Πενήντα δύο χρόνια μετά την ίδρυσή της, η Νέα Δημοκρατία ετοιμάζεται να γιορτάσει τα γενέθλιά της σε μια ξεχωριστή συγκυρία καθώς βρισκόμαστε σε προεκλογική περίοδο. Η εκδήλωση της Δευτέρας 5 Οκτωβρίου, στο παλιό

αμαξοστάσιο της ΟΣΥ, θα έχει ασφαλώς τον συμβολισμό της ιστορικής διαδρομής του κόμματος, όμως το πραγματικό ενδιαφέρον βρίσκεται σε όσα θα ακολουθήσουν. Γιατί πίσω από το σκηνικό της επετείου υπάρχει ένα πολύ πιο σύνθετο πολιτικό ερώτημα που είναι ποια ΝΔ θέλει να εμφανιστεί στην επόμενη εκλογική αναμέτρηση και, κυρίως, πώς θα διαχειριστεί το διάστημα μέχρι τότε.

Η σημερινή συγκυρία απέχει από την εικόνα πολιτικής κυριαρχίας των πρώτων χρόνων της δεύτερης κυβερνητικής θητείας του Κυριάκου Μητσοτάκη. Την ώρα που ο πρωθυπουργός έχει τονίσει πως θα διεκδικήσει την τρίτη αυτοδύναμη τετραετία, οι δημοσκοπήσεις εξακολουθούν να καταγράφουν τη ΝΔ στην πρώτη θέση, αλλά ταυτόχρονα αποτυπώνουν μια κοινωνική πίεση που το Μέγαρο Μαξίμου δεν μπορεί να αγνοήσει. Στην έρευνα της Opinion Poll η ΝΔ καταγράφεται στο 25,7% στην πρόθεση ψήφου, έναντι 13,2% της ΕΛ.Α.Σ. και 10,1% του ΠΑΣΟΚ.

Ανάλογη εικόνα καταγράφει και η GPO, με τη ΝΔ να διατηρεί την πρώτη θέση και διαφορά 12,3 μονάδων από την ΕΛΑΣ. Στη μέτρηση της Alco, όμως, η εικόνα αποκτά μια διαφορετική διάσταση: η ΝΔ βρίσκεται στο 24,3%, ενώ το 67% των ερωτηθέντων απαντά ότι θα ήθελε αλλαγή κυβέρνησης – χωρίς βέβαια να έχει βρει το εκλογικό σώμα ποια θα είναι αυτή η κυβέρνηση.

Είναι αυτή, λίγο-πολύ, η απόσταση ανάμεσα στην εκλογική πρωτιά και στην κοινωνική αξιολόγηση που αποτελεί σήμερα ένα από τα βασικά προβλήματα για την κυβέρνηση. Η αριθμητική των δημοσκοπήσεων δεν δείχνει κατάρρευση της ΝΔ. Δείχνει, όμως, ότι η πρώτη θέση από μόνη της δεν αρκεί για να απαντήσει στο ερώτημα της πολιτικής ανανέωσης και της κοινωνικής αποδοχής.

Και εδώ μπαίνει η συζήτηση για την «αλαζονεία» που έθεσε και η Ντόρα Μπακογιάννη. Η σχετική κριτική έχει αρχίσει να εμφανίζεται και στο εσωτερικό της κυβερνητικής παράταξης, μέσα από παράπονα βουλευτών για υπουργούς, για τον τρόπο λειτουργίας της κυβέρνησης και για την απόσταση που, όπως υποστηρίζουν ορισμένοι, έχει δημιουργηθεί ανάμεσα στην κομματική βάση, την κοινοβουλευτική ομάδα και το κυβερνητικό κέντρο.

Οι σκέψεις για ανασχηματισμό και το διπλό ερώτημα

Σε αυτό το κλίμα υπάρχουν εισηγήσεις προς τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη για νέο ανασχηματισμό, με βασικό επιχείρημα την ανάγκη καλύτερου συντονισμού και μεγαλύτερης πολιτικής αποτελεσματικότητας στο δύσκολο διάστημα που ακολουθεί. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν είναι υπέρ των μεγάλων αλλαγών, ενώ μέσα στο 2026 προσχώρησε σε περιορισμένες αλλαγές, οι οποίες παρουσιάστηκαν ως κινήσεις κάλυψης κενών και αναδιάταξης προσώπων.

Ωστόσο, η συζήτηση για έναν ευρύτερο ανασχηματισμό δεν έπαψε. Αντίθετα, επανέρχεται με διαφορετικές αφορμές και με ολοένα εντονότερη σύνδεση με την προεκλογική προετοιμασία. Το ερώτημα είναι διπλό. Πρώτα απ’ όλα αν θα γίνει ανασχηματισμός. Και αν γίνει, τι είδους ανασχηματισμός; Και ποιον στόχο θα μπορούσε να υπηρετήσει;

Ένας περιορισμένος ανασχηματισμός θα μπορούσε να λειτουργήσει ως διορθωτική παρέμβαση, χωρίς να διαταράξει τις βασικές ισορροπίες. Ένας ευρύτερος ανασχηματισμός, αντίθετα, θα αποτελούσε σαφέστερο μήνυμα πολιτικής επανεκκίνησης. Το δεύτερο σενάριο μοιάζει απίθανο. Οι εισηγήσεις αυτές γίνονται ώστε να υπάρξει μεγαλύτερη συμμετοχή βουλευτών στο κυβερνητικό σχήμα και να ενισχυθεί η πολιτική παρουσία της κυβέρνησης στην περιφέρεια.

Γενέθλια με δύο απουσίες

Υπάρχει όμως και ένας δεύτερος παράγοντας, η ίδια η ΝΔ ως κόμμα. Η προεκλογική περίοδος δεν θα κριθεί μόνο από το κυβερνητικό έργο. Θα κριθεί και από την ικανότητα της κυβερνητικής παράταξης να συσπειρώσει διαφορετικές εκλογικές ομάδες, από το κέντρο έως την παραδοσιακή δεξιά, χωρίς να δημιουργηθούν νέες εσωτερικές φυγόκεντρες τάσεις.

Αυτό εξηγεί και τη σημασία της επετειακής εκδήλωσης της Δευτέρας. Η παρουσία διαφορετικών γενεών στελεχών και η αναφορά στην ιστορική διαδρομή του κόμματος δεν αποτελούν απλώς μια γιορτή. Είναι και μια προσπάθεια να συνδεθεί η σημερινή ΝΔ με τη μακρά διαδρομή της.

Την ίδια ώρα, πάντως, η απουσία του Κώστα Καραμανλή από την εκδήλωση, όπως και του Βαγγέλη Μεϊμαράκη λόγω της παρουσίας του στο Στρασβούργο, αναδεικνύει για ακόμη μία φορά τις διαφορετικές πολιτικές διαδρομές στο εσωτερικό της παράταξης.

Το επόμενο διάστημα, επομένως, θα είναι περίοδος αποφάσεων. Το Μέγαρο Μαξίμου καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη να διατηρήσει τη σταθερότητα και στην ανάγκη να αλλάξει ό,τι δεν λειτουργεί. Να περιορίσει τις εσωτερικές εντάσεις χωρίς να δώσει την εικόνα μιας κυβέρνησης που αναζητά διαρκώς διορθώσεις. Να απαντήσει στην ακρίβεια και στα προβλήματα της καθημερινότητας, τα οποία παραμένουν ψηλά στην ατζέντα των πολιτών, αλλά ταυτόχρονα να διατηρήσει την οικονομική και πολιτική ατζέντα που θεωρεί ότι αποτελεί το βασικό της πλεονέκτημα.

Το βασικό στοίχημα για τη Νέα Δημοκρατία των 52 χρόνων είναι τελικά η ανανέωση χωρίς αποσταθεροποίηση. Η παράταξη διαθέτει ακόμη σημαντική δημοσκοπική απόσταση από τους αντιπάλους της, αλλά ταυτόχρονα αντιμετωπίζει ένα πρόβλημα κοινωνικής αποδοχής που αποτυπώνεται καθαρά σε ορισμένες μετρήσεις. Η πρωτιά, συνεπώς, δεν εξαλείφει αλλαγές δίνει στην κυβέρνηση περισσότερο χρόνο για να τη διαχειριστεί.

newsbeast.gr