Σάββατο 17 Οκτωβρίου 2026

Απόστολος Κουμαρίνος: «Οι επόμενες 90 ημέρες θα περάσουν έτσι κι αλλιώς – το ερώτημα είναι πού θέλουμε να βρισκόμαστε όταν τελειώσουν»


Γιώργος Σ. Κουλουβάρης • gkoul@naftemporiki.gr

Σε μια εποχή κατά την οποία η πληροφορία πολλαπλασιάζεται, οι ειδοποιήσεις δεν σταματούν και η τεχνητή νοημοσύνη μετασχηματίζει τον τρόπο με τον οποίο εργαζόμαστε και επικοινωνούμε, η διαχείριση της προσοχής και η συνέπεια απέναντι στους στόχους μας αποκτούν ιδιαίτερη σημασία. Το ζητούμενο, τελικά, δεν είναι πάντα να γνωρίζουμε περισσότερα, αλλά να μπορούμε να μετατρέπουμε αυτά που γνωρίζουμε σε πράξη.

Σε αυτήν ακριβώς την ανάγκη επιχειρεί να απαντήσει το «90 Μέρες Έμπνευση», το νέο planner του Απόστολου Κουμαρίνου, που κυκλοφορεί από την Key Books. Η έκδοση κυκλοφόρησε στις 27 Ιουλίου 2026 και αποτελεί ένα πρακτικό εργαλείο 272 σελίδων, σχεδιασμένο γύρω από μια απλή ιδέα: έναν σημαντικό στόχο κάθε φορά και ένα συγκεκριμένο χρονικό πλαίσιο μέσα στο οποίο αυτός μετατρέπεται σε καθημερινές πράξεις.

Ο Απόστολος Κουμαρίνος, ιδρυτής των theSPEAKERS, έχει αφιερώσει μεγάλο μέρος της επαγγελματικής του πορείας στην ανθρώπινη επικοινωνία και τη δημόσια ομιλία. Έχει πραγματοποιήσει περισσότερες από 1.200 ομιλίες, έχει συνεργαστεί με επιχειρήσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό, ενώ έχει σπουδάσει και μελετήσει σε βάθος την ανθρώπινη συμπεριφορά και επικοινωνία. Είναι κάτοχος MBA από το Nottingham Trent University, έχει εργαστεί επί 15 χρόνια ως στέλεχος επιχειρήσεων σε Ελλάδα και Ιταλία και έχει ολοκληρώσει πενταετή εκπαίδευση στη Συστημική Ψυχοθεραπεία.

Με αφορμή την έκδοση του «90 Μέρες Έμπνευση», συζητήσαμε μαζί του για τη στοχοθεσία, τη συνέπεια, τη δύναμη της καθημερινής ρουτίνας, την προστασία της προσοχής και τις δεξιότητες που θα αποκτήσουν ακόμη μεγαλύτερη αξία σε έναν κόσμο όπου η τεχνητή νοημοσύνη αναλαμβάνει ολοένα και περισσότερες εργασίες.

Γιατί 90 ημέρες;

Το «90 Μέρες Έμπνευση» βασίζεται στην ιδέα ότι ένας συγκεκριμένος στόχος μπορεί να μετατραπεί σε καθημερινό πλάνο δράσης. Γιατί επιλέξατε ακριβώς το διάστημα των 90 ημερών και τι μπορεί ρεαλιστικά να αλλάξει μέσα σε αυτό το χρονικό πλαίσιο;

Επέλεξα τις 90 ημέρες γιατί είναι ένα διάστημα αρκετά μεγάλο ώστε να δεις πραγματική πρόοδο, αλλά αρκετά μικρό ώστε ο στόχος να παραμένει «ζωντανός».

Δεν πιστεύω ότι σε 90 ημέρες αλλάζει ριζικά ένας άνθρωπος. Πιστεύω, όμως, ότι μπορούν να αλλάξουν αρκετά οι καθημερινές του πράξεις και συνήθειες, ώστε να αρχίσει να αλλάζει σημαντικά η κατεύθυνση της ζωής του.

Αυτός είναι άλλωστε και ο λόγος που δημιούργησα το συγκεκριμένο planner. Αξίες όπως η επιμονή, η δέσμευση, η αφοσίωση, η επανάληψη και η τόλμη αποτελούν τη βάση του.



Από την πρόθεση στην πράξη

Στην επιχειρηματικότητα και στην επαγγελματική ζωή, οι άνθρωποι συχνά γνωρίζουν τι πρέπει να κάνουν, αλλά δυσκολεύονται να το κάνουν με συνέπεια. Πού εντοπίζετε το μεγαλύτερο πρόβλημα: στον σχεδιασμό, στην πειθαρχία ή στη διαχείριση των προτεραιοτήτων;

Αν έπρεπε να επιλέξω ένα, θα έλεγα ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η απόσταση ανάμεσα στην πρόθεση και στην πράξη.

Όλοι, ή τουλάχιστον οι περισσότεροι από εμάς, γνωρίζουμε τι πρέπει να κάνουμε. Αν αυτό αρκούσε, δεν θα χρειαζόμασταν υπενθυμίσεις, βιβλία, σημειώσεις, σεμινάρια ή συζητήσεις. Αφού ξέρουμε τι πρέπει να κάνουμε, θα το εφαρμόζαμε χωρίς δεύτερη σκέψη.

Το πρόβλημα έγκειται στην άμεση ανταμοιβή. Ό,τι δεν έχει άμεση ανταμοιβή δεν είναι το ίδιο «θελκτικό». Ως εκ τούτου, όλα υποβιβάζονται, κατά μία έννοια, βάσει του βαθμού ικανοποίησης που έχουμε ανάγκη την εκάστοτε χρονική στιγμή.

Το «90 Μέρες Έμπνευση» μπορεί να βοηθήσει κάποιον να καταλάβει τι είναι αυτό που έχει πραγματικά ανάγκη, τι πρέπει να προτεραιοποιήσει, αλλά και πώς να οργανωθεί ώστε να το καταφέρει.

Η μάχη με την απόσπαση της προσοχής

Ζούμε σε ένα περιβάλλον συνεχών ειδοποιήσεων, πληροφοριών και πολλαπλών απαιτήσεων. Πώς μπορεί κάποιος να προστατεύσει την προσοχή του και να παραμείνει προσηλωμένος σε έναν μακροπρόθεσμο στόχο;

Άρα επικρατεί σύγχυση, αγωνία, μιμητισμός και έντονο μπέρδεμα μεταξύ αυτού που θέλω και αυτού που θα ήθελα.

Το «θα ήθελα» είναι εντελώς διαφορετικό από το «θέλω». Δεν έχει την ίδια αμεσότητα, ειλικρίνεια και αλήθεια.

Τώρα, αυτή την εποχή, περισσότερο από ποτέ, θεωρώ ότι έχουμε ανάγκη την αυθεντικότητα και την τόλμη του καθενός και της καθεμιάς. Τώρα που όλα σχεδόν μοιάζουν ίδια, καλούμαστε να ξεχωρίσουμε.

Πώς; Για μένα, η προσοχή προστατεύεται όταν ξέρεις πού θέλεις να πας, τι πρέπει να κάνεις σήμερα και μπορείς να βλέπεις αποδείξεις ότι προχωράς.

Χρησιμοποιώ ένα ακρωνύμιο που είχα δημιουργήσει το 2019 και σχετίζεται με τη στοχοθεσία. Είναι το Α.Ρ.Χ.Ε.Σ.

Για να μείνω, λοιπόν, κοντά στον στόχο μου και να εφαρμόσω τις Α.Ρ.Χ.Ε.Σ., χρειάζομαι:

Συνειδητοποίηση → Παρατήρηση → Καταγραφή → Ενεργοποίηση.

Μέσω των «ΑΡΧΩΝ» μπορώ να υπενθυμίζω στον εαυτό μου ότι ο στόχος μου πρέπει να είναι Αποδοτικός, ταυτόχρονα Ρεαλιστικός, να έχει συγκεκριμένη Χρονική διάρκεια, να είναι Ενθουσιώδης και, τέλος, Σαφής.

Η προσωπική οργάνωση ως επιχειρηματικό ζήτημα

Πολλές εταιρείες επενδύουν πλέον σε προγράμματα well-being, productivity και ανάπτυξης δεξιοτήτων των εργαζομένων. Πιστεύετε ότι η προσωπική οργάνωση είναι πλέον και επιχειρηματικό ζήτημα και όχι μόνο ζήτημα ατομικής αυτοβελτίωσης;

Θα έλεγα ότι είναι ένα καθολικά ανθρώπινο ζήτημα.

Σε μια εποχή συνεχών ειδοποιήσεων, κινητών τηλεφώνων και ολοένα μεγαλύτερης χρήσης της ΤΝ, η προσοχή γίνεται ένα από τα πιο πολύτιμα «αγαθά». Δεν μπορούμε να συγκεντρωθούμε εύκολα σε κάτι και σε κάποιον.

Συνεπώς, η έννοια της οργάνωσης αποκτά μείζονα ρόλο, καθώς προϋποθέτει την προσοχή.

Άρα η προσωπική οργάνωση δεν είναι μόνο ζήτημα αυτοβελτίωσης. Επηρεάζει την ποιότητα των αποφάσεων, των συναντήσεων, της συνεργασίας και, τελικά, της απόδοσης μιας επιχείρησης.

Η γλώσσα δίνει μορφή στην πρόθεση

Έχετε ασχοληθεί επί χρόνια με την επικοινωνία και τη δημόσια ομιλία. Πόσο σημαντικό είναι το πώς διατυπώνουμε έναν στόχο – και προς τον εαυτό μας και προς τους άλλους – για το αν τελικά θα τον πετύχουμε;

Εάν κάτι μου έχει διδάξει η επαγγελματική ενασχόληση με την επικοινωνία και τη δημόσια ομιλία, αυτό είναι η συνέπεια. Η συνέπεια προς τα μέσα αλλά και προς τα έξω.

Το να είσαι, πρωτίστως, συνεπής με τον εαυτό σου είναι μία από τις σημαντικότερες – θεωρώ – αρετές που μπορεί να φωτίζουν έναν άνθρωπο.

Για την επίτευξη του όποιου στόχου χρειάζεται συνέπεια και, για να υπάρχει συνέπεια, πρέπει να υπάρχει διατύπωση. Εάν μπορείς να το πεις, πιστεύω ότι έχεις πολλές περισσότερες πιθανότητες να το πράξεις.

Η γλώσσα δίνει μορφή στην πρόθεση. Ένας αόριστος στόχος επιτρέπει και την αόριστη δράση. Όσο πιο καθαρά μπορείς να πεις τι θέλεις και γιατί το θέλεις, τόσο πιο εύκολο γίνεται να μετατρέψεις την πρόθεση σε πράξη.

Τι κάνει τη διαφορά σε ένα planner;

Ένα planner μπορεί να καταγράψει στόχους, συνήθειες και καθημερινές ενέργειες. Τι είναι αυτό που, κατά τη γνώμη σας, κάνει τη διαφορά ανάμεσα σε ένα εργαλείο που χρησιμοποιείται για λίγες ημέρες και σε ένα εργαλείο που οδηγεί πράγματι σε αλλαγή συμπεριφοράς;

Το «γιατί» πίσω από τις συνήθειες και τις καθημερινές ενέργειες.

Πιστεύω έντονα πως οτιδήποτε δεν μπορεί να έχει διάρκεια, δεν αξίζει να προσπαθήσεις. Είμαι υπέρμαχος των μικρών βημάτων, της αργής διαδικασίας με στέρεες βάσεις και της διάρκειας στον χρόνο.

Για να έχει, λοιπόν, κάτι διάρκεια, πρέπει να έχει ένα σοβαρό «γιατί», δηλαδή υγιείς βάσεις.

Άλλωστε, η αλλαγή συμπεριφοράς δεν είναι κάτι που προκύπτει ξαφνικά, αλλά κάτι που έρχεται ως οργανικό, φυσικό και αναμενόμενο αποτέλεσμα μιας σταθερής ρουτίνας.

Η ρουτίνα είναι αυτό που χρειαζόμαστε, όπως και οτιδήποτε βαρετό. Μέσω της εφαρμογής του «βαρετού» κάνουμε αυτό που έντονα βλέπουμε να χρησιμοποιείται στα κοινωνικά δίκτυα ως έκφραση παρακίνησης – το «έξτρα μίλι».

Αυτό το παραπάνω βήμα συμβαίνει στην καθημερινότητα, στη ρουτίνα, στα απλά, στα «βαρετά». Αυτά πιθανώς οδηγούν σε μαγικά αποτελέσματα μεσομακροπρόθεσμα.

Κι αν ο στόχος δεν επιτευχθεί;

Πώς αντιμετωπίζετε το ενδεχόμενο κάποιος να μην πετύχει τον στόχο που έθεσε μέσα στις 90 ημέρες; Είναι η αποτυχία ενός στόχου ένδειξη ότι το πλάνο δεν λειτούργησε ή μπορεί να αποτελέσει μέρος της διαδικασίας;

Για αυτόν ακριβώς τον λόγο, λίγο πριν ολοκληρωθούν οι 90 Μέρες, έχω συμπεριλάβει μία έκφραση η οποία λέει να συνεχίσεις στην τελευταία άσκηση των 90 Μερών, ακόμη και εάν δεν έχεις επιτύχει τον στόχο σου.

Ο προορισμός είναι και λιγότερο σημαντικός από το ταξίδι, μέσα από τη δική μου ματιά. Για αυτό άλλωστε και ο στίχος του Κ.Π. Καβάφη από το διάσημο ποίημα «Ιθάκη» φαίνεται να έχει πάντα ιδιαίτερο και ξεχωριστό νόημα.

Δεν είναι η Ιθάκη που νοηματοδοτεί το ταξίδι, αλλά ο πηγαιμός.

Το συχνότερο λάθος στη στοχοθεσία

Από την εμπειρία σας με ανθρώπους και επαγγελματίες, ποιο είναι το συχνότερο λάθος που κάνουν όταν θέτουν στόχους; Βάζουν υπερβολικά φιλόδοξους στόχους, πάρα πολλούς στόχους ή δεν τους συνδέουν με συγκεκριμένες καθημερινές πράξεις;

Δεν τους καταγράφουν.

Τους κρατούν απλώς στο μυαλό τους ή τους λένε προφορικά, κάποιες φορές, στους αγαπημένους τους. Αυτό, όπως καταλαβαίνετε, αυξάνει μεν την ευελιξία, αλλά μειώνει τη δέσμευση. Και στην παρούσα περίσταση η δέσμευση είναι όσο απαραίτητο είναι το οξυγόνο στο νερό.

Ένας στόχος που μένει μόνο στο μυαλό είναι πολύ εύκολο να επαναδιαπραγματευθείς μαζί του. Όταν, όμως, τον γράψεις, αποκτά μορφή, όρια και μεγαλύτερη δέσμευση.

Οι φιλόδοξοι στόχοι φαίνεται ότι βοηθούν. Οι πάρα πολλοί αποπροσανατολίζουν. Για αυτό και το απόφθεγμα που λέει «όποιος κυνηγά δύο λαγούς, δεν πιάνει κανέναν» είναι από τα αγαπημένα μου.

Για να μου υπενθυμίζει ότι το «τσεκούρι» μου, δηλαδή οι δεξιότητές μου, πρέπει να σημαδεύουν ένα συγκεκριμένο σημείο στο «δέντρο», δηλαδή στον εκάστοτε στόχο που θέλω να επιτύχω.

Ποιες ανθρώπινες δεξιότητες θα μείνουν πολύτιμες στην εποχή της ΤΝ;

Σε μια περίοδο κατά την οποία η τεχνητή νοημοσύνη και η αυτοματοποίηση αλλάζουν τον τρόπο εργασίας, ποιες ανθρώπινες δεξιότητες θεωρείτε ότι θα αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη αξία τα επόμενα χρόνια;

Όσο περισσότερα πράγματα μπορεί να παράγει η τεχνητή νοημοσύνη για εμάς, τόσο μεγαλύτερη αξία θα αποκτά αυτό που πρέπει ακόμη να κάνουμε εμείς: να σκεφτούμε, να κρίνουμε, να συνδεθούμε και να σταθούμε απέναντι σε έναν άλλον άνθρωπο για να εκφράσουμε μια ιδέα.

Για αυτό θεωρώ ότι η προφορική επικοινωνία, η κριτική σκέψη, το storytelling και η ικανότητα να ακούμε πραγματικά θα αποκτήσουν εξαιρετικά σημαντική αξία.

«Διάλεξε το αγαπημένο σου απόφθεγμα»

Αν έπρεπε να ζητήσετε από έναν αναγνώστη να κάνει μόνο ένα πράγμα την πρώτη ημέρα που θα ανοίξει το «90 Μέρες Έμπνευση», ποιο θα ήταν αυτό;

Να διαλέξει το αγαπημένο του απόφθεγμα και να το γράψει κάτω από το όνομά του στις πρώτες σελίδες.

Αυτό θα του υπενθυμίζει γιατί άνοιξε εκείνη την πρώτη μέρα το «90 Μέρες Έμπνευση» και αυτό αρκεί για να συνεχίζει.



Οι 90 ημέρες αρχίζουν από σήμερα

Ίσως τελικά η μεγαλύτερη αξία μιας προσπάθειας να μη βρίσκεται στην υπόσχεση μιας θεαματικής αλλαγής, αλλά στην υπενθύμιση ότι η αλλαγή χτίζεται μέσα από μικρές, επαναλαμβανόμενες πράξεις. Το «90 Μέρες Έμπνευση» του Απόστολου Κουμαρίνου, που κυκλοφορεί από τις Key Books, επιχειρεί να δώσει σε αυτή τη διαδικασία μια συγκεκριμένη μορφή: έναν στόχο, ένα πλάνο και 90 ημέρες καθημερινής δέσμευσης.

Και ίσως αυτό να είναι το πιο ενδιαφέρον μήνυμα της έκδοσης: δεν χρειάζεται να αλλάξουμε τα πάντα ταυτόχρονα. Χρειάζεται να αποφασίσουμε τι αξίζει πραγματικά την προσοχή μας και να επιμείνουμε αρκετά ώστε η πρόθεση να γίνει πράξη και η πράξη συνήθεια.

Γιατί, όπως ουσιαστικά μας υπενθυμίζει ο συγγραφέας, οι επόμενες 90 ημέρες θα περάσουν έτσι κι αλλιώς.

Το ερώτημα είναι ένα:

Πού θέλουμε να βρίσκόμαστε όταν τελειώσουν;

naftemporiki.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου