Στα βουνά του Γουαϊόμινγκ «παίζεται» η πορεία της παγκόσμιας οικονομίας

Μιχάλης Ψύλος • psilosm@naftemporiki.gr

Στην ετήσια συνάντηση των κορυφαίων κεντρικών τραπεζιτών την προσεχή Πέμπτη στο Τζάκσον Χόλ, στο Γουαϊόμινγκ, είναι στραμμένα τα βλέμματα αυτή την εβδομάδα, σε μια κρίσιμη στιγμή τόσο για τις αγορές χρέους, τα χρηματιστήρια αλλά και τη νομισματική πολιτική, που θα χαράξουν η Fed και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Μόνο οι κορυφαίοι κεντρικοί τραπεζίτες γνωρίζουν ακριβώς τι θα συζητηθεί στο Τζάκσον Χόλ , αλλά είναι σίγουρο ότι στο τραπέζι θα βρεθούν οι επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, η τεταμένη αγορά χρέους και οι πρόσφατες παρεμβάσεις της Ιαπωνίας και των ΗΠΑ για την ενίσχυση του γιεν, για την αποτροπή ενός φαινομένου ντόμινο στις χρηματοπιστωτικές αγορές.

Η «σφίγγα» Γουόρς

Οι επενδυτές αναμένουν επίσης και την ομιλία του νέου αφεντικού της Fed, Κέβιν Γουόρς, την Παρασκευής, μήπως και αποσαφηνίσει τις απόψεις του σχετικά με το πώς θα αντιδράσει η κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ στον επίμονο πληθωρισμό. Σύμφωνα με την τελευταία έρευνα της Bank of America σε διαχειριστές χαρτοφυλακίων, το 72% δεν αναμένει αύξηση επιτοκίων της Fed πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ.

Επιπλέον, το 31% αναμένει περιοριστική στάση από τον Κέβιν Γουόρς μετά τη σύνοδο του Τζάκοσν Χολ ,σε σύγκριση με το 53% που αναμένει ουδέτερο μήνυμα και το 7% ,επεκτατικό τόνο. «Το Τζάκσον Χολ θα πρέπει να ξεκαθαρίσει ορισμένες αβεβαιότητες σχετικά με το πλαίσιο νομισματικής πολιτικής του προέδρου Γουόρς», ελπίζει η Fidelity.

Η στάση του Γουόρς μέχρι σήμερα θυμίζει πάντως τη «σφίγγα», με αποτέλεσμα να έχει προκαλέσει και άλλα καυστικά αστεία: «Έχουμε περάσει από το “θα κάνουμε ό,τι χρειαστεί” του Μάριο Ντράγκι στο “δεν συμβαίνει τίποτα” του Γουόρς», έγραψε η Wall Street Journal .

«Ο Γουόρς είναι πεπεισμένος ότι ο πυρετός της τεχνητής νοημοσύνης θα υποχωρήσει μόλις αυξηθεί η παραγωγικότητα. Αυτό δεν έχει συμβεί μέχρι στιγμής. Είναι πολύ νωρίς. Η τεχνητή νοημοσύνη αντιπροσωπεύει ένα πολύ μικρό μερίδιο του ΑΕΠ των ΗΠΑ, αλλά ούτε καν ο πιο αισιόδοξος μπορεί να πει αν, πότε ή σε ποιο βαθμό θα συμβεί αυτό», λένε παράγοντες της αγοράς. «Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να συμβιώσουμε με μια οικονομική κατάρρευση που περιμένει να εκραγεί», προσθέτουν.
Καμπάνα από τον πληθωρισμό

Παρά την απροθυμία να αυξήσει προς το παρόν τα επιτόκια, θεωρείται αδιανόητο η Ομοσπονδιακή Τράπεζα να επιτρέψει στον πληθωρισμό- που είναι εγγενής στις οικονομικές ανισορροπίες- να εισβάλει περαιτέρω στα καλάθια των καταναλωτών. «Αυτό σημαίνει ότι, θέλοντας ή μη , ο Γουόρς θα πρέπει να αυξήσει τα επιτόκια, ίσως ήδη από τη συνεδρίαση του Σεπτεμβρίου – μια μικρή προσαρμογή, αλλά αρκετή για να μειώσει τη θερμοκρασία και να κόψει τα νύχια της κερδοσκοπίας», εκτιμούν Αμερικανοί οικονομολόγοι.

Οι αγορές περιμένουν και τις επόμενες κινήσεις του Αμερικανού υπουργού Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ για την αναδιάρθρωση του τεράστιου χρέους των ΗΠΑ, που ξεπέρασε τα 40 τρισεκατομμύρια δολάρια. Ο Μπέσεντ αντάλλαξε μακροπρόθεσμα κρατικά ομόλογα με βραχυπρόθεσμα, αλλά αυτό αποδείχθηκε «ένα τσιρότο σε μια τρύπα από σφαίρα», όπως σχολίασε η Wall Street Journal
Αποκλίνοντες δρόμοι με την ΕΚΤ

«Η σύνοδος του Τζάκσον Χόουλ θα αποτελέσει το σκηνικό για τη μεγάλη απόκλιση ανάμεσα που παρατηρείται ανάμεσα στην Fed και την ΕΚΤ», λένε στη Ναυτεμπορική παράγοντες της αγοράς.

«Η ΕΚΤ σφίγγει τον έλεγχο της, προχωρώντας σε αύξηση των επιτοκίων για να περιορίσει τον πληθωρισμό, μειώνοντας παράλληλα τον ισολογισμό της κάτω από τα 6 τρισεκατομμύρια ευρώ.

«Η αγορά αναμένει ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα ανακοινώσει νέα αύξηση επιτοκίων τον Σεπτέμβριο», σύμφωνα με τις ίδιες πηγές. Ωστόσο, «η Fed δεν αναμένεται να κάνει την ίδια κίνηση καθ’ όλη τη διάρκεια του 2026».

Υπάρχουν επίσης περισσότερες αμφιβολίες ως προς το εάν οι δύο μεγάλες κεντρικές τράπεζες θα διατηρήσουν την τρέχουσα τάση με τους ισολογισμούς τους.

Σύμφωνα με τους οικονομολόγους της Bloomberg Analysis, η ΕΚΤ θα μπορούσε να σταματήσει να αποσύρει χρήματα από την αγορά με αυτόν τον ρυθμό μέχρι το τέλος του 2026. «Η ζήτηση για υπερβολική ρευστότητα θα πλησιάσει την πλεονάζουσα ρευστότητα που προσφέρθηκε το τελευταίο τρίμηνο του έτους. Τότε είναι που η ΕΚΤ θα πρέπει να συνεχίσει να μειώνει τον ισολογισμό της, κάτω από 6 τρισεκατομμύρια ευρώ», επισημαίνουν οι ειδικοί.

Η ΕΚΤ θα μπορούσε ακόμα να επιτρέψει στα ομόλογα που κατέχει να λήξουν, χωρίς να επανεπενδύσει τα κεφάλαια. Ωστόσο, θα πρέπει να αντισταθμίσει αυτές τις μειώσεις ρευστότητας με νέες ενέσεις μέσω πράξεων αναχρηματοδότησης.

Από την πλευρά της, η Fed κατέχει πάνω από 4,5 τρισεκατομμύρια δολάρια σε ομόλογα του Αμερικανικού Δημοσίου. Πρόκειται για ένα τεράστιο ποσό χρέους που θα μπορούσε να ασκήσει περαιτέρω πιέσεις στην εισηγμένη αγορά σταθερού εισοδήματος, εάν οι υπεύθυνοι χάραξης νομισματικής πολιτικής αποφασίσουν να μειώσουν τους ισολογισμούς τους ταυτόχρονα και με ταχύ ρυθμό. Ωστόσο, αυτό δεν ήταν ο κανόνας τους τελευταίους μήνες.

Για την ιστορία, οι μεγάλες κεντρικές τράπεζες κατέχουν στους ισολογισμούς τους κρατικά ομόλογα αξίας περίπου 19 τρισεκατομμυρίων δολαρίων. Η ΕΚΤ, η Fed και η Τράπεζα της Ιαπωνίας, κατέχουν μαζί, σχεδόν το 50% του συνόλου.
Συναγερμός για τη φούσκα της ΑΙ

Η Κριστίν Λαγκάρντ σήμανε επίσης συναγερμό, σχολιάζοντας τα αποτελέσματα μιας εις βάθος ανάλυσης οικονομολόγων της ΕΚΤ για τους κολοσσούς της Τεχνητής Νοημοσύνης. «Αν σκάσει η φούσκα της τεχνητής νοημοσύνης, κανείς δεν θα επιβιώσει: 440 δισεκατομμύρια ευρώ επενδύονται από ευρωπαϊκά κεφάλαια στον αμερικανικό τομέα».

Υπάρχει ένας συστημικός κίνδυνος, λέει η ΕΚΤ, που είναι δύσκολο να αντιμετωπιστεί. Η κυβέρνηση Τραμπ σίγουρα δεν θα τον αντιμετωπίσει. Για να το κάνει αυτό, θα έπρεπε να αυξήσει τους φόρους, μια θεραπεία εντελώς αντίθετη με την οικονομική θεωρία του Αμερικανού προέδρου.

«Ή θα έπρεπε να αφήσει την προσαρμογή να συμβεί «αυτόματα» μέσω του πληθωρισμού, όπως έκανε ο Ρίτσαρντ Νίξον τον Αύγουστο του 1971, όταν τερμάτισε το σύστημα του Μπρέτον Γουντς, υποτίμησε το δολάριο και έστειλε τις τιμές στα ύψη. Ήταν μια οικονομική καταστροφή. Και όσο περίεργοι κι αν είναι οι «αυλοκόλακες του Τραμπ, κανείς δεν θα ακολουθούσε αυτό το μονοπάτι προς την άβυσσο», εξηγούν οι ειδικοί.

naftemporiki.gr