επανεξετάσει τακτικές απόκρυψης, ηλεκτρονικού πολέμου και αντιμέτρων απέναντι στα εναέρια αυτά μέσα.

Η στρατιωτική τεχνολογία δεν περιμένει κανέναν. Η κίνηση της Άγκυρας να συνδέσει τα drones με τον ανθυποβρυχιακό πόλεμο, αξιοποιώντας τα διδάγματα από ασκήσεις όπως ο «Θαλασσόλυκος», δείχνει σαφή πρόθεση κυριαρχίας στην αποκαλούμενη «γαλάζια πατρίδα» μέσω οικονομικά αποδοτικών και ευέλικτων συστημάτων. Η απάντηση σε αυτή τη νέα πραγματικότητα δεν μπορεί να είναι η στασιμότητα.

Απαιτείται η περαιτέρω ενίσχυση των ελληνικών ανθυποβρυχιακών δυνατοτήτων, η ανάπτυξη προηγμένων συστημάτων ηλεκτρονικής παρεμβολής κατά των συνδέσμων δεδομένων των drones, καθώς και η επιτάχυνση των δικών μας προγραμμάτων αξιοποίησης UAVs και αντι-drone τεχνολογιών στη θάλασσα και νέων υποβρυχίων που θα φέρουν σμήνη μη επανδρωμένων υποβρυχίων και μη επανδρωμένων πλοίων επιφανείας.

enikos.gr