ΔΕΗ – Amazon: Πώς το deal τους βάζει τη Δυτική Μακεδονία στον χάρτη της τεχνητής νοημοσύνης – Όλο το σχέδιο

Τέτη Ηγουμενίδη • tigoumenidi@naftemporiki.gr

Στον ευρωπαϊκό χάρτη των μεγάλων ψηφιακών υποδομών εντάσσει δυναμικά την Ελλάδα η συμφωνία που ανακοίνωσε χθες η ΔΕΗ με την Amazon Web Services (AWS), καθώς υπολογιστική ισχύς, τεχνητή νοημοσύνη και ενέργεια αναδεικνύονται σε στρατηγικούς παράγοντες.

Η παρουσία στη χώρα ενός από τους μεγαλύτερους διεθνείς παρόχους υπολογιστικού νέφους σε εγκατάσταση αυτής της κλίμακας προσδίδει στο έργο σαφή γεωοικονομική διάσταση. Την ίδια στιγμή η ΔΕΗ, η οποία έχει ανακοινώσει κεφαλαιουχικές δαπάνες 1,2 δισ. ευρώ για την πρώτη φάση του, διευρύνει την παρουσία της στις νέες τεχνολογικές υποδομές και επιχειρεί παράλληλα να δώσει νέο οικονομικό περιεχόμενο στις πρώην λιγνιτικές περιοχές.

Το δεσμευτικό Μνημόνιο Συνεργασίας (Memorandum of Understanding – MoU) που υπέγραψαν ΔΕΗ και AWS καθορίζει το πλαίσιο και τους βασικούς όρους ανάπτυξης του κέντρου δεδομένων (data center) στον Άγιο Δημήτριο της Δυτικής Μακεδονίας.

Η αρχική φάση αφορά ισχύ τροφοδοσίας 300 MW. Παράλληλα, οι δύο πλευρές συμφώνησαν να εξετάσουν την επέκταση του έργου έως το 1 GW. Πρόκειται για δυνατότητα και όχι για ειλημμένη επενδυτική απόφαση, καθώς προϋποθέτει αμοιβαία συμφωνία, κατάλληλες συνθήκες στην αγορά και την υπογραφή πρόσθετων οριστικών συμβάσεων.

Με την ολοκλήρωση της κατασκευής, η AWS θα μισθώσει το κέντρο δεδομένων για 15 χρόνια. Η ΔΕΗ θα παρέχει την έκταση, τα κτίρια και τις υποστηρικτικές ενεργειακές υποδομές, ενώ η αμερικανική εταιρεία θα εγκαταστήσει και θα λειτουργεί τις υποδομές πληροφορικής (Information Technology – IT).

Η συμφωνία καλύπτει και την ενεργειακή τροφοδοσία. Η AWS θα αγοράζει και η ΔΕΗ θα παρέχει ενέργεια από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας μέσω μακροχρόνιων συμβάσεων αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας (Power Purchase Agreements – PPAs), σύμφωνα και με τον στόχο της Amazon για μηδενικές καθαρές εκπομπές άνθρακα στο σύνολο των δραστηριοτήτων της έως το 2040.
Μετασχηματισμός

Οι δύο εταιρείες θα εξετάσουν επίσης πολυετή συνεργασία στις τεχνολογίες υπολογιστικού νέφους (cloud) και τεχνητής νοημοσύνης για την υποστήριξη του ψηφιακού μετασχηματισμού της ΔΕΗ.

Παρά τον δεσμευτικό χαρακτήρα του Μνημονίου, η υλοποίηση του έργου και οι εμπορικοί όροι εξαρτώνται ακόμη από τη διαπραγμάτευση και την υπογραφή των οριστικών συμφωνιών. Απαιτούνται επίσης η ολοκλήρωση του ελέγχου δέουσας επιμέλειας (due diligence), η εξασφάλιση της σύνδεσης με το δίκτυο και οι αναγκαίες εγκρίσεις.

Τα βασικά χαρακτηριστικά του έργου είχαν παρουσιαστεί αναλυτικά από τη ΔΕΗ τον Αύγουστο, με αφορμή τα αποτελέσματα εξαμήνου. Η πρώτη φάση αναπτύσσεται σε τέσσερις μονάδες των 75 MW και θα μπορεί να εξυπηρετεί τόσο φορτία τεχνητής νοημοσύνης όσο και υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους.

Η διαθέσιμη έκταση φθάνει τα 300.000 τετραγωνικά μέτρα. Ο σχεδιασμός προβλέπει δείκτη αποτελεσματικότητας χρήσης ενέργειας (Power Usage Effectiveness – PUE) 1,2 και δυνατότητα προσαρμογής σε προδιαγραφές Tier III.

Οι κεφαλαιουχικές δαπάνες της ΔΕΗ για την πρώτη φάση των 300 MW υπολογίζονται σε περίπου 1,2 δισ. ευρώ. Η κατασκευή προγραμματίζεται να ξεκινήσει εντός του 2026 και η λειτουργία έως το τέλος του 2028.

Η ΔΕΗ εκτιμά ότι η πρώτη φάση μπορεί να αποφέρει περίπου 170 εκατ. ευρώ ετήσια επαναλαμβανόμενα λειτουργικά κέρδη προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων (run-rate EBITDA) έως το 2030, χωρίς να περιλαμβάνεται τυχόν πρόσθετο περιθώριο από τις συμβάσεις αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

Για την τροφοδοσία του κέντρου δεδομένων η ΔΕΗ σχεδιάζει να αξιοποιήσει τις ενεργειακές υποδομές που διαθέτει και αναπτύσσει στη Δυτική Μακεδονία, με δυνατότητα τροφοδοσίας πίσω από τον μετρητή (behind the meter).

Στο αδειοδοτικό σκέλος, η ΔΕΗ έχει εξασφαλίσει προέγκριση άδειας, έχει υποβάλει αίτηση σύνδεσης στο δίκτυο, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η περιβαλλοντική μελέτη. Παράλληλα έχουν προχωρήσει οι διαδικασίες για την προμήθεια βασικού ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού μεγάλου χρόνου παράδοσης.

Η Amazon Web Services αποτελεί τον βραχίονα υπολογιστικού νέφους της Amazon και ξεκίνησε τη λειτουργία της το 2006. Το 2025 οι πωλήσεις του τομέα AWS διαμορφώθηκαν σε 128,725 δισ. δολάρια, αυξημένες κατά 20% και τα λειτουργικά κέρδη σε 45,606 δισ. δολάρια, έναντι 39,834 δισ. το 2024.

Επικεφαλής της Amazon είναι ο Άντι Τζάσι (Andy Jassy), πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ομίλου. Ο Τζάσι ίδρυσε και ηγήθηκε της AWS πριν αναλάβει την Amazon το 2021. Ο ιδρυτής της εταιρείας Τζεφ Μπέζος (Jeff Bezos) παραμένει εκτελεστικός πρόεδρος (Executive Chair) του διοικητικού συμβουλίου.

Η παγκόσμια υποδομή της AWS περιλαμβάνει σήμερα 39 γεωγραφικές Περιφέρειες (Regions) και 124 Ζώνες Διαθεσιμότητας (Availability Zones). Στην Ελλάδα λειτουργεί από τις 20 Ιουλίου 2026 Τοπική Ζώνη (Local Zone) στην Αθήνα, η οποία επιτρέπει την επεξεργασία και αποθήκευση δεδομένων εντός της χώρας και συνδέεται με την Περιφέρεια της AWS στη Φρανκφούρτη.

Στο μεταξύ χθες, πριν από την ανακοίνωση της συμφωνίας, το Bloomberg δημοσίευσε ρεπορτάζ για τον ρόλο που μπορεί να έχει το κέντρο δεδομένων στην επόμενη ημέρα της Δυτικής Μακεδονίας, εντάσσοντάς το στο ευρύτερο επενδυτικό πρόγραμμα της ΔΕΗ, ύψους περίπου 5,8 δισ. ευρώ, για τη μετάβαση της πρώην λιγνιτικής περιοχής σε δραστηριότητες τεχνολογίας και καθαρής ενέργειας.

Σύμφωνα με το ξένο ειδησεογραφικό πρακτορείο, στην κορύφωση των κατασκευαστικών εργασιών των νέων έργων θα απαιτηθούν περίπου 7.500 εργαζόμενοι, ενώ εκτιμάται ότι θα δημιουργηθούν τουλάχιστον 2.200 μόνιμες θέσεις, από τις οποίες περίπου 1.500 θα αφορούν το κέντρο δεδομένων όταν φθάσει στο 1 GW. Οι ανάγκες του σε νερό υπολογίζονται στο 0,6% εκείνων της λιγνιτικής δραστηριότητας.

naftemporiki.gr