Η Τουρκία βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή διεθνή απομόνωση, καθώς η προσπάθεια νομιμοποίησης του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου συνάντησε ένα συμπαγές, παγκόσμιο μέτωπο καταδίκης. Οι επιλογές της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο την οδηγούν σε επικίνδυνα αδιέξοδα, αποδομώντας πλήρως τους τουρκικούς αναθεωρητικούς σχεδιασμούς.
Του Χρήστου Μαζανίτη
Η πρόσφατη απόφαση για την επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από το κοινοβούλιο της Βεγγάζης δεν λειτούργησε ως διπλωματικός ελιγμός, όπως ενδεχομένως υπολόγιζαν η Άγκυρα και η κυβέρνηση της Τρίπολης, αλλά ως η αφορμή για να ξεσπάσει ένας αληθινός διπλωματικός καταιγισμός. Μέσα σε λίγα μόλις εικοσιτετράωρα, η μία μετά την άλλη οι διεθνείς δυνάμεις, περιφερειακοί δρώντες και θεσμικοί οργανισμοί εξέδωσαν αυστηρές ανακοινώσεις που αποδομούν πλήρως το νομικό και πολιτικό αφήγημα των δύο πλευρών. Η διεθνής κοινότητα κατέστησε σαφές ότι το λεγόμενο μνημόνιο οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών στερείται οιασδήποτε νομικής βάσης, παραβιάζει κατάφωρα το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας, ενώ παράλληλα συνιστά ευθεία απειλή για τη σταθερότητα και την ασφάλεια στην ευρύτερη λεκάνη της Ανατολικής Μεσογείου. Η συντονισμένη αυτή αντίδραση αποδεικνύει πως οι απόπειρες τετελεσμένων στην περιοχή δεν γίνονται πλέον ανεκτές από κανέναν ισχυρό παίκτη.
Μπροστά στο πρωτοφανές αυτό κύμα διεθνούς κατακραυγής, η τουρκική προεδρία αντέδρασε με τρόπο που φανερώνει την έντονη αμηχανία και τον εκνευρισμό που επικρατούν στους διπλωματικούς διαδρόμους της Άγκυρας. Στην επίσημη ανακοίνωσή της, η Τουρκική Προεδρία επιχείρησε για ακόμη μία φορά να διαστρεβλώσει την πραγματικότητα, υποστηρίζοντας πως οι αντιδράσεις της διεθνούς κοινότητας είναι μονομερείς και απαράδεκτες, ενώ ισχυρίστηκε ότι η συμφωνία με τη Λιβύη προστατεύει τα δήθεν νόμιμα δικαιώματα της Τουρκίας στην περιοχή.
Η Άγκυρα επιτέθηκε φραστικά σε όσες χώρες καταδίκασαν την ενέργεια, επιχειρώντας να εμφανιστεί ως εγγυητής της σταθερότητας, την ίδια στιγμή που οι πράξεις της προκαλούν καθολική αναστάτωση. Η επιμονή της τουρκικής διπλωματίας να υπερασπίζεται ένα κείμενο που στερείται νομικής υποστάσεως επιβεβαιώνει την τακτική της φυγής προς τα εμπρός, η οποία όμως αυτή τη φορά προσκρούει πάνω σε ένα αρραγές μέτωπο.
«Προσπαθούν να συγκαλύψουν τις δικές τους παραβιάσεις», αναφέρει η ανακοίνωση, κατηγορώντας όσους στοχοποιούν την Τουρκία ότι επιχειρούν να μετατρέψουν την Ανατολική Μεσόγειο σε ζώνη σύγκρουσης.
Η Άγκυρα δηλώνει ότι παραμένει προσηλωμένη στην ειρήνη και τη σταθερότητα, καλώντας την κοινή γνώμη να μην πιστεύει τους «αβάσιμους ισχυρισμούς» εναντίον της συμφωνίας.
Ωστόσο, η ρητορική αυτή έξαρση και η προσπάθεια μετακύλισης των ευθυνών αποδυναμώνουν ακόμη περισσότερο τη θέση της Άγκυρας, αποκαλύπτοντας τον βαθύ εκνευρισμό για το γεγονός ότι οι σχεδιασμοί της προσκρούουν πλέον σε έναν αρραγή τοίχο διεθνούς αμφισβήτησης και καταδίκης.
Αυστηρό μήνυμα του Ισραήλ
Ιδιαίτερη βαρύτητα στο διεθνές αυτό μέτωπο έχει η άμεση και καταδίκης πλήρης ανακοίνωση που εξέδωσε το Υπουργείο Εξωτερικών του Ισραήλ. Το Τελ Αβίβ, παρακολουθώντας στενά τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, κατέστησε σαφές ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο είναι παράνομο και άκυρο, υπογραμμίζοντας παράλληλα τη σταθερή προσήλωσή του στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.
Η ισραηλινή διπλωματία υπογράμμισε ότι οι μονομερείς ενέργειες της Τουρκίας υπονομεύουν την περιφερειακή ειρήνη και παραβιάζουν τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών της περιοχής. Με την ανακοίνωση αυτή, το Ισραήλ στέλνει ένα ξεκάθαρο σήμα προς την Άγκυρα ότι οι στρατηγικές συμμαχίες και η σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο δεν πρόκειται να τεθούν υπό αμφισβήτηση από αυθαίρετους χάρτες και παράνομες συμφωνίες, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο το πλέγμα των χωρών που ορθώνουν τείχος απέναντι στον τουρκικό αναθεωρητισμό.
Η ξεκάθαρη προειδοποίηση
Στο υψηλότερο ευρωπαϊκό επίπεδο, η απάντηση προς την τουρκική πλευρά ήταν εξίσου κατηγορηματική και χωρίς αστερίσκους. Η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, Κάγια Κάλας, είχε ευθεία και αυστηρή επικοινωνία με τον Τούρκο Υπουργό Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν. Η Ευρωπαία αξιωματούχος διαμήνυσε στον Τούρκο ομόλογό της με τον πιο καθαρό τρόπο ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο παραβιάζει ευθέως τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων χωρών, δεν παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα και βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας. Η Κάγια Κάλας κατέστησε σαφές στον Φιντάν ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει αφοσιωμένη στην προάσπιση της κυριαρχίας των κρατών-μελών της και ότι η συνέχιση αυτής της τακτικής από την πλευρά της Άγκυρας επηρεάζει άμεσα και αρνητικά το σύνολο των ευρωτουρκικών σχέσεων.
Τουρκική κατάρρευση
Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί μια κομβική καμπή στις ισορροπίες της Ανατολικής Μεσογείου, καθώς αποδεικνύει ότι η τακτική των τετελεσμένων και των εκβιασμών δεν μπορεί να σταθεί απέναντι στη διεθνή νομιμότητα.
Η Τουρκία, επιχειρώντας να επιβάλει μια αυθαίρετη πραγματικότητα μέσω ενός ανυπόστατου κειμένου, κατάφερε τελικά να συσπειρώσει εναντίον της τόσο τους παραδοσιακούς της συμμάχους όσο και τη διεθνή κοινότητα στο σύνολό της. Το τουρκολιβυκό μνημόνιο, αντί να αποτελέσει το εργαλείο για την εμπέδωση της τουρκικής κυριαρχίας, μετατρέπεται σε βαρίδι που βυθίζει την Άγκυρα στην απομόνωση.
Η επιμονή σε μια πολιτική που απορρίπτεται καθολικά από την Αθήνα, τη Λευκωσία, τις Βρυξέλλες, το Τελ Αβίβ και την Ουάσινγκτον αποδεικνύει ότι τα όρια του τουρκικού αναθεωρητισμού έχουν εξαντληθεί.
Η επόμενη ημέρα βρίσκει την τουρκική ηγεσία μπροστά σε ένα ξεκάθαρο δίλημμα: είτε θα ευθυγραμμιστεί με τους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου, είτε θα συνεχίσει να εισπράττει την απόλυτη διπλωματική απαξίωση.
enikos.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου