Μια συζήτηση που μέχρι πριν από λίγα χρόνια έμοιαζε να βρίσκεται στο πολιτικό περιθώριο επιστρέφει με πολύ διαφορετικό βάρος στη Γερμανία. Η επικεφαλής της ακροδεξιάς AfD, Άλις Βάιντελ, επανέφερε ανοιχτά την έξοδο της χώρας από το ευρώ και τη Σένγκεν, την ώρα που το κόμμα της καταγράφεται πρώτο στις τελευταίες δημοσκοπήσεις, με διαφορά από τους Χριστιανοδημοκράτες του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς.
Η Άλις Βάιντελ δεν άφησε πολλά περιθώρια παρερμηνείας στο καλοκαιρινό πολιτικό interview του ZDF, που μεταδόθηκε στις 23 Αυγούστου και είχε μαγνητοσκοπηθεί στη Βιέννη.
Εάν η AfD αποκτήσει κυβερνητική ευθύνη στη Γερμανία, σκοπεύει να επιδιώξει την έξοδο της χώρας από το ευρώ, επανέλαβε η συμπρόεδρος του κόμματος, υπερασπιζόμενη μία από τις πιο ριζοσπαστικές οικονομικές θέσεις του προγράμματός του.
Το πολιτικό βάρος της δήλωσης είναι σήμερα διαφορετικό από ό,τι στο παρελθόν. Η AfD δεν βρίσκεται απλώς σε ανοδική πορεία: σε ορισμένες από τις πιο πρόσφατες μετρήσεις έχει αποκτήσει καθαρό προβάδισμα έναντι της CDU/CSU.
Η δημοσκόπηση της INSA που δημοσιεύθηκε στις 23 Αυγούστου δίνει στην AfD 29%, έναντι 21% της CDU/CSU, 13% των Πρασίνων, 12% του SPD, 11% της Αριστεράς και 5% του FDP. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε 1.203 ψηφοφόρους από τις 17 έως τις 21 Αυγούστου.
Παρόμοια εικόνα καταγράφει και το τελευταίο Politbarometer του ZDF: η AfD βρίσκεται στο 27%, η CDU/CSU στο 22%, οι Πράσινοι στο 14%, ενώ SPD και Αριστερά βρίσκονται στο 12%.
Βάιντελ: «Η Γερμανία ήταν καλύτερα πριν από το ευρώ»
Στη συνέντευξη του ZDF, η Βάιντελ χαρακτήρισε το ευρώ «ασταθές νόμισμα» και «Weichwährung», έναν γερμανικό όρο που παραπέμπει σε αδύναμο ή «μαλακό» νόμισμα.
Υποστήριξε ακόμη ότι η συμμετοχή στη νομισματική ένωση έχει προκαλέσει απώλειες περιουσίας για μεγάλα τμήματα του πληθυσμού και δήλωσε ότι «η Γερμανία ήταν σαφώς καλύτερα πριν από την εισαγωγή του ευρώ».
Δεν πρόκειται για μια προσωπική παρέκκλιση της Βάιντελ από τη γραμμή του κόμματος.
Η AfD έχει εδώ και χρόνια ενσωματώσει στα προγράμματά της την αποχώρηση της Γερμανίας από τη νομισματική ένωση εφόσον δεν υπάρξει η αναδιάρθρωση που ζητά. Στο βασικό πρόγραμμά της αναφέρεται ρητά ότι μία ομοσπονδιακή κυβέρνηση με συμμετοχή της AfD θα πρέπει να επιδιώξει την έξοδο από την Ευρωζώνη, ενώ το ευρωπαϊκό της πρόγραμμα τάσσεται υπέρ της επιστροφής σε εθνικό νόμισμα.
Τι θα σήμαινε πραγματικά μια έξοδος της Γερμανίας από το ευρώ
Το σενάριο δεν θα περιοριζόταν στην αντικατάσταση των ευρώ στα πορτοφόλια των Γερμανών με ένα νέο μάρκο.
Θα επηρέαζε καταθέσεις, δάνεια, κρατικό και ιδιωτικό χρέος, εμπορικά συμβόλαια, τραπεζικό σύστημα, επενδύσεις και τις σχέσεις της μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρώπης με τους εμπορικούς εταίρους της.
Ένα νέο γερμανικό νόμισμα θα μπορούσε να ανατιμηθεί σημαντικά έναντι άλλων ευρωπαϊκών νομισμάτων. Αυτό θα έκανε φθηνότερες ορισμένες εισαγωγές για τους Γερμανούς καταναλωτές, αλλά ταυτόχρονα θα καθιστούσε ακριβότερα τα γερμανικά προϊόντα στο εξωτερικό.
Για μια οικονομία που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εξαγωγές, αυτή είναι κρίσιμη παράμετρος. Οικονομικές μελέτες που έχουν εξετάσει υποθετική επιστροφή στο γερμανικό μάρκο καταλήγουν ότι η απώλεια διεθνούς ανταγωνιστικότητας θα μπορούσε να υπερκαλύψει πιθανά οφέλη και να προκαλέσει σημαντική απώλεια ευημερίας, ιδιαίτερα στους εξαγωγικούς κλάδους.
Είναι πράγματι το ευρώ «ασταθές»;
Το επιχείρημα της Βάιντελ αμφισβητείται και από τα ιστορικά στοιχεία για τον πληθωρισμό.
Στα πρώτα 25 χρόνια κατά τα οποία το ευρώ κυκλοφόρησε ως φυσικό χρήμα, ο μέσος ετήσιος πληθωρισμός στη Γερμανία ήταν περίπου 1,9%, συμπεριλαμβανομένης της μεγάλης πληθωριστικής έξαρσης μετά την πανδημία και την ενεργειακή κρίση.
Για σύγκριση, κατά την προηγούμενη 25ετία με το γερμανικό μάρκο ο μέσος πληθωρισμός ήταν περίπου 3% ετησίως.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το ευρώ δεν έχει δημιουργήσει προβλήματα ή ότι η ίδια νομισματική πολιτική λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο για οικονομίες τόσο διαφορετικές όσο η γερμανική, η ιταλική ή η ελληνική.
Σημαίνει όμως ότι ο χαρακτηρισμός του ως εγγενώς «ασταθούς νομίσματος» δεν προκύπτει εύκολα από την ιστορική πορεία των τιμών στη Γερμανία.
Από το ευρώ στη Σένγκεν: «Θα κλείσουμε τα σύνορα»
Η οικονομική πρόταση της AfD συνδέεται με μια πολύ ευρύτερη αλλαγή στη σχέση της Γερμανίας με την Ευρώπη.
Η Βάιντελ δήλωσε ότι μία κυβέρνηση της AfD θα επιδίωκε επίσης αποχώρηση από τη ζώνη Σένγκεν, προκειμένου να επαναφέρει πλήρεις εθνικούς συνοριακούς ελέγχους.
«Θα κλείσουμε τα σύνορα, θα φύγουμε από τη Σένγκεν», ήταν το μήνυμά της, συνδέοντας την αποχώρηση με τη δραστική μείωση της μετανάστευσης.
Στο ίδιο interview τάχθηκε υπέρ περισσότερων απελάσεων, λιγότερων πολιτογραφήσεων και της επιστροφής Σύρων στη χώρα τους, χωρίς ωστόσο να δώσει συγκεκριμένη απάντηση στο ερώτημα του ZDF για το πώς θα εξασφαλίζονταν οι απαραίτητες συμφωνίες επανεισδοχής με κράτη όπως η Συρία ή το Αφγανιστάν.
Euro, Σένγκεν και ένα διαφορετικό μοντέλο Ευρώπης
Οι δύο θέσεις πρέπει να εξετάζονται μαζί.
Η AfD δεν προτείνει μόνο διαφορετική μεταναστευτική ή νομισματική πολιτική. Αμφισβητεί βασικούς πυλώνες της σημερινής ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.
Στο ευρωπαϊκό της πρόγραμμα έχει χαρακτηρίσει το σημερινό μοντέλο της ΕΕ αποτυχημένο και ζητά την αντικατάστασή του από μια πολύ χαλαρότερη ένωση κυρίαρχων εθνικών κρατών.
Αυτό σημαίνει μεγαλύτερη επιστροφή εξουσιών στις εθνικές κυβερνήσεις, λιγότερες υπερεθνικές αρμοδιότητες των ευρωπαϊκών θεσμών και πολύ μικρότερη πολιτική και οικονομική ενοποίηση.
Πόσο θα κόστιζε ένα πλήρες Dexit
Άλλο πράγμα είναι η έξοδος από το ευρώ και άλλο η πλήρης αποχώρηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ωστόσο, ένα ευρύτερο Dexit έχει επίσης μελετηθεί και τα αποτελέσματα είναι ιδιαίτερα βαριά.
Μελέτη του γερμανικού Ινστιτούτου Οικονομίας της Κολωνίας εκτίμησε ότι μια έξοδος της Γερμανίας από την ΕΕ θα μπορούσε μέσα σε πέντε χρόνια να οδηγήσει σε 5,6% χαμηλότερο πραγματικό ΑΕΠ, σωρευτική απώλεια περίπου 690 δισ. ευρώ και να θέσει σε κίνδυνο περίπου 2,5 εκατομμύρια θέσεις εργασίας.
Οι αριθμοί αυτοί προέρχονται από οικονομικό μοντέλο και όχι από βεβαιότητα για το τι θα συνέβαινε. Δείχνουν όμως το μέγεθος της οικονομικής αβεβαιότητας που θα δημιουργούσε μια αποσύνδεση της Γερμανίας από την ευρωπαϊκή ενιαία αγορά και τη νομισματική ένωση.
Η Βάιντελ βλέπει πλέον την AfD στην κυβέρνηση
Ακόμη πιο χαρακτηριστική ήταν η αυτοπεποίθηση με την οποία η Βάιντελ αναφέρθηκε στην πολιτική προοπτική του κόμματός της.
Δήλωσε ότι η AfD θα κυβερνήσει τόσο σε κρατίδια όσο και μελλοντικά σε ομοσπονδιακό επίπεδο, ενώ επιτέθηκε στην πολιτική της λεγόμενης «Brandmauer» –του «τείχους προστασίας» που έχουν υψώσει τα υπόλοιπα μεγάλα κόμματα απέναντι σε κυβερνητική συνεργασία με την AfD– χαρακτηρίζοντάς την «το πιο αντιδημοκρατικό πράγμα που υπάρχει».
Η πραγματικότητα των συσχετισμών παραμένει πάντως πιο περίπλοκη.
Ακόμη και με 29% σε ομοσπονδιακή δημοσκόπηση, η AfD απέχει πολύ από την αυτοδυναμία και τα υπόλοιπα μεγάλα κόμματα εξακολουθούν να αποκλείουν συνεργασία μαζί της.
Παράλληλα, το ZDF περιγράφει την AfD ως πολιτικά απομονωμένη και σημειώνει ότι τμήματα του κόμματος έχουν χαρακτηριστεί από τις γερμανικές υπηρεσίες προστασίας του Συντάγματος ως ακροδεξιά εξτρεμιστικά.
Το πρώτο μεγάλο τεστ στη Σαξονία-Άνχαλτ
Πριν από οποιαδήποτε συζήτηση για ομοσπονδιακή εξουσία, η AfD έχει μπροστά της ένα σημαντικό εκλογικό τεστ.
Στις 6 Σεπτεμβρίου διεξάγονται εκλογές στη Σαξονία-Άνχαλτ, όπου οι τελευταίες μετρήσεις δίνουν στην AfD περίπου 41%, έναντι 24% της CDU. Η Βάιντελ έχει ήδη δηλώσει ότι στόχος είναι η ανάληψη της κυβέρνησης του κρατιδίου.
Μια τέτοια εξέλιξη θα είχε σημασία πολύ μεγαλύτερη από τα όρια ενός ανατολικογερμανικού κρατιδίου, καθώς θα μπορούσε να αποτελέσει το πρώτο ουσιαστικό ρήγμα στη μέχρι σήμερα πολιτική απομόνωση της AfD.
Το Dexit παύει να είναι απλώς μια θεωρητική συζήτηση
Το σημαντικότερο στοιχείο από τη συνέντευξη της Βάιντελ δεν είναι ότι η AfD άλλαξε πολιτική. Δεν την άλλαξε.
Το σημαντικό είναι ότι επαναφέρει τις πιο ριζοσπαστικές ευρωπαϊκές θέσεις της τη στιγμή που βρίσκεται στην κορυφή των δημοσκοπήσεων.
Η έξοδος από το ευρώ, η αποχώρηση από τη Σένγκεν, η επαναφορά πλήρους ελέγχου των συνόρων και η δραστική αποδυνάμωση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης δεν παρουσιάζονται πλέον από τη Βάιντελ ως μακρινές ιδεολογικές επιδιώξεις, αλλά ως πολιτικές που η AfD δηλώνει ότι σκοπεύει να εφαρμόσει εάν αποκτήσει κυβερνητική εξουσία.
Και αυτό είναι που μετατρέπει τη συζήτηση σε ζήτημα πανευρωπαϊκής σημασίας.
Γιατί μια ενδεχόμενη γερμανική έξοδος από το ευρώ δεν θα ήταν απλώς μια αλλαγή νομίσματος για περίπου 85 εκατομμύρια ανθρώπους.
Θα έθετε υπό αμφισβήτηση την ίδια την αρχιτεκτονική πάνω στην οποία στηρίζεται η Ευρωζώνη και θα άνοιγε μία από τις μεγαλύτερες πολιτικές και οικονομικές κρίσεις στην ιστορία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
newsbeast.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου