Πανευρωπαϊκό πρόβλημα η άσχημη κατάσταση των σχολείων

Μιχάλης Ψύλος • psilosm@naftemporiki.gr

Πόσο αξιόπιστο είναι να θεωρούμε την εκπαίδευση ως προτεραιότητα εάν οι μαθητές εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν ακατάλληλες συνθήκες μάθησης στις τάξεις τους;

Σχολεία που γίνονται φούρνοι κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, καθηγητές που λείπουν για μήνες, τουαλέτες χωρίς τρεχούμενο νερό και κτίρια που περιμένουν χρόνια για ανακαίνιση.

«Από τη Γαλλία μέχρι την Ελλάδα, από τη Ρουμανία μέχρι τη Βουλγαρία, χιλιάδες μαθητές και εκπαιδευτικοί παραπονιούνται για ανεπαρκείς εγκαταστάσεις, ανεπαρκείς συνθήκες υγιεινής και κενές θέσεις», γράφει η Il Sole 24 Ore, με βάση έρευνες που έχουν κάνει συνεργάτες της ιταλικής εφημερίδας.

Οι διαμαρτυρίες των Γάλλων μαθητών και φοιτητών έχουν φέρει στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής συζήτησης ένα ζήτημα που υπερβαίνει τις απαιτήσεις μιας μόνο γενιάς: την κατάσταση των σχολικών υποδομών και την ικανότητα των εκπαιδευτικών συστημάτων να εγγυώνται ασφαλή και επαρκή μαθησιακά περιβάλλοντα για όλους.

Σε αυτά τα κρίσιμα ζητήματα προστίθενται οι γεωγραφικές και κοινωνικές ανισότητες, οι οποίες κινδυνεύουν να μεταφραστούν σε βαθιά διαφορετικές εκπαιδευτικές ευκαιρίες.

Στη Γαλλία, όπου οι μαθητικές διαμαρτυρίες έχουν αναδείξει την άσχημη κατάσταση των σχολείων, το πρόβλημα αφορά τόσο τα κτίρια όσο και τη διαθεσιμότητα των εκπαιδευτικών.

Τα γαλλικά γυμνάσια έχουν μέσο όρο ηλικίας κατασκευής τα 61 έτη, ενώ στις επαγγελματικές σχολές η μέση ηλικία αυξάνεται στα 71 έτη. Μόνο το 15% των σχολικών κτιρίων έχουν κατασκευαστεί ή ανακαινιστεί από το 2015, ενώ πάνω από το ένα τρίτο των σχολείων έχουν φτάσει ή υπερβεί τη μέγιστη χωρητικότητά τους.

Ανησυχητική είναι η ανεπάρκεια των εγκαταστάσεων να αντέξουν τις καλοκαιρινές θερμοκρασίες. Τα σχολικά κτίρια, τα οποία διαχειρίζονται οι τοπικές αρχές, γενικά δεν έχουν σχεδιαστεί για να αντέχουν καύσωνες, οι οποίοι τα τελευταία χρόνια συμπίπτουν με τις σχολικές περιόδους και τις εξετάσεις στο τέλος της σχολικής χρονιάς.

Το πρόβλημα του κλίματος είναι συνυφασμένο με το ζήτημα του προσωπικού. «Υπάρχει έλλειψη εκπαιδευτικών. Είναι πολύ δύσκολο να αντικαταστήσεις έναν εκπαιδευτικό, τουλάχιστον στα γυμνάσια και λύκεια», εξηγεί ο Αντριάν Μισόν, εκπρόσωπος του συνδικάτου UNSA και καθηγητής ισπανικών σε γυμνάσιο στη Νάντη.
Αρουραίοι στα σχολεία

Γάλλοι μαθητές ανέφεραν προβλήματα κατασκευής, ακόμη και την παρουσία αρουραίων στις σχολικές εγκαταστάσεις. Κατά τη διάρκεια του καύσωνα του Ιουνίου, οι θερμοκρασίες στις τάξεις πυροδότησαν περαιτέρω διαμαρτυρίες, ακριβώς την ώρα που διεξάγονταν οι τελικές εξετάσεις.

Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΟΣΑ από το Πρόγραμμα Διεθνούς Αξιολόγησης Μαθητών (PISA) 2025, το 45% των Γάλλων μαθητών φοιτά σε σχολεία όπου οι διευθυντές αναφέρουν ότι οι ελλείψεις εκπαιδευτικών εμποδίζουν τη διδασκαλία, σε σύγκριση με τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ που είναι 39%.

Αυτό το ποσοστό αποτελεί βελτίωση από το 67% το 2022, αλλά παραμένει υψηλό. Το 25% των διευθυντών αναφέρουν επίσης ελλείψεις σε υποδομές, συμπεριλαμβανομένων προβλημάτων με τη θέρμανση, τον κλιματισμό και τον φωτισμό.

Ο Μισόν πιστεύει ότι χρειάζονται περισσότεροι πόροι, ειδικά στις πιο μειονεκτούσες γειτονιές, όπου τα σχολεία θα πρέπει να μπορούν να βασίζονται σε μικρότερα μεγέθη τάξεων και πρόσθετες ώρες διδασκαλίας.

Τα μέτρα που έχουν ληφθεί μέχρι στιγμής για να δοθούν κίνητρα στους εκπαιδευτικούς να εργάζονται σε λιγότερο περιζήτητες περιοχές, συμπεριλαμβανομένων των αυξήσεων μισθών και των κινήτρων κινητικότητας, δεν έχουν λύσει πλήρως το πρόβλημα.
Ελλάδα: Τα δύο τρίτα των σχολείων πριν το 1985

Η ιταλική εφημερίδα αναφέρεται και στην κατάσταση στην Ελλάδα, υποστηρίζοντας ότι είναι ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς τα παλαιωμένα κτίρια συνοδεύονται από ελλείψεις προσωπικού και έντονες διαφορές μεταξύ των σχολείων.

«Το 63,8% των σχολικών κτιρίων χτίστηκαν πριν από το 1985 και σχεδόν τρία στα δέκα χρονολογούνται πριν από το 1960. Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΟΣΑ από το PISA 2025, το 47% των 15χρονων Ελλήνων μαθητών φοιτά σε σχολεία όπου οι διευθυντές αναφέρουν ότι η κακή υποδομή εμποδίζει τουλάχιστον εν μέρει τη διδασκαλία. Το 46% φοιτά σε σχολεία που αναφέρουν ελλείψεις διδακτικού προσωπικού».

Οι δυσκολίες εκδηλώνονται με περιστατικά που επηρεάζουν την ασφάλεια των κτιρίων και των βασικών υπηρεσιών. Τον Απρίλιο του 2026, σε ένα δημοτικό σχολείο στην περιοχή Αμπελόκηποι της Αθήνας, κατέρρευσε ένα τμήμα της οροφής στα εξωτερικά μπάνια λίγο πριν από την έναρξη των μαθημάτων. Εκπρόσωποι γονέων ανέφεραν ρωγμές, υγρασία, κατεστραμμένες επιφάνειες και σπασμένες βρύσες. Είχε σημειωθεί προηγουμένως διαρροή αερίου στο πλημμυρισμένο λεβητοστάσιο του ίδιου σχολείου.

Στην Κρήτη, τον Μάιο του 2026, ένα γυμνάσιο με 240 μαθητές έμεινε χωρίς νερό για τρεις ημέρες, καθιστώντας αδύνατη την κανονική χρήση των τουαλετών. Και πέντε χρόνια μετά τον σεισμό του 2021 στο Αρκαλοχώρι, επίσης στην Κρήτη, περίπου 700 μαθητές συνεχίζουν να παρακολουθούν μαθήματα σε προκατασκευασμένες κατασκευές.

Πολλές τάξεις δεν διαθέτουν κλιματισμό ή ακόμη και σωστά συντηρημένους ανεμιστήρες. Όταν οι θερμοκρασίες υπερβαίνουν τους 30 βαθμούς Κελσίου, παραπονιούνται οι εκπρόσωποι των γονέων, τα μαθήματα γίνονται εξαιρετικά δύσκολα.
Η Γκράβα στο μικροσκόπιο

Η Αργυρώ Καρακίτσου, 17 ετών, μαθήτρια τελευταίας τάξης σε δημόσιο λύκειο στο σχολικό συγκρότημα Γκράβας στην Αθήνα, το οποίο έκλεισε προσωρινά τον Οκτώβριο του 2026 λόγω φόβων για πιθανή διαρροή φυσικού αερίου, αφηγείται το βάρος αυτών των ελλείψεων .

«Οι εργασίες ανακαίνισης μπορεί να ξεκινήσουν και μετά να παραμείνουν ημιτελείς», λέει. Το σχολείο της είχε προβλήματα μόνωσης και διαρροές νερού από τις οροφές. Τα μπάνια ανακαινίστηκαν, αλλά παρέμειναν χωρίς φωτισμό.

Σε αυτό προστίθενται οι κενές θέσεις εκπαιδευτικών. «Μερικές φορές ένα μάθημα δεν διδάσκεται τους πρώτους δύο ή τρεις μήνες της σχολικής χρονιάς. Εάν ένας εκπαιδευτικός απουσιάζει για λόγους υγείας, δεν μπορεί να διοριστεί αναπληρωτής μέχρι την επιστροφή του», εξηγεί.

Η Eλληνίδα μαθήτρια επισημαίνει επίσης μια άλλη πτυχή: τη συνήθεια να ζούμε με ελλείψεις. «Έχουμε συνηθίσει σε πολλά από αυτά τα πράγματα. Σχεδόν θεωρούμε δεδομένο ότι έτσι λειτουργούν τα σχολεία».

Η δυσαρέσκεια ξέσπασε σε διαμαρτυρίες. Στις 8 Οκτωβρίου, η Συντονιστική Επιτροπή μαθητών της Αθήνας προώθησε καταλήψεις, απεργίες και συγκεντρώσεις, απαιτώντας την πλήρωση κενών θέσεων, ασφαλή κτίρια, σύγχρονα εργαστήρια και επαρκείς αθλητικές εγκαταστάσεις.

Η κυβέρνηση έχει ξεκινήσει ένα πρόγραμμα αναδιάρθρωσης το οποίο, στη δεύτερη φάση, περιλαμβάνει 100 εκατομμύρια ευρώ που θα διατεθούν σε 238 σχολεία, στο πλαίσιο ενός ευρύτερου σχεδίου που στοχεύει στην ανακαίνιση περίπου 2.500 ιδρυμάτων. Ωστόσο, το ζήτημα της ανισότητας παραμένει: παράλληλα με τα σχολεία που λαμβάνουν επενδύσεις, άλλα εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν προβλήματα με ανεπαρκείς εγκαταστάσεις και ανεπαρκείς πόρους.
Ισπανία, χιλιάδες μαθητές σε προκατασκευασμένα κτίρια

Στην Ισπανία, το πρόβλημα αφορά κυρίως τις προσωρινές αίθουσες διδασκαλίας και την προσαρμογή των κτιρίων στις καλοκαιρινές θερμοκρασίες.

Πριν από την πανδημία, περίπου 50.000 μαθητές παρακολουθούσαν μαθήματα σε προκατασκευασμένες εγκαταστάσεις. Στην Καταλονία, η κατάσταση έχει βελτιωθεί, αλλά χιλιάδες παιδιά συνεχίζουν να σπουδάζουν σε τέτοιου είδους περιβάλλοντα.

Σύμφωνα με στοιχεία της καταλανικής κυβέρνησης, μεταξύ 2021 και 2025, ο αριθμός των σχολείων με προκατασκευασμένες αίθουσες διδασκαλίας μειώθηκε από 421 σε 377, ενώ ο αριθμός των προσωρινών μονάδων μειώθηκε από 1.006 σε 915.

Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, σε πολλές ισπανικές τάξεις η θερμοκρασία ξεπερνά τους 30 βαθμούς Κελσίου.

Τον Ιούνιο, το Υπουργικό Συμβούλιο συμφώνησε να διαθέσει 200 ​​εκατομμύρια ευρώ από το Εθνικό Ταμείο Ενεργειακής Απόδοσης για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των σχολικών κτιρίων, συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων κλιματισμού.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις του οργανισμού Equitat, η αναβάθμιση των συστημάτων κλιματισμού των 1.200 καταλανικών σχολείων που κρίνονται ανεπαρκή από αυτή την άποψη θα κοστίσει περίπου 1,3 δισεκατομμύρια ευρώ. Το ποσό αυτό αντικατοπτρίζει την κλίμακα των παρεμβάσεων που απαιτούνται για την προσαρμογή των υφιστάμενων εγκαταστάσεων στις νέες κλιματικές συνθήκες.
Αυστρία: Δυσφορία τους ζεστούς μήνες

Το πρόβλημα των υψηλών θερμοκρασιών αναδύεται και στην Αυστρία. Μια επιστημονική έρευνα που διεξήχθη από το Αυστριακό Ινστιτούτο Τεχνολογίας κατά τη διάρκεια του καύσωνα του Ιουνίου, στην οποία συμμετείχαν πάνω από 1.500 μαθητές και εκπαιδευτικοί, διαπίστωσε ότι το 88% των ερωτηθέντων θεώρησε τη υψηλή θερμοκρασία στα σχολικά κτίρια πηγή δυσφορίας. Τα τρία τέταρτα των συμμετεχόντων ανέφεραν δυσκολία συγκέντρωσης, κόπωση και κόπωση, ενώ περισσότεροι από τους μισούς παραπονέθηκαν για πονοκεφάλους.

Μετρήσεις που διεξήχθησαν από το Πανεπιστήμιο Φυσικών Πόρων και Βιοεπιστημών στη Βιέννη σε ένα σχολείο στην πρωτεύουσα είχαν ήδη επισημάνει το πρόβλημα τον Μάιο και τον Ιούνιο του 2025. Οι θερμοκρασίες ξεπέρασαν τους 27 βαθμούς Κελσίου για 25 ημέρες και τους 30 βαθμούς Κελσίου για έως και 16 ημέρες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι τάξεις ήταν ήδη πολύ ζεστές το πρωί, με θερμοκρασίες περίπου 28 βαθμούς Κελσίου. Τα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα είχαν επίσης επανειλημμένα ξεπεράσει τα 1.400 μέρη ανά εκατομμύριο.

Η Ελίζαμπεθ Γκούτενμπεργκ, διευθύντρια του Λυκείου Μαρόλτινγκεργκασε στη Βιέννη, περιέγραψε τον αντίκτυπο στη διδασκαλία. «Κάθε χρόνο βλέπουμε πόσο δύσκολα γίνονται τα μαθήματα κατά τους θερμότερους μήνες, όχι μόνο για τους μαθητές αλλά και για τους εκπαιδευτικούς», είπε. «Μερικές φορές οι τάξεις ζεσταίνονται τόσο πολύ που τα παιδιά υποφέρουν από κυκλοφορικά προβλήματα».
Ρουμανία: Σχολεία χωρίς κατάλληλες εγκαταστάσεις υγιεινής.

Στη Ρουμανία, μερικά από τα πιο προφανή προβλήματα αφορούν τις εγκαταστάσεις υγιεινής σε πολλά σχολεία.

Στις 9 Οκτωβρίου 2026, η κυβέρνηση ενέκρινε περίπου 1,6 εκατομμύρια ευρώ, για άμεσες παρεμβάσεις στις εγκαταστάσεις υγιεινής σε 97 δημόσια σχολεία σε 16 περιφέρειες.

Τα κεφάλαια προορίζονται για ιδρύματα με ανεπαρκείς υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων εξωτερικών μπάνιων και εγκαταστάσεων χωρίς τρεχούμενο νερό ή συνδέσεις αποχέτευσης. Το έργο θα έπρεπε να είχε λάβει χρηματοδότηση που είχε ήδη διατεθεί το 2025, αλλά δεν είχε ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του έτους.

Η υπόθεση υπογραμμίζει επίσης το χρονοδιάγραμμα της διοικητικής διαδικασίας: η σχολική χρονιά ξεκίνησε στις 7 Σεπτεμβρίου, ενώ η νέα χρηματοδότηση εγκρίθηκε στις 9 Οκτωβρίου.

Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στις τουαλέτες. Στην αρχή του σχολικού έτους 2026-2027, ο Υπουργός Παιδείας Μιχάι Ντιμιάν ανέφερε ότι περίπου 700 σχολεία χρειάζονταν ανακαίνιση , άδειες πυρασφάλειας και είχαν ελλείψεις χώρου λόγω του αυξανόμενου αριθμού μαθητών.

Οι συνθήκες μπορεί να διαφέρουν σημαντικά ακόμη και εντός της ίδιας περιοχής. Στο χωριό Μπάλτα Άρσα, στην κομητεία Μποτοσάνι, πάνω από 80 παιδιά προσχολικής και δημοτικής εκπαίδευσης ξεκίνησαν τη σχολική χρονιά σε ένα κτίριο εξοπλισμένο με διαδραστικούς πίνακες και ψηφιακά εργαλεία, αλλά με εξωτερικές τουαλέτες.

Η αντίθεση μεταξύ του τεχνολογικού εκσυγχρονισμού και της έλλειψης βασικών υπηρεσιών είναι μια από τις πιο εμφανείς πτυχές των ανισοτήτων στις υποδομές. Ένα ίδρυμα μπορεί να διαθέτει σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία χωρίς να εγγυάται ακόμη επαρκείς εγκαταστάσεις υγιεινής.
Χρόνια υποχρηματοδότηση

Σύμφωνα με τον Ιον -Οβιντιου Πανισοάρα, καθηγητή Εκπαιδευτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Βουκουρεστίου, οι δυσκολίες των ρουμανικών σχολείων συνδέονται επίσης με τη χρόνια υποχρηματοδότηση και την έλλειψη συνέχειας στις δημόσιες πολιτικές.

«Ένα παιδί που φτάνει σε ένα σχολείο σε άθλιες συνθήκες μαθαίνει ότι το σχολείο δεν έχει σημασία», παρατηρεί. «Όλοι του λένε ότι η εκπαίδευση είναι σημαντική, αλλά οι συνθήκες του λένε το αντίθετο».

Ο καθηγητής επέστησε επίσης την προσοχή στη δεινή θέση των εκπαιδευτικών, συμπεριλαμβανομένου του υψηλού φόρτου εργασίας, των μη ελκυστικών μισθών και της περιορισμένης κοινωνικής αναγνώρισης. Για τη βελτίωση του συστήματος, υποστήριξε, η εισαγωγή νέων μεταρρυθμίσεων δεν αρκεί: απαιτούνται διαρκείς επενδύσεις, μεγαλύτερη υποστήριξη για τους εκπαιδευτικούς και μια συγκεκριμένη δέσμευση για τη μείωση του χάσματος μεταξύ αστικών και αγροτικών σχολείων.
Βουλγαρία: Περιφερειακές ανισότητες

Και στη Βουλγαρία, η κατάσταση των σχολικών κτιρίων αντικατοπτρίζει τις περιφερειακές ανισότητες. Σύμφωνα με την έκθεση του ΟΟΣΑ για την Εκπαίδευση και τις Δεξιότητες στη Βουλγαρία, που δημοσιεύθηκε τον Ιούνιο του 2025, περισσότερα από τα μισά σχολεία της χώρας έχουν λιγότερους από 200 μαθητές. Τα μικρά σχολεία, ιδίως σε αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές, αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες δυσκολίες στην εξασφάλιση πόρων.

Μια μελέτη της UNICEF του 2020,σημειώνει ότι ορισμένα αγροτικά σχολεία συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν δυσκολίες με τη θέρμανση κατά τη διάρκεια του χειμώνα και δεν διαθέτουν εσωτερικά μπάνια, αθλητικές εγκαταστάσεις ή εργαστήρια επιστημών.

Στις μεγάλες πόλεις, ωστόσο, η κύρια πρόκληση είναι η έλλειψη χώρου. Ο αυξανόμενος αστικός πληθυσμός έχει συμβάλει στον υπερπληθυσμό των τάξεων και στην κατανομή των τάξεων σε δύο βάρδιες. Στη Σόφια, περισσότεροι από τους μισούς μαθητές φοιτούν στο σχολείο με αυτό το μοντέλο.

Σύμφωνα με τα στοιχεία PISA του ΟΟΣΑ, το 24% των Βούλγαρων μαθητών φοιτά σε σχολεία όπου οι διευθυντές αναφέρουν ελλείψεις στις υποδομές που εμποδίζουν τουλάχιστον εν μέρει τη διδασκαλία. Αυτό το ποσοστό παρέμεινε αμετάβλητο μεταξύ του PISA 2022 και του PISA 2025.

Η κυβέρνηση ανακοίνωσε στις 30 Σεπτεμβρίου την ολοκλήρωση άνω των 2.000 εργαστηρίων αφιερωμένων στις επιστήμες, την τεχνολογία, τη μηχανική και τα μαθηματικά, στο πλαίσιο ενός προγράμματος που περιλαμβάνει 2.271 δημόσια σχολεία.

Ωστόσο, οι προκλήσεις που σχετίζονται με τη συντήρηση και την ποιότητα των χώρων παραμένουν. Στις αρχές του 2025, σύμφωνα με το Υπουργείο Παιδείας και Επιστημών, 865 σχολεία χρειάζονταν επισκευές. Μέχρι το καλοκαίρι του ίδιου έτους, 624 εξακολουθούσαν να χρειάζονται εργασίες.

Οι διαμαρτυρίες των μαθητών σε μια επαγγελματική τεχνική σχολή στη Βάρνα έδειξαν ότι τα κρίσιμα ζητήματα δεν περιορίζονται στις αγροτικές περιοχές. Οι μαθητές διαμαρτύρονται για την έλλειψη εξειδικευμένων αιθουσών διδασκαλίας και εξοπλισμού, την απόλυση πολλών εκπαιδευτικών και τα προβλήματα με τη χρηματοδότηση και τη διοίκηση του σχολείου.
Ένα ευρωπαϊκό πρόβλημα

«Οι εθνικές καταστάσεις ποικίλλουν σημαντικά, αλλά η εικόνα που διαμορφώνεται είναι ότι τα εκπαιδευτικά συστήματα αντιμετωπίζουν κοινές προκλήσεις», γράφει η il Sole24 Ore: κτίρια σχεδιασμένα για διαφορετικά κλίματα από τα σημερινά, ανεπαρκής συντήρηση, ελλείψεις προσωπικού και σημαντικές ανισότητες μεταξύ των περιφερειών.

Το ζήτημα των υποδομών είναι συνυφασμένο με αυτό των ίσων ευκαιριών. Στη Ρουμανία, σύμφωνα με στοιχεία του ΟΟΣΑ από το PISA 2025, το χάσμα στις επιδόσεις στις φυσικές επιστήμες μεταξύ 15χρονων μαθητών από προνομιούχα και μειονεκτούντα κοινωνικοοικονομικά στρώματα φτάνει τους 122 βαθμούς. Στη Γαλλία, φτάνει τους 100 βαθμούς, σε σύγκριση με τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ που είναι 85 και 71 βαθμοί στην Ισπανία.

Αυτά τα δεδομένα δεν αποδεικνύουν ότι οι συνθήκες κτιρίου είναι η άμεση αιτία των διαφορών στα εκπαιδευτικά αποτελέσματα, αλλά δείχνουν ότι οι εκπαιδευτικές ανισότητες παραμένουν ένα διαρθρωτικό πρόβλημα.

«Το ζήτημα είναι και πολιτικό», γράφει η ιταλική εφημερίδα. «Στην Ελλάδα, το πρόγραμμα ανακαίνισης δημόσιων σχολείων που υποστηρίζεται από το Ίδρυμα Ωνάση, με δωρεά 160 εκατομμυρίων ευρώ, στοχεύει στην αναβάθμιση σχολείων που βρίσκονται κυρίως σε κοινωνικοοικονομικά μειονεκτούσες περιοχές. Ωστόσο, το έργο έχει πυροδοτήσει μια συζήτηση σχετικά με την πρόσβαση: η επιλογή μαθητών μέσω εισαγωγικών εξετάσεων διακινδυνεύει, σύμφωνα με τους επικριτές, να μετατρέψει τη βελτίωση των εγκαταστάσεων σε μια ευκαιρία που προορίζεται για ένα μέρος του σχολικού πληθυσμού».

Το ζήτημα, τελικά, δεν είναι απλώς η ανακαίνιση ορισμένων σχολείων, αλλά η διασφάλιση επαρκών προτύπων για όλους τους μαθητές. Όπως τονίζει ο Ρουμάνος καθηγητής Πανισοάρα, οι επιπτώσεις των αποφάσεων στην εκπαίδευση δεν είναι άμεσα ορατές. «Εάν γίνουν περικοπές σήμερα, οι συνέπειες μπορεί να μην είναι άμεσα εμφανείς. Αλλά θα φανούν σε 10 ή 15 χρόνια».

Οι γαλλικές διαμαρτυρίες και οι διαδηλώσεις σε άλλες χώρες, φέρνουν έτσι στο προσκήνιο ένα ερώτημα σχετικά με το μέλλον των ευρωπαϊκών εκπαιδευτικών συστημάτων: πόσο αξιόπιστο είναι να θεωρούμε την εκπαίδευση προτεραιότητα εάν οι μαθητές εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν ακατάλληλες τάξεις, ανεπαρκείς τουαλέτες και τάξεις χωρίς δασκάλους; είναι το ερώτημα που θέτει η ιταλική εφημερίδα.

naftemporiki.gr