Nord Stream: Ο συλληφθείς για την υπόθεση εργαζόταν ως σύμβουλος σε ταινία για το… σαμποτάζ – Πώς η Ουκρανία ανατίναξε 20 δισ. δολάρια

Ιωάννα Βαρδαλαχάκη • ivardalachaki@naftemporiki.gr

Χρειάστηκαν σχεδόν τέσσερα χρόνια, αλλά οι γερμανικές αρχές στενεύουν τελικά τον κλοιό γύρω από τα άτομα που θεωρούν υπεύθυνα για τη δολιοφθορά των ρωσικών αγωγών φυσικού αερίου Nord Stream το 2022.

Τη Δευτέρα, ο Βολοντίμιρ Ζουράβλεφ, Ουκρανός επαγγελματίας δύτης, συνελήφθη στην παραλιακή πόλη Πούλα της Κροατίας. Συνελήφθη από την τοπική αστυνομία βάσει ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης και θα εκδοθεί στη Γερμανία.

Ο Ζουράβλεφ είχε διαφύγει δύο φορές από τις γερμανικές αρχές: μία φορά φέρεται να διέφυγε από την Πολωνία κρυμμένος στο πορτμπαγκάζ διπλωματικού αυτοκινήτου και, στην δεύτερη περίπτωση, αφέθηκε ελεύθερος με δικαστική απόφαση.

Συγκεκριμένα, το 2024, απέφυγε τη σύλληψη στην Πολωνία και διέφυγε πίσω στην Ουκρανία. Οι πολωνικές αρχές επέρριψαν ευθύνες στη Γερμανία για διοικητικά σφάλματα κατά την καταχώριση των στοιχείων του στη διεθνή βάση δεδομένων καταζητούμενων, γεγονός που του επέτρεψε να περάσει τα σύνορα παρά την ύπαρξη εντάλματος σύλληψης σε ισχύ. Το γερμανικό περιοδικό Der Spiegel υποστήριξε επίσης ότι τον διευκόλυνε στη διαφυγή του Ουκρανός στρατιωτικός ακόλουθος που υπηρετούσε στη Βαρσοβία, ο οποίος τον έκρυψε στο πορτμπαγκάζ διπλωματικού οχήματος και τον έβγαλε πέρα ​​από τα σύνορα.
Σύμβουλος στην ταινία «Snake Island»

Ο Ζουράβλεφ φέρεται, σύμφωνα με δημοσιεύματα του διεθνούς Τύπου, να βρισκόταν στην Κροατία για να εργαστεί ως σύμβουλος στην ταινία «Snake Island», με πρωταγωνιστές τους Σον Πεν και Άντριεν Μπρόντι και σκηνοθέτη τον Νταγκ Λάιμαν. Κατά ειρωνεία, η ταινία είναι μια δραματοποιημένη κινηματογραφική εκδοχή της υπόθεσης των αγωγών Nord Stream.

Δεν είναι σαφές ποιος ειδοποίησε τις αρχές ούτε τι ακριβώς έκανε ο Ζουράβλεφ στην Κροατία, ενώ η εταιρεία παραγωγής της ταινίας δεν έχει προχωρήσει ακόμη σε επίσημη ανακοίνωση.
Ενήργησαν «για λογαριασμό ουκρανικών κρατικών οντοτήτων»

Κατά τις γερμανικές ομοσπονδιακές εισαγγελικές αρχές, ο Ζουράβλεφ ήταν μέλος μιας ομάδας που έδρασε υπό την καθοδήγηση ενός άλλου Ουκρανού, του Σέρχιι Κουζνιέτσοφ, η οποία τοποθέτησε εκρηκτικά στους αγωγούς Nord Stream 1 και 2 κοντά στο δανέζικο νησί Μπόρνχολμ.

Ο Σέρχιι Κουζνιέτσοφ, που είναι πρώην αξιωματικός αντικατασκοπείας της ουκρανικής υπηρεσίας ασφαλείας SBU, εκδόθηκε στη Γερμανία από την Ιταλία το 2025. Σε δύο μήνες θα δικαστεί στο Αμβούργο. Κατηγορείται για εγκλήματα πολέμου, στα οποία περιλαμβάνονται η καταστροφή κτιρίου και η επίθεση κατά περιουσίας αμάχων.

Σύμφωνα με τους εισαγγελείς, και οι δύο έχουν διασυνδέσεις με ουκρανικούς κρατικούς φορείς και είχαν ενεργήσει για λογαριασμό ουκρανικών κρατικών οντοτήτων.

Το Κίεβο, από την πλευρά του, επιμένει ότι δεν οργάνωσε τη δολιοφθορά, αλλά δεν έχει κρύψει την ικανοποίησή του για τις ζημιές που υπέστησαν οι αγωγοί, κρίνοντας νόμιμη οποιαδήποτε επίθεση μπορεί να περιορίσει την ικανότητα της Μόσχας να χρηματοδοτεί τον πόλεμο εναντίον της Ουκρανίας. Αντίστοιχα, οι δύο Ουκρανοί δύτες αρνήθηκαν οποιαδήποτε εμπλοκή στη δολιοφθορά.
Γιατί οι συλλήψεις θα φέρουν τη Γερμανία σε πιο δύσκολη θέση από την Ουκρανία

Πάντως, όπως σχολιάζουν οι Sunday Times, εάν αποδειχθεί αυτός ο ισχυρισμός, η γερμανική κυβέρνηση θα κληθεί να εξηγήσει γιατί εξακολουθεί να μεταφέρει ποσό που αντιστοιχεί περίπου στον ετήσιο προϋπολογισμό του υπουργείου Μεταφορών της σε μια χώρα η οποία ανατίναξε έναν κεντρικό πυλώνα της ενεργειακής της υποδομής.

Οι επιπτώσεις αυτής της υπόθεσης, συνεχίζουν, δεν αφορούν μόνο τη διμερή σχέση Βερολίνου-Κιέβου, η οποία αν και δεν υπήρξε εύκολη, τα τελευταία χρόνια αποτέλεσε τον άξονα της δυτικής στήριξης προς την Ουκρανία.

Οι επιπτώσεις θα ξεπερνούσαν κατά πολύ τα όρια της Γερμανίας. Από την επιστροφή του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο πέρυσι, η Γερμανία έχει διαδεχθεί τις ΗΠΑ ως ο μεγαλύτερος πάροχος διμερούς βοήθειας προς την Ουκρανία, σε απόλυτους αριθμούς. Τους τελευταίους 20 μήνες, η Γερμανία διέθεσε οπλισμό αξίας τουλάχιστον 12 δισ. ευρώ και δεσμεύτηκε για πακέτο ύψους 23 δισ. ευρώ για την επόμενη διετία.

Η απόπειρα επίθεσης με drone εναντίον ουκρανικού μεταγωγικού αεροσκάφους στο αεροδρόμιο της Λειψίας, νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ανέδειξε ακόμη περισσότερο τον ρόλο της Γερμανίας ως κόμβου εφοδιαστικής για τα όπλα προς την Ουκρανία.

Αυτή η σχέση λειτουργεί όμως αμφίδρομα καθώς η αναπτυσσόμενη γερμανική αμυντική βιομηχανία είναι στενά συνυφασμένη με την αντίστοιχη της Ουκρανίας.

Η Γερμανία λαμβάνει όχι μόνο λεπτομερείς και διαβαθμισμένες πληροφορίες σχετικά με την απόδοση των οπλικών τους συστημάτων, αλλά και πρωτοποριακές τεχνολογίες που αναπτύχθηκαν από τους Ουκρανούς. Ο ουκρανικός στρατός μοιράζεται με τις γερμανικές ένοπλες δυνάμεις δεδομένα πεδίου μάχης, προερχόμενα από το σύστημα διοίκησης και ελέγχου Delta και την πλατφόρμα Avenger που βασίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη.

Την ίδια ώρα, πληθαίνουν οι συμφωνίες για από κοινού παραγωγή, ιδίως όσον αφορά τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) και το λογισμικό τους. Η Fire Point, κατασκευάστρια ορισμένων εκ των πλέον αποτελεσματικών ουκρανικών drones και πυραύλων, βρίσκεται σε συνομιλίες με διάφορες γερμανικές εταιρείες για πιθανή συνεργασία.

Όλα αυτά σημαίνουν ότι η έρευνα σχετικά με το κατά πόσο διαδραμάτισε κάποιο ρόλο στη δολιοφθορά το ουκρανικό κράτος θα φέρει σε εξαιρετικά δύσκολη θέση και τις δύο χώρες.

Και εάν το δικαστήριο του Αμβούργου κρίνει ότι ο Κουζνιέτσοφ και οι συνεργοί του ενεργούσαν κατόπιν επίσημων εντολών, αυτή η κρίση θα είναι μεγαλύτερο πρόβλημα για το Βερολίνο παρά για το Κίεβο. Κι αυτό γιατί ο κυβερνητικός συνασπισμός στη Γερμανία καλείται να ισορροπήσει σε τεντωμένο σχοινί, με το ενισχυμένο δημοσκοπικά ακροδεξιό κόμμα «Εναλλακτική για τη Γερμανία» να εκμεταλλεύεται την κατάσταση.
Πώς η δολιοφθορά αξίας 20 δισ. δολαρίων βαφτίστηκε «ταινία πορνό»

Στο βιβλίο «The Nord Stream Conspiracy» του ερευνητή δημοσιογράφου Μπόγιαν Παντσέφσκι, αποσπάσματα του οποίου έχει δημοσιεύσει η Telegraph αποκαλύπτεται η ιστορία πίσω απότη μεγαλύτερη πράξη δολιοφθοράς στη σύγχρονη ιστορία, που κατέστρεψε ένα έργο αξίας 20 δισ. δολαρίων που είχε σχεδιαστεί αρχικά για να εδραιώσει τη ρωσο-γερμανική φιλία.

Το βιβλίο περιγράφει μια εκδοχή των γεγονότων, βασισμένη σε δημοσιογραφική έρευνα και σε μαρτυρίες προσώπων που ο συγγραφέας αναφέρει ότι συμμετείχαν στην «Operation Diameter», όπως ονομάστηκε.

Οι «αρχιτέκτονες» της επιχείρησης, κατά τον Παντσέφσκι, ήταν δύο στρατιωτικοί διοικητές που αναφέρονται ως «ο Στρατηγός» και «ο Συνταγματαρχής». Για την υλοποίηση όμως της επιχείρησης αναζήτησαν έμπειρους δύτες εκτός του στρατού που να είναι σε θέση να βουτήξουν στο βάθος των 80 μέτρων όπου βρίσκονταν οι αγωγοί Nord Stream. Επέλεξαν εθελοντές υπό καθεστώς άκρας μυστικότητας. Ανάμεσά τους περιλαμβανόταν και μία γυναίκα δύτης, η «Freya», πρώην μοντέλο που είχε κάποτε κοσμήσει το εξώφυλλο ερωτικού περιοδικού.

Η ομάδα προετοιμάστηκε για την αποστολή σε ανενεργά λατομεία της Ουκρανίας, χρησιμοποιώντας εκρηκτικά κρυμμένα μέσα στις φιάλες οξυγόνου. Στη συνέχεια ταξίδεψαν στη Γερμανία, όπου ναύλωσαν ένα σκάφος από μαρίνα και προσποιήθηκαν τους ερασιτέχνες δύτες που εξερευνούσαν ναυάγια.

Από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της επιχείρησης είναι η ιστορία κάλυψης που είχαν σκαρφιστεί. Αν τους σταματούσε η αστυνομία, οι δύτες ήταν έτοιμοι να ισχυριστούν ότι γύριζαν μια πορνογραφική ταινία με θέμα το υδάτινο στοιχείο.

Είναι μάλλον απίθανο η ιστορία αυτή να έπειθε τις γερμανικές αρχές. Ταυτόχρονα, όμως, ελάχιστοι θα πίστευαν και την πραγματική αποστολή τους: να καταδυθούν στον βυθό της Βαλτικής και να ανατινάξουν τους αγωγούς Nord Stream.

Πάντως μέχρι να βγει η ομάδα στα ανοιχτά για να τοποθετήσει τις βόμβες σε τέσσερα διαφορετικά σημεία, κοντά στις ακτές του δανέζικου νησιού Μπόρνχολμ., είχε εγκαταλείψει το άλλοθι του πορνό, σύμφωνα πάντα με τον Παντσέφσκι.

Και παρά τις καιρικές συνθήκες στη Βαλτική Θάλασσα, η τοποθέτηση των μηχανισμών εξελίχθηκε άψογα, όπως ακριβώς και —με την κυριολεκτική έννοια του όρου— οι χρονοδιακόπτες που πυροδότησαν τις υποβρύχιες εκρήξεις αρκετές ώρες αργότερα, οπότε και η ομάδα είχε ήδη απομακρυνθεί οδικώς από τη Γερμανία.

naftemporiki.gr