Τι έπληξαν οι ΗΠΑ στο νησί Κεσμ του Ιράν – Αναζωπυρώνεται η ένταση;

Ιωάννα Βαρδαλαχάκη • ivardalachaki@naftemporiki.gr

Την ώρα που όλα τα βλέμματα στον πλανήτη είναι στραμμένα στις Ηνωμένες Πολιτείες και τις κρίσιμες ενδιάμεσες εκλογές που διεξάγονται σήμερα, μία είδηση επισκιάζει την επικαιρότητα: οι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν το νησί Κεσμ του Ιράν.

Το νησί είχε πληγεί αρκετές φορές στην διάρκεια της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή καθώς πρόκειται για μια στρατηγικής σημασίας τοποθεσία. Είναι το μεγαλύτερο νησί στον Κόλπο και έχει πλεονεκτική θέση στα Στενά του Ορμούζ καθώς βρίσκεται ανοιχτά των νότιων ακτών του Ιράν, κοντά στα Στενά.

Η θέση του, σε απόσταση περίπου 14 μιλίων από το λιμάνι του Μπαντάρ Αμπάς, του επιτρέπει να διαδραματίζει καίριο ρόλο στις προσπάθειες του Ιράν να επιβάλει τον έλεγχό του στη ναυσιπλοΐα μέσω της θαλάσσιας αρτηρίας που είναι ζωτικής σημασίας για τον ενεργειακό εφοδιασμό.

Διαθέτει επίσης συστήματα ραντάρ, εκτοξευτές πυραύλων και άλλου είδους στρατιωτικές εγκαταστάσεις που αξιοποιούν οι δυνάμεις του Ιράν.



Τα πλήγματα φέρεται να είχαν στόχο κάποια από τα ραντάρ και τους εκτοξευτές πυραύλων που βρίσκονται στο νησί, σύμφωνα με αμερικανικά μέσα ενημέρωσης.

Είναι ενδιαφέρον, ωστόσο, ότι, ενώ πολλά μέσα έχουν κάνουν λόγο για τα πλήγματα, επισήμως ούτε η ιρανική πλευρά ούτε η αμερικανική έχουν επιβεβαιώσει ότι σημειώθηκαν οι επιθέσεις.
Τι γνωρίζουμε μέχρι στιγμής

Ιρανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ακούστηκαν εκρήξεις στο Κεσμ. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το επίσημο ιρανικό ειδησεογραφικό πρακτορείο IRNA, σημειώθηκαν πέντε εκρήξεις. Μάρτυρες δήλωσαν στο πρακτορείο ότι είδαν δύο αεροσκάφη να πετούν πάνω από το νησί.

Προηγουμένως, οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν υποστήριξαν ότι κατέρριψαν δύο αμερικανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη στα Στενά του Ορμούζ. Στην ανακοίνωσή τους ανέφεραν ότι κατέρριψαν δύο αμερικανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη τύπου MQM-170, τα οποία χαρακτήρισαν ως αναγνωριστικά, νότια του Κεσμ, καθώς και ένα αμερικανικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος τύπου MQ-9 ανατολικά των Στενών του Ορμούζ.

Αμερικανοί αξιωματούχοι επιβεβαίωσαν ότι πραγματοποιήθηκαν αμερικανικά στρατιωτικά πλήγματα στο νησί. Πρώτη, η Wall Street Journal, επικαλούμενη Αμερικανούς αξιωματούχους, μετέδωσε ότι ο αμερικανικός στρατός εξαπέλυσε αεροπορικές επιθέσεις εναντίον του νησιού Κεσμ.

Οι πηγές της WSJ ανέφεραν ότι οι επιδρομές αποτελούν μέρος μιας σειράς περιορισμένων πληγμάτων που η Ουάσιγκτον εξαπέλυσε μυστικά εναντίον ιρανικών στόχων τις τελευταίες εβδομάδες. Αντίστοιχες δηλώσεις έκαναν Αμερικανοί αξιωματούχοι και στους New York Times, με τις πηγές της εφημερίδας να σημειώνουν ότι δεν υπάρχουν άμεσα σχέδια για κλιμάκωση της έντασης.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ των NYT, η κίνηση των αμερικανικών δυνάμεων ήταν ένα αμυντικό μέτρο εναντίον των δυνάμεων του Ιράν, οι οποίες θεωρήθηκε ότι σχεδίαζαν πυραυλικές επιθέσεις κατά στόχων των ΗΠΑ. Επιπλέον, κατά τις πηγές τους, έχουν πραγματοποιηθεί και άλλα παρόμοια πλήγματα τις τελευταίες εβδομάδες, με στόχο να εμποδίσουν το Ιράν να επιτίθεται σε πλοία στα Στενά του Ορμούζ. Μάλιστα, σε προηγούμενα πλήγματα στόχο αποτέλεσαν άδειοι εκτοξευτές πυραύλων κρουζ.

Η Ουάσινγκτον φέρεται να κράτησε σκόπιμα μυστική την εκστρατεία για να μην θεωρηθεί ότι επιστρέφει σε μεγάλες στρατιωτικές επιχειρήσεις. Ακόμη κι αν είχαν περιορισμένο και αμυντικό χαρακτήρα, οι αμερικανικές επιθέσεις τις τελευταίες εβδομάδες είναι οι πρώτες που σημειώνονται εντός του Ιράν μετά τις επιθέσεις που πραστις αρχές Σεπτεμβρίου.

Στα τελευταία πλήγματα, σύμφωνα με το Axios που επικαλείται Αμερικανό αξιωματούχο, αμερικανικό μαχητικό αεροσκάφος κατέστρεψε έναν εκτοξευτή πυραύλων εδάφους-αέρος του Ιράν, αφού οι Φρουροί της Επανάστασης έβαλαν κατά αμερικανικού αεροσκάφους από το νησί Κεσμ. Άλλη πηγή ανέφερε στο αμερικανικό μέσο NewsNation ότι ο αμερικανικός στρατός έπληξε συστήματα εντοπισμού ραντάρ και εκτοξευτές πυραύλων στο νησί Κεσμ.
Ανάβει ξανά το φιτίλι του πολέμου;

Περιορισμένα ή όχι, τα αμερικανικά πλήγματα κάνουν αρκετό κρότο λόγω του timing κατά το οποίο σημειώθηκαν, λίγο πριν ανοίξουν οι κάλπες στις ΗΠΑ, λειτουργώντας ως υπενθύμιση ότι η κατάσταση στο Ιράν όχι μόνο δεν έχει επιλυθεί αλλά η πιθανότητα νέων στρατιωτικών επιχειρήσεων εξακολουθεί να είναι απολύτως υπαρκτή.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είναι γνωστό ότι εξετάζει το ενδεχόμενο να ξεκινήσει μεγέλες επιχειρήσεις κατά του Ιράν μετά τις εκλογές. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου φέρεται να πιέζει προς αυτή την εξέλιξη, με αξιωματούχους από χώρες του Κόλπου να προειδοποιούν απο την άλλη ότι τυχόν αναζωπύρωση των συγκρούσεων ενδέχεται να είναι σφοδρότερη από τους προηγούμενους γύρους.

Πάντως, ο Τραμπ, ο οποίος έχει αλλάξει γνώμη αρκετές φορές σχετικά με τον τρόπο διεξαγωγής του πολέμου, δήλωσε τη Δευτέρα ότι «θα μπορούσε να επιτευχθεί» μια συμφωνία με το Ιράν. Αυτή η συχνή αλλαγή της στάσης του βυθίζει στην αβεβαιότητα ακόμα και άτομα εντός της κυβέρνησής του, μη μπορώντας να μαντέψουν τις επόμενες κινήσεις του.

Σε συνέντευξή του στο Fox News, ο Τραμπ δήλωσε ότι «αυτό δεν είναι πόλεμος» με το Ιράν. «Δεν πρόκειται για κάποιον πόλεμο που βρίσκεται σε εξέλιξη», υποστήριξε. «Δεν μαίνεται κανένας πόλεμος. Θα μπορούσε όμως να συμβεί αν δεν καταλήξουν σε συμφωνία, αλλά εκείνοι επιθυμούν διακαώς να επιτευχθεί συμφωνία, και υπάρχουν πολύ καλές πιθανότητες να καταλήξουμε σε συμφωνία».

Παράλληλα όμως ανέφερε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «ίσως χρειαστεί να στραφούν κατά» του Pickaxe Mountain, που συνδέεται με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Και προειδοποίησε ότι ενδέχεται να ξεσπάσουν εκ νέου συγκρούσεις εάν η Τεχεράνη δεν καταλήξει σε συμφωνία με την Ουάσιγκτον.

Στο μεταξύ, διαπραγματευτές από το Κατάρ βρέθηκαν τη Δευτέρα στην Τεχεράνη για συνομιλίες με Ιρανούς αξιωματούχους, καθώς οι διαμεσολαβητές καταβάλλουν προσπάθειες για την επίτευξη μιας προσωρινής συμφωνίας μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν. Διπλωμάτης που ενημερώθηκε για τις συνομιλίες χαρακτήρισε τις συζητήσεις «θετικές».

Μετά από αυτές τις συνομιλίες, ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, δήλωσε την Τρίτη ότι η Τεχεράνη έδωσε μια «ορθολογική» απάντηση στην Ουάσιγκτον και πλέον «η μπάλα βρίσκεται πλέον στο γήπεδο των ΗΠΑ για την αποτροπή του πολέμου».

«Βρισκόμαστε στο υψηλότερο επίπεδο στρατιωτικής και επιχειρησιακής ετοιμότητας», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η Ουάσιγκτον θα βρεθεί αντιμέτωπη με «ένα νέο πεδίο μάχης, εάν προβεί σε άλλον έναν στρατηγικό λανθασμένο υπολογισμό».

Το κύριο πρόβλημα πάντως στην προσπάθεια διαμεσολάβησης είναι η έλλειψη εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο πλευρών. Οι Ιρανοί υποστηρίζουν ότι, στο παρελθόν, οι ΗΠΑ τούς επιτέθηκαν δύο φορές ενώ βρίσκονταν σε διαδικασία διπλωματικών διαβουλεύσεων. Γι’ αυτόν τον λόγο, ζητούν συγκεκριμένα βήματα, όπως την άρση των κυρώσεων, τον τερματισμό του ναυτικού αποκλεισμού, την επιστροφή των δεσμευμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων και τη δυνατότητα του Ιράν να πωλεί πετρέλαιο στην παγκόσμια αγορά.

naftemporiki.gr