Μία από τις πλέον φιλόδοξες πρωτοβουλίες του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, την οποία παρουσίασε πριν από σχεδόν ένα χρόνο, αφορά το σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας «Χρυσό Θόλο».
Προσφάτως μάλιστα συνέδεσε τον «Χρυσό Θόλο» με τη Γροιλανδία καθώς η ημιαυτόνομη δανική περιοχή είναι ζωτικής σημασίας για την εγχώρια και παγκόσμια ασφάλεια, έναντι των απειλών που θέτουν η Ρωσία και η Κίνα.
Τι ακριβώς είναι ο «Χρυσός Θόλος»
Πρόκειται για ένα πολυεπίπεδο σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας ικανό να αποτρέψει ένα ευρύ φάσμα εναέριων απειλών, το οποίος όμως θα επικεντρωθεί στην καταστροφή πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς. Είναι δηλαδή μία που προβλέπει την κατασκευή ενός δικτύου δορυφόρων, διαστημικών συστημάτων αναχαίτισης και πυραυλικών συστοιχιών που θα καλύπτουν ολόκληρες τις ΗΠΑ.
Βασίζεται στο πρότυπο του «Σιδερένιου Θόλου» που χρησιμοποιεί το Ισραήλ για την αναχαίτιση πυραυλικών επιθέσεων από τη Γάζα και τον Λίβανο. Ωστόσο, οποιαδήποτε αντιπυραυλική ασπίδα ικανή να υπερασπιστεί μια χώρα του μεγέθους των ΗΠΑ θα ξεπερνούσε κατά πολύ το ισραηλινό σύστημα.
Σύμφωνα με τα σχέδια, αμερικανικά όπλα θα αναπτυχθούν στο διάστημα για πρώτη φορά για να μπορούν να αναχαιτίσουν εισερχόμενους πυραύλους. Τα σχέδια περιλαμβάνουν όμως διάφορα επίπεδα, στο έδαφος, τη θάλασσα και τον αέρα.
Της πρωτοβουλίας ηγείται ο στρατηγός Μάικλ Γκέτλεϊν της Διαστημικής Δύναμης των ΗΠΑ, ο οποίος έχει συγκρίνει το μέγεθος του συστήματος με το «Manhattan Project» (για την παραγωγή πυρηνικών όπλων). Αναλυτές εκτιμούν πάντως ότι η κλίμακά του ίσως είναι ακόμα μεγαλύτερη.
Στην πράξη, ο «Χρυσός Θόλος» έχει σκοπό να προστατεύει τις ΗΠΑ από τα πάντα – «αεροπορικές επιθέσεις από οποιονδήποτε εχθρό», όπως το έθεσε δελτίο τύπου του αμερικανικού υπουργείου Άμυνας τον Μάιο του 2025.
Η αρχική του ιδέα επικεντρώθηκε κυρίως στην αναχαίτιση διηπειρωτικών βαλλιστικών πυραύλων (ICBM) που θα μπορούσαν να εκτοξευτούν από αντιπάλους των ΗΠΑ, όπως η Ρωσία και η Κίνα. Οι ICBM -προηγμένοι πύραυλοι μεγάλου βεληνεκούς που είναι σχεδιασμένοι να μεταφέρουν πυρηνικά όπλα ταξιδεύοντας στο διάστημα προτού εισέλθουν ξανά στην ατμόσφαιρα της Γης για να χτυπήσουν το στόχο τους- έχουν γενικά εμβέλεια άνω των 3.400 μιλίων.
Ωστόσο, από την αρχική παρουσίαση της πρωτοβουλίας στα τέλη Ιανουαρίου 2025, οι προτεινόμενες δυνατότητες του αμυντικού συστήματος έχουν διευρυνθεί ώστε να περιλαμβάνουν μια σειρά από άλλες πιθανές απειλές, όπως «πύραυλους κρουζ, βαλλιστικούς πυραύλους, υπερηχητικούς πυραύλους, drones, είτε είναι συμβατικά είτε πυρηνικά», δήλωσε ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγσεθ, τον περασμένο Μάιο.
Πώς θα λειτουργεί
Ο «Χρυσός Θόλος» αναμένεται ότι θα χρησιμοποιεί εκατοντάδες ή ίσως και χιλιάδες δορυφόρους με αισθητήρες και δυνατότητες αναχαιίτισης για την παρακολούθηση και την καταστροφή απειλών όπως υπερηχητικοί πύραυλοι, μεταξύ άλλων οπλικών συστημάτων.
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει προβλέψει ότι το διαστημικό σύστημα θα είναι ικανό να αναχαιτίζει πυραύλους στη φάση ώθησης ή αμέσως μετά την εκτόξευση που διαρκεί έως και περίπου πέντε λεπτά. Οι πύραυλοι είναι εύκολο να εντοπιστούν κατά τη φάση ώθησης, αλλά δύσκολο να καταστραφούν, επειδή για να γίνει αυτό απαιτείται η ύπαρξη αναχαιτιστών κοντά στο σημείο εκτόξευσης. Αναπτύσσοντας δορυφόρους με δυνατότητες αναχαίτισης σε χαμηλή τροχιά στη Γη, ο «Χρυσός Θόλος» θα μπορούσε θεωρητικά να παράσχει στις Ηνωμένες Πολιτείες την ικανότητα να καταστρέφουν εχθρικούς πυραύλους στη φάση ώθησης ή νωρίς μετά την εκτόξευσή τους.
Τα υπάρχοντα συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας των Ηνωμένων Πολιτειών επικεντρώνονται στην εξουδετέρωση πυραύλων στη φάση της μέσης πορείας (όταν ο πύραυλος κινείται στο διάστημα για έως και 20 λεπτά, η οποία είναι η μεγαλύτερη φάση της πτήσης ενός πυραύλου και μια εξαιρετική ευκαιρία για αναχαίτιση πριν από την επανείσοδο στην ατμόσφαιρα) και στην τελική φάση (όταν ο πύραυλος επανεισέρχεται στην ατμόσφαιρα της Γης μέχρι να χτυπήσει τον στόχο του).
Ουσιαστικά, σε θεωρητικό επίπεδο, ο «Χρυσός Θόλος» θα είναι σε θέση να αναχαιτίζει πυραύλους ποικίλου βεληνεκούς από αντιπάλους με πιο προηγμένα τεχνολογικά οπλοστάσια και σε όλα τα στάδια πτήσης.
Αρκετοί στρατιωτικοί εμπειρογνώμονες έχουν εκφράσει πάντως τις ενστάσεις τους για το προτεινόμενο σύστημα, υποστηρίζοντας ότι η αμυντική ασπίδα αυτής της κλίμακας θα είναι μη λειτουργική ή απαγορευτικά ακριβή.
Το κόστος θεωρείται πάντως πως είναι ενδεχομένως το μεγαλύτερο εμπόδιο στην ανάπτυξη του «Χρυσού Θόλου». Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι το έργο θα κοστίσει περίπου 175 δισ. δολάρια, αλλά η πραγματική τιμή εκτιμάται ότι είναι πολύ υψηλότερη.
Πού διαφέρει από τον «Σιδερένιο Θόλο» του Ισραήλ
Ορισμένοι ειδικοί στον τομέα της άμυνας έχουν επισημάνει το σύστημα «Σιδερένιος Θόλος» του Ισραήλ είναι η απόδειξη ότι η μεγαλεπήβολη πρωτοβουλία του Τραμπ είναι εφικτή. Ωστόσο, υπάρχουν κάποιες βασικές διαφορές που δεν επιτρέπουν αυτή τη σύγκριση.
Καταρχάς, το Ισραήλ είναι γεωγραφικά πολύ μικρότερο από τις Ηνωμένες Πολιτείες, πράγμα που σημαίνει ότι έχει λιγότερα εδάφη που χρειάζεται να προστατεύσει. Το Ισραήλ έχει περίπου το μέγεθος της πολιτείας του Νιου Τζέρσεϊ των ΗΠΑ.
Επιπλέον, πολλοί από τους αντιπάλους του Ισραήλ, όπως οι ομάδες Χαμάς και Χεζμπολάχ, εκτοξεύουν κυρίως φθηνούς πυραύλους με απλές τροχιές και μικρά, συμβατικά ωφέλιμα φορτία. Για να διατηρηθεί το κόστος χαμηλό, το σύστημα «Σιδερένιος Θόλος» επιτρέπει στους πυραύλους που κατευθύνονται προς ακατοίκητες περιοχές, όπως η έρημος Νεγκέβ, να πέσουν στο έδαφος, καθώς δεν αποτελούν πραγματική απειλή για τους πολίτες. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, αντίθετα, θα αντιμετώπιζαν απειλή από τα μεγαλύτερα πυρηνικά οπλοστάσια στον κόσμο που πιθανότατα θα στοχεύουν τεράστια αστικά κέντρα. Επομένως, δεν θα είχαν την πολυτέλεια να αφήσουν τις επιθέσεις να πραγματοποιηθούν.
Η Ρωσία, για παράδειγμα, διαθέτει περισσότερες από 5.400 πυρηνικές κεφαλές και η Κίνα έχει περίπου 600, αν και αναμένεται να αποκτήσει ακόμα 1.500 έως το 2035. Ο συνολικός αριθμός πυρηνικών κεφαλών στη Βόρεια Κορέα δεν έχει επιβεβαιωθεί, αν και η Ομοσπονδία Αμερικανών Επιστημόνων πιστεύει ότι η Πιονγιάνγκ έχει συγκεντρώσει πάνω από 50. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν περίπου 5.225 πυρηνικές κεφαλές.
Ο Χρυσός Θόλος «δεν πρόκειται να αποτελέσει ένα προστατευτικό πεδίο δυνάμεων που μπορεί να αναχαιτίσει τον όγκο των πυραύλων που διαθέτει είτε η Ρωσία είτε η Κίνα. Το μέγεθος του οπλοστασίου διηπειρωτικών βαλλιστικών πυραύλων και των δύο αυτών κρατών είναι πολύ μεγάλο», δήλωσε η Στέισι Πέτιτζον, διευθύντρια του αμυντικού προγράμματος του Center for a New American Security. «Προορίζεται περισσότερο να είναι μια ασπίδα που μπορεί να αναχαιτίσει περιορισμένες επιθέσεις».
Με πληροφορίες από Foreign Policy
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου