Περισσότερες από 670 τράπεζες έκλεισαν μέσα σε έναν χρόνο. Σε τέσσερα χρόνια, σχεδόν μία στις τέσσερις έχει εξαφανιστεί από τον τραπεζικό χάρτη.
Πίσω από τους εντυπωσιακούς αριθμούς, όπως εξηγούν σε αναλυτικό ρεπορτάζ οι Financial Times, βρίσκεται μία από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις εκκαθάρισης και αναδιάρθρωσης που έχει πραγματοποιήσει η Κίνα στο χρηματοπιστωτικό της σύστημα – σε μια περίοδο κατά την οποία η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου βρίσκεται αντιμέτωπη με την παρατεταμένη κρίση των ακινήτων, τον αποπληθωρισμό, τα χαμηλά επιτόκια και μια ολοένα πιο υποτονική ζήτηση για δάνεια.
Το Πεκίνο επιχειρεί να θωρακίσει ένα τραπεζικό σύστημα με συνολικό ενεργητικό περίπου 64 τρισ. δολαρίων, περιορίζοντας δραστικά τον αριθμό των μικρών και πιο ευάλωτων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.
Σύμφωνα με στοιχεία της National Financial Regulatory Administration που επικαλούνται οι Financial Times, περισσότερες από 670 τραπεζικές οντότητες έκλεισαν το 2025, αριθμός-ρεκόρ για τη χώρα.
Σχεδόν όλες βρίσκονταν σε αγροτικές περιοχές. Το αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακό: ο συνολικός αριθμός των τραπεζικών οντοτήτων στην Κίνα έχει περιοριστεί στις 3.139, καταγράφοντας πτώση 23% μέσα σε τέσσερα χρόνια, σύμφωνα με ανάλυση της Fitch.
Ο αδύναμος κρίκος των 64 τρισ. δολαρίων
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι μικρές περιφερειακές τράπεζες. Ο οίκος Fitch τις χαρακτηρίζει το «πιο αδύναμο τμήμα» του κινεζικού τραπεζικού συστήματος, επισημαίνοντας την κακή ποιότητα ενεργητικού, τη χαμηλή κεφαλαιοποίηση και τις αδυναμίες εταιρικής διακυβέρνησης – προβλήματα που είναι εντονότερα στις λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές της χώρας.
Και παρότι πρόκειται για μικρότερους παίκτες, το συνολικό τους αποτύπωμα κάθε άλλο παρά αμελητέο είναι.
Οι αγροτικές και περιφερειακές τράπεζες σε επίπεδο πόλεων αντιπροσωπεύουν μαζί περισσότερο από το ένα τέταρτο του συνολικού ενεργητικού του κινεζικού τραπεζικού συστήματος. Για αυτό και οι αρχές δεν αφήνουν τις προβληματικές τράπεζες απλώς να καταρρεύσουν.
Η βασική στρατηγική είναι συγχωνεύσεις, διαλύσεις τραπεζών με μεταφορά των υποχρεώσεών τους σε άλλους δανειστές και, όπου απαιτείται, κεφαλαιακή στήριξη.
Ο Τζέισον Μπέντφορντ, ερευνητής στο East Asian Institute του National University of Singapore, εξηγεί στους FT ότι στόχος είναι αφενός η απλούστευση της εποπτείας και αφετέρου η εξάλειψη του κινδύνου επεισοδίων ρευστότητας στις μικρότερες τράπεζες.
Και η κλίμακα της επιχείρησης είναι πρωτοφανής. «Δεν έχουμε ξαναδεί ενοποιήσεις τέτοιου μεγέθους», σημειώνει.
Το καμπανάκι από τη Γουχάν
Οι αγροτικές τράπεζες αντιπροσωπεύουν σχεδόν το σύνολο των πρόσφατων λουκέτων, όμως η προσοχή των κινεζικών αρχών έχει στραφεί και στις περιφερειακές τράπεζες των πόλεων. Τον Ιούλιο, οι αρχές στη Wuhan ανέλαβαν τον έλεγχο της προβληματικής Z-Bank. Ήταν η πρώτη παρέμβαση αυτού του είδους μετά την ανάληψη του ελέγχου της Baoshang Bank στην Εσωτερική Μογγολία το 2019.
Η Z-Bank, η οποία σύμφωνα με τη Moody’s διέθετε ενεργητικό 124 δισ. γιουάν στο τέλος του 2024, απορροφήθηκε από την επίσης εδρεύουσα στη Wuhan Hankou Bank. Για τον Moody’s, η υπόθεση αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι ασθενέστερες περιφερειακές τράπεζες.
Και η διαδικασία δεν φαίνεται να τελειώνει εδώ. Ο οίκος αξιολόγησης εκτιμά ότι η ενοποίηση θα συνεχιστεί καθώς οι ρυθμιστικές αρχές επιχειρούν να αντιμετωπίσουν τους κινδύνους στους μικρότερους και πιο αδύναμους παίκτες.
Από περισσότερες από 100 τράπεζες… στις 12
Η έκταση της αναδιάρθρωσης αποτυπώνεται ίσως καλύτερα στην Εσωτερική Μογγολία. Η περιοχή διαθέτει πλέον μόλις 12 τράπεζες, από περισσότερες από 100, μετά τη μεγάλη ενοποίηση που πραγματοποιήθηκε πέρυσι υπό την Inner Mongolia Rural Commercial Bank.
Στόχος είναι να περιοριστούν οι πιθανότητες τοπικών κρίσεων ρευστότητας που θα μπορούσαν να πλήξουν την εμπιστοσύνη των καταθετών και να μεταδοθούν ευρύτερα στο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Η Κάρεν Γου της CreditSights εμφανίζεται αισιόδοξη για τις μεγάλες κινεζικές τράπεζες, αλλά θεωρεί τους μικρότερους δανειστές πολύ πιο ευάλωτους.
Η λύση, όπως εξηγεί, είναι ουσιαστικά διπλή: είτε οι μεγαλύτερες τράπεζες απορροφούν τις μικρότερες είτε οι τοπικές κυβερνήσεις εισφέρουν νέα κεφάλαια. Το ζητούμενο είναι ένα: να αποφευχθεί οποιαδήποτε αναταραχή στις αγορές και, κυρίως, οποιοδήποτε πλήγμα στην εμπιστοσύνη των καταθετών.
Το φάντασμα της Baoshang
Το Πεκίνο έχει λόγους να γνωρίζει πόσο γρήγορα μπορεί να γίνει επικίνδυνη μια κρίση εμπιστοσύνης.
Το 2019 η Baoshang Bank στην Εσωτερική Μογγολία βρέθηκε στο επίκεντρο τραπεζικού πανικού. Οι κινεζικές αρχές ανέλαβαν τις δραστηριότητές της, σε ένα επεισόδιο που ο Μπέντφορντ χαρακτηρίζει στους FT «στιγμή Ρουβίκωνα» για τον τραπεζικό κλάδο της χώρας.
Έως τότε, όπως λέει, ο κίνδυνος ρευστότητας δεν αποτελούσε ουσιαστική ανησυχία.
Έκτοτε, το μάθημα είναι διαφορετικό: οι μικρές αδυναμίες δεν πρέπει να αφήνονται να εξελιχθούν σε συστημικό πρόβλημα.
Ακίνητα, αποπληθωρισμός και χαμηλά επιτόκια
Η μεγάλη εκκαθάριση των περιφερειακών τραπεζών συμπίπτει με μια βαθύτερη αλλαγή στην κινεζική οικονομία. Η πολυετής έκρηξη των ακινήτων έχει αντιστραφεί από το 2021, τα χαμηλά επιτόκια και ο αποπληθωρισμός πιέζουν την κερδοφορία των τραπεζών και η ζήτηση για πίστωση εμφανίζει σημάδια κόπωσης.
Τα καθαρά περιθώρια επιτοκίου –η διαφορά δηλαδή μεταξύ του κόστους των καταθέσεων και των τόκων που εισπράττουν οι τράπεζες από τα δάνεια– έχουν υποχωρήσει ακόμη και στις μεγαλύτερες τράπεζες της χώρας.
Η πίεση αυτή είναι ακόμη εντονότερη στους μικρότερους δανειστές. Παράλληλα, τα στοιχεία της κεντρικής τράπεζας της Κίνας δείχνουν ότι η συνολική χρηματοδότηση της οικονομίας εξακολουθεί να αυξάνεται, αλλά με βραδύτερους ρυθμούς σε σχέση με το παρελθόν. Φέτος καταγράφηκαν μάλιστα σπάνιες καθαρές μειώσεις στα νέα δάνεια σε γιουάν τόσο τον Απρίλιο όσο και τον Ιούλιο.
Οι Κινέζοι απομοχλεύουν – Οι τράπεζες στρέφονται στις επιχειρήσεις
Υπάρχει και μια δεύτερη μετατόπιση. Τα κινεζικά νοικοκυριά μειώνουν τη μόχλευσή τους, κυρίως μέσω των στεγαστικών δανείων, με αποτέλεσμα οι τράπεζες να στρέφονται περισσότερο στη χρηματοδότηση επιχειρήσεων.
Ο Νίκολας Ζου, αντιπρόεδρος του Moody’s, χαρακτηρίζει τη μεταβολή αυτή πηγή ανησυχίας, διευκρινίζει όμως ότι, κατά την εκτίμηση του οίκου, δεν συνιστά συστημικό κίνδυνο για το σύνολο του κινεζικού τραπεζικού συστήματος.
Και αυτή είναι μια κρίσιμη διάκριση. Οι εκατοντάδες εξαφανίσεις τραπεζών δεν αποτελούν, τουλάχιστον σύμφωνα με την εικόνα που παρουσιάζουν οι FT και οι οίκοι αξιολόγησης, ένδειξη ότι ολόκληρο το τραπεζικό σύστημα της Κίνας βρίσκεται στα πρόθυρα κρίσης.
Αποτελούν περισσότερο μια προσπάθεια του Πεκίνου να αντιμετωπίσει τους αδύναμους κρίκους πριν εξελιχθούν σε κάτι πολύ μεγαλύτερο.
Δεκάδες δισ. για τις μεγάλες τράπεζες
Η θωράκιση δεν περιορίζεται στις μικρές τράπεζες. Τον Σεπτέμβριο οι κινεζικές αρχές ανακοίνωσαν κεφαλαιακή ενίσχυση 54 δισ. δολαρίων για ασφαλιστικές εταιρείες καθώς και για δύο από τις μεγαλύτερες τράπεζες της χώρας, την ICBC και την Agricultural Bank of China.
Είχε προηγηθεί πέρυσι η διοχέτευση σχεδόν 70 δισ. δολαρίων σε τέσσερις ακόμη μεγάλες κρατικές τράπεζες μέσω πωλήσεων μετοχών.
Το μήνυμα είναι σαφές: η Κίνα δεν περιμένει να εμφανιστεί η κρίση για να κινηθεί.
Σε ένα χρηματοπιστωτικό σύστημα 64 τρισ. δολαρίων, όπου η κρίση των ακινήτων έχει αλλάξει τους όρους του παιχνιδιού και τα χαμηλά επιτόκια συμπιέζουν τα περιθώρια κέρδους, το Πεκίνο επιλέγει να μικρύνει δραστικά τον αριθμό των αδύναμων παικτών και να ενισχύσει τους ισχυρότερους.
Τα 670 λουκέτα, επομένως, δεν είναι η ίδια η κρίση. Είναι η προσπάθεια της Κίνας να προλάβει την επόμενη.
naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου