Ένας πόλεμος δηλώσεων και αλληλοκατηγοριών έχει ξεσπάσει ανάμεσα στη διοίκηση Τραμπ, την ηγεσία του Κιέβου και τον Έλον Μασκ, με φόντο την επιβολή ξαφνικών περιορισμών στη στρατιωτική έκδοση του δορυφορικού δικτύου της SpaceX, Starshield, μια εξέλιξη που παραλύει τις ουκρανικές επιχειρήσεις drones και εκθέτει τις αμυντικές γραμμές της χώρας.
Οι περιορισμοί και οι επιπτώσεις
Οι περιορισμοί στην ταχύτητα του Starshield προκάλεσαν άμεσα και σοβαρά προβλήματα στις στρατιωτικές επιχειρήσεις του Κιέβου, καθιστώντας ανεπαρκή ή αχρηστεύοντας πολλά από τα drones που χρησιμοποιούνται για πλήγματα πίσω από τις ρωσικές γραμμές, αλλά και παρακωλύοντας τα συστήματα αεράμυνας.
Στο πεδίο των μαχών, οι Ουκρανοί στρατιώτες διαπίστωσαν ότι τα drones τους δεν μπορούσαν να πετάξουν με ταχύτητα άνω των 160 χλμ./ώρα χωρίς να χάσουν τη σύνδεση με το δίκτυο, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις τα μη επανδρωμένα σκάφη έπεφταν στο έδαφος.
Σύμφωνα με τους New York Times, παρότι οι χειριστές drones μικρής εμβέλειας μπόρεσαν να συνεχίσουν το έργο τους σε χαμηλότερες ταχύτητες, πολλές άλλες επιχειρήσεις που βασίζονται σε ταχύτερα drones για την αποφυγή του εντοπισμού ανεστάλησαν, επηρεάστηκαν ή καθυστέρησαν, την ώρα που οι διοικητές αναζητούσαν εσπευσμένα εναλλακτικές.
Αντιλαμβανόμενος τη ξαφνική εξαφάνιση των ουκρανικών drones μεγάλου βεληνεκούς, ο ρωσικός στρατός άρχισε να μετακινείται πιο ελεύθερα σε διαδρομές που προηγουμένως βρίσκονταν υπό διαρκή επιτήρηση. Καθώς το Starshield δεν λειτουργεί εντός της ρωσικής επικράτειας, η επιβράδυνση δεν επηρέασε τις διασυνοριακές επιθέσεις της Ουκρανίας κατά ρωσικών ενεργειακών υποδομών, αλλά έπληξε καίρια τα ευάλωτα στρατεύματα στην πρώτη γραμμή.
Παράλληλα, όπως τόνισε ο Βολόντιμιρ Ζελένσκι, μειώθηκε η ικανότητα της Ουκρανίας να αναχαιτίζει τα αεριωθούμενα drones που τρομοκρατούν μεγάλες πόλεις, όπως το Κίεβο, καθώς τα συστήματα αναχαίτισης που βασίζονται στο Starshield πρέπει να κινούνται ταχύτερα από τα ρωσικά drones.
Η στάση του Τραμπ και της αμερικανικής κυβέρνησης
Οι περιορισμοί αυτοί εκδηλώθηκαν σε μια στιγμή που οι σχέσεις ΗΠΑ – Ουκρανίας βρίσκονται στο χαμηλότερο σημείο τους από την έναρξη της εισβολής πριν από σχεδόν πέντε χρόνια.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ κατηγόρησε ανοιχτά το Κίεβο ότι εκτινάσσει το κόστος του ντίζελ για τους Αμερικανούς καταναλωτές λόγω των επιθέσεων στα ρωσικά διυλιστήρια — αν και αναλύσεις, όπως του BBC, επισημαίνουν ότι ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν και οι περιορισμοί στις εξαγωγές πετρελαίου του Περσικού Κόλπου είχαν πολύ μεγαλύτερο αντίκτυπο στην παγκόσμια αγορά.
Αρχικά, ο Τραμπ αρνήθηκε οποιαδήποτε ανάμειξη, δηλώνοντας στους δημοσιογράφους την περασμένη Παρασκευή: «Δεν ξέρω αν ήταν κάποιος, πάντως δεν ήμουν εγώ, και δεν νομίζω ότι ήταν ο Έλον».
Την ίδια γραμμή υιοθέτησε και το υπουργικό του συμβούλιο. Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, μιλώντας σε δημοσιογράφους στην Ινδία, επανέλαβε για τρίτη φορά σε τέσσερις ημέρες: «Αυτό που μπορώ να σας πω με βεβαιότητα είναι ότι ο Πρόεδρος των ΗΠΑ ή οποιοσδήποτε άλλος στο σύστημά μας δεν ζήτησε ποτέ να γίνουν αλλαγές σε αυτό το σύστημα. Ο Πρόεδρος δεν έχει καμία σχέση με τις αποφάσεις που λαμβάνονται από τη Starlink, τη Starshield και τον κ. Μασκ. Αυτή είναι μια ιδιωτική εταιρεία. Ο Πρόεδρος δεν διευθύνει αυτήν την εταιρεία και δεν μπορεί να της δώσει οδηγίες να κάνει οτιδήποτε».
Από την πλευρά του, ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ αρνήθηκε οποιονδήποτε αμερικανικό ρόλο στην απόφαση για το Starshield, αφήνοντας αιχμές για τους όρους χρήσης.
«Δεν έχουμε αποσύρει τίποτα. Υπάρχουν όροι παροχής υπηρεσιών που τελικά πρέπει να τηρούνται. Η Starlink έχει την επιλογή να λάβει αυτές τις αποφάσεις», είπε χαρακτηριστικά.
Ωστόσο, η Wall Street Journal ανέφερε την Πέμπτη επικαλούμενη Αμερικανούς και Ουκρανούς αξιωματούχους ότι ο Τραμπ επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον Μασκ ζητώντας του να άρει τους περιορισμούς.
Λίγο αργότερα, ο Τραμπ δήλωσε ότι η υπηρεσία επανήλθε σε πλήρη λειτουργία, αποφεύγοντας όμως να επιβεβαιώσει το τηλεφώνημα.
«Ξέρετε, είτε τηλεφώνησα εγώ είτε τηλεφώνησε κάποιος άλλος, δεν έχει καμία σημασία. Υποθέτω ότι το ουσιαστικό είναι πως το επανέφερε», σημείωσε.
Παρά τους ισχυρισμούς Τραμπ, ανώτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος δήλωσε στο Associated Press υπό το καθεστώς της ανωνυμίας ότι η κατάσταση στο πεδίο παραμένει αμετάβλητη, με το όριο ταχύτητας να παραμένει καθηλωμένο στα 160 χλμ./ώρα, χωρίς το Κίεβο να έχει λάβει καμία επίσημη εξηγήση.
Την ίδια στιγμή, ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Τζον Κόρνιν εξέφρασε την αμφιβολία του για το αν ο Μασκ θα ενεργούσε «χωρίς τουλάχιστον τη συναίνεση του Λευκού Οίκου», ενώ ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς υπερασπίστηκε τον δισεκατομμυριούχο.
«Νομίζω ότι θεμελιωδώς, ο Έλον Μασκ διευθύνει μια ιδιωτική εταιρεία. Και θεωρώ απόλυτα κατανοητό ότι δεν θέλει να βρεθεί στη μέση ενός πολέμου μεταξύ δύο κρατικών δρώντων χωρίς η κυβέρνηση των ΗΠΑ να τον κατευθύνει ουσιαστικά για το τι πρέπει να κάνει. Επομένως, δεν νομίζω ότι το θέμα είναι ο Έλον. Νομίζω ότι το θέμα είναι θεμελιωδώς ποια θα είναι η πολιτική της Αμερικής στην Ουκρανία και τη Ρωσία».
Η πλευρά του Μασκ και οι καταγγελίες Ζελένσκι
Αν και ο Έλον Μασκ έχει υποστηρίξει τις εκκλήσεις Τραμπ για αντικατάσταση του Ζελένσκι και έχει ασκήσει εντονότατη κριτική στον Ουκρανό Πρόεδρο, έσπευσε να μετακυλήσει την ευθύνη στη αμερικανική κυβέρνηση.
Με ανάρτησή του στο X την περασμένη εβδομάδα, υποστήριξε ότι τα συστήματα «ανήκουν και ελέγχονται από την κυβέρνηση των ΗΠΑ», προσθέτοντας: «Οποιoιδήποτε περιορισμοί στην ταχύτητα ή τη χρήση αποφασίζονται από τον αμερικανικό στρατό και, σε τελευταία ανάλυση, από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ».
Παρά τις αρνήσεις του Μασκ, η WSJ αποκάλυψε ότι ο ίδιος έδωσε την εντολή για την επιβράδυνση του Starshield, με τις πηγές να διαφωνούν μόνο ως προς το αν αυτό έγινε σε συνεννόηση με τον Τραμπ.
Από την πλευρά του, ο Βολόντιμιρ Ζελένσκι απέρριψε αρχικά την ευθύνη στη «SpaceX και τις ΗΠΑ», προειδοποιώντας ότι η κίνηση αυτή «θα φέρει πολλές ανθρώπινες απώλειες – φυσικά, άνθρωποι θα πεθάνουν».
Ο Ουκρανός Πρόεδρος αποκάλυψε ότι δεν υπήρχαν παρόμοιοι περιορισμοί στα τερματικά του Starshield σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προσθέτοντας: «Με άλλα λόγια, πρόκειται για μια σχεδιασμένη επιχείρηση».
«Ήταν ένα μήνυμα από την αμερικανική κυβέρνηση για τον περιορισμό της ταχύτητας. Και τεχνικά, το έκανε η SpaceX», δήλωσε.
Ο Ουκρανός ηγέτης σημείωσε ότι η πλήρης ταχύτητα του Starshield δεν έχει αποκατασταθεί, εκφράζοντας την ελπίδα για απευθείας συνομιλίες με τον Μάρκο Ρούμπιο τις επόμενες ημέρες.
Σημείο καμπής για τον πόλεμο;
Αν και η διαταραχή στις ουκρανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις δεν στάθηκε ικανή να αλλάξει άρδην τη συνολική εικόνα του μετώπου -το οποίο παραμένει σε τέλμα τα τελευταία τέσσερα χρόνια στην ανατολική Ουκρανία-, η ανησυχία στο Κίεβο και τις δυτικές πρωτεύουσες βρίσκεται στο κατακόρυφο.
Η ουκρανική πλευρά φοβάται ότι το επεισόδιο με το Starshield αποτελεί προάγγελο μιας ευρύτερης απόσυρσης της αμερικανικής στήριξης, συμπεριλαμβανομένης της παροχής κρίσιμων στρατιωτικών πληροφοριών.
Η ανησυχία αυτή επιτείνεται από τις πρόσφατες φιλορωσικές κινήσεις του Τραμπ, όπως η συμφωνία για την αγορά ρωσικού ντίζελ και η εξαίρεση της Μόσχας από το νέο πακέτο κυρώσεων του Κογκρέσου.
Καθώς οι απεσταλμένοι του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, συζητούν παράλληλα με τη Μόσχα πιθανές κερδοφόρες επιχειρηματικές συμφωνίες στο πλαίσιο μιας διευθέτησης, στο Κίεβο εντείνεται ο φόβος ότι η διοίκηση Τραμπ διολισθαίνει σταδιακά προς τις θέσεις της Ρωσίας, προκειμένου να εκπληρώσει την υπόσχεση του Αμερικανού Προέδρου για ταχεία λήξη του πολέμου.
enikos.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου