Η διπλωματία τέλειωσε, τουλάχιστον για την ώρα και από το πρωί του Σαββάτου είναι σε εξέλιξη μεγάλη στρατιωτική επίθεση των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν.
Οι επιθέσεις στόχευσαν αρκετές πόλεις του Ιράν, και φυσικά την πρωτεύουσα, Τεχεράνη, και ιδιαίτερα τη συνοικία Παστέρ, όπου βρίσκονται η κατοικία του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ και η προεδρία. Στην ίδια περιοχή εδράζονται επίσης πολλοί κυβερνητικοί και στρατιωτικοί θεσμοί και βρίσκονται τα σπίτια αρκετών αξιωματούχων της κυβέρνησης.
Φαίνεται έτσι ότι έχει τεθεί ο πιο φιλόδοξος στόχος: η ανατροπή του καθεστώτος του ανώτατου ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.
Ανακοινώνοντας τις επιθέσεις το Σάββατο, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μίλησε για την «ατελείωτη εκστρατεία αιματοχυσίας και μαζικών δολοφονιών» του καθεστώτος εναντίον των ΗΠΑ και των συμμάχων τους, ενώ παράλληλα απευθύνθηκε στους Ιρανούς λέγοντας ότι «η ώρα της ελευθερίας σας είναι κοντά».
Επιχειρησιακά μέχρι στιγμής φαίνεται ότι ΗΠΑ και Ισραήλ έχουν επιμερίσει τις επιχειρήσεις τους, για να λειτουργούν συμπληρωματικά και αποτελεσματικά.
Το Ισραήλ επιχειρεί έτσι να πλήξει την ηγεσία της χώρας και κρίσιμους κόμβους διοίκησης, επιδιώκοντας «αποκεφαλισμό» της δομής εξουσίας και αποδυνάμωση της ικανότητας λήψης αποφάσεων, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες επικεντρώνονται σε καθαρά στρατιωτικούς στόχους με έμφαση στις βαλλιστικές δυνατότητες, στις υποδομές εκτόξευσης και τα αποθέματα πυραύλων.
Πολύ διαφορετική εκστρατεία
Αυτό που δεν έχουμε δει, τουλάχιστον μέχρι στιγμής, πλήγματα ή έμφαση στις σχετικές δηλώσεις των δύο πλευρών στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν. Δεν πρόκειται άλλωστε μόνο για τις πυρηνικές δυνατότητες του Ιράν, αλλά και για την αποδυνάμωση του καθεστώτος και την εξάλειψη των πυραυλικών δυνατοτήτων της χώρας, όπως υποσχέθηκε ο πρόεδρος των ΗΠΑ κατά τις δηλώσεις του.
Πρόκειται επομένως για μια πολύ διαφορετική επιχείρηση από αυτήν που είδαμε τον Ιούνιο του 2025. Πρόκειται για «τεράστιο ρίσκο», σύμφωνα με τον καθηγητής Ali Ansari του Πανεπιστημίου St Andrews.
Καθώς πλέον φαίνεται να επιδιώκεται η ανατροπή του καθεστώτος, «πολλές υποθέσεις θα δοκιμαστούν τις επόμενες εβδομάδες, αλλά πολλά θα εξαρτηθούν από το πώς θα αντιδράσει ο ιρανικός πληθυσμός — αυτό είναι το βασικό ερώτημα».
Τα νέα χτυπήματα στο Ιράν σηματοδοτούν μια πιο έντονη κλιμάκωση από τον 12ήμερο πόλεμο του περασμένου καλοκαιριού, αναφέρει και η Fatemeh Aman, ειδική σε θέματα Ιράν του Atlantic Council.
«Ξεκίνησαν το πρωί και φέρεται να στοχεύουν ανώτερη ηγεσία και κόμβους ασφαλείας, υποδηλώνοντας μια στρατηγική αποκεφαλισμού με άμεση εμπλοκή των ΗΠΑ από την αρχή», σημειώνει.
«Εξαιρετικά αβέβαιη» η αλλαγή καθεστώτος
«Το Ιράν απάντησε μέσα σε λίγες ώρες με πυραυλικές επιθέσεις στο Ισραήλ και επιθέσεις σε αμερικανικές βάσεις, ενώ περιφερειακά μέτωπα όπως η Ερυθρά Θάλασσα αναζωπυρώνονται — υποδεικνύοντας μια ευρύτερη, ταχύτερη και πιο επικίνδυνη σύγκρουση με λίγες εναπομείνασες ‘’κόκκινες γραμμές’’», συνεχίζει, τονίζοντας πάντως ότι είναι εξαιρετικά αβέβαιο το να δούμε ανατροπή του καθεστώτος.
«Η Ιστορία δείχνει ότι οι αεροπορικές και πυραυλικές εκστρατείες από μόνες τους σπάνια ανατρέπουν τις εδραιωμένες κυβερνήσεις όταν δεν υπάρχουν σημαντικές εσωτερικές ρωγμές ή χερσαίες επεμβάσεις, καθιστώντας την επιτυχή αλλαγή καθεστώτος εξαιρετικά αβέβαιη και ενδεχομένως πολύ πιο περίπλοκη από ό,τι υποδηλώνουν οι αρχικές επιθέσεις».
Είναι προετοιμασμένοι για ένα πόλεμο διαρκείας;
Σύμφωνα με τους αναλυτές, αν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ που επιτίθενται τώρα στην Ισλαμική Δημοκρατία επιδιώκουν σοβαρά την ανατροπή του καθεστώτος, τότε θα πρέπει να υπολογίσουν ότι ένας τέτοιος πόλεμος θα μπορούσε να αποδειχθεί μεγάλος σε χρονική διάρκεια.
Βέβαια δεν αποκλείεται τα μηνύματα περί ανατροπής του καθεστώτος να έχουν ως στόχο να εκφοβίσουν τον λαό του Αλί Χαμενεΐ ώστε να συνθηκολογήσει γρήγορα.
Σε μια προφανή προσπάθεια να διαχωρίσει την τύχη όσων αντιτίθενται στο καθεστώς, ο Τραμπ αναφέρθηκε στην ιρανική αντιπολίτευση καλώντας την να παραμείνει προστατευμένη όσο συνεχίζονται οι επιθέσεις και να αναλάβει την κυβέρνησή της «όταν τελειώσουμε».
Παράλληλα, το γεγονός ότι επιδιώκεται αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν θα μπορούσε να αναγκάσει την Τεχεράνη να τα παίξει όλα για όλα, όπως για παράδειγμα προσπαθώντας να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ, επηρεάζοντας τις αγορές πετρελαίου.
Μέχρι στιγμής έχει εξαπολύσει μπαράζ πυραύλων κατά του Ισράηλ. Χτύπησε επίσης αμερικανική βάση στο Μπαχρέιν, ενώ εκρήξεις ακούστηκαν επίσης στο Κουβέιτ, στη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Προκειμένου να αντιμετωπίσουν αυτήν την πρόκληση σε μια επιχείρηση που θα μπορούσε εύκολα να διαρκέσει εβδομάδες, οι στρατιωτικοί των ΗΠΑ και του Ισραήλ επέλεξαν να πλήξουν μια σειρά από στόχους, και μάλιστα τις πρωινές ώρες, ώστε να υπάρχει το στοιχείο του αιφνιδιασμού.
Το ερώτημα, ωστόσο, είναι για πόσο καιρό μπορούν να συνεχίσουν με αυτή την τακτική και αν το Ιράν, διαισθανόμενο αυτά τα όρια, θα προσπαθήσει να κρύψει όπλα, διατηρώντας παράλληλα το σύστημα εσωτερικής καταστολής του για όσο το δυνατόν περισσότερο. Και το Πεντάγωνο γνωρίζει αυτό το ενδεχόμενο. Υπάρχει μάλιστα ανησυχία, με διαρροές την περασμένη εβδομάδα να υποδηλώνουν ότι εάν ο βομβαρδισμός συνεχιστεί για περισσότερο από δέκα ημέρες, τα αμερικανικά αποθέματα ορισμένων πυραύλων θα μπορούσαν να αρχίσουν να εξαντλούνται.
Τις επόμενες ημέρες, το Ιράν πιθανότατα θα εξαπολύσει επιθέσεις με βαλλιστικούς πυραύλους στο Ισραήλ και σε αμερικανικές βάσεις στη Μέση Ανατολή. Χρησιμοποιώντας όμως τους εκτοξευτές τους, οι Ιρανοί θα τους εκθέσουν στα αμερικανικά ή ισραηλινά αεροσκάφη που μπορούν να τους καταστρέψουν.
Αυτό που έχουμε ήδη δει, μέσω των επιθέσεων αντιποίνων στα κράτη του Κόλπου, είναι ότι η επίθεση σε μέρη που είναι πολύ πιο κοντά στο Ιράν από ό,τι στο Ισραήλ θα επιτρέψει στο Ιράν να χρησιμοποιήσει τους εκατοντάδες εκτοξευτές πυραύλων μικρής εμβέλειας που διαθέτει- και δεν χρησιμοποίησε το περασμένο καλοκαίρι-, κάτι που θα ανησυχήσει τις χώρες του Κόλπου, ενώ παράλληλα θα επιβαρύνει περαιτέρω την ικανότητα του Πενταγώνου να προστατεύει τους συμμάχους του.
Ο περιορισμός του πυραυλικού βραχίονα του Ιράν θα μπορούσε να εκθέσει τις ΗΠΑ σε μεγαλύτερους κινδύνους, για παράδειγμα εάν η Κίνα κινηθεί εναντίον της Ταϊβάν – και αυτό δημιουργεί ανησυχία στο Πεντάγωνο. Εάν οι Ιρανοί σταθούν «τυχεροί» και χτυπήσουν βασικούς στόχους στο Ισραήλ ή αλλού, αυτό θα ενισχύσει το ηθικό των υποστηρικτών του καθεστώτος και θα τους ενθαρρύνει να συνεχίσουν τον πόλεμο.
Αν το ιρανικό καθεστώς αποφασίσει να το πάει μέχρι τέλους, τότε ο Τραμπ θα μπορούσε να βρεθεί μπροστά σε δύσκολες επιλογές σχετικά με το αν θα κλιμακώσει τις επιθέσεις, ίσως στοχεύοντας εγκαταστάσεις πετρελαίου για να βλάψει την οικονομία του Ιράν.
Ο λαός του Χαμενεΐ θα ελπίζει ότι, καθώς αυξάνονται οι επιθέσεις, οι Ιρανοί θα συσπειρωθούν γύρω από τη σημαία – όπως έκαναν σε κάποιο βαθμό κατά τη διάρκεια της περσινού πολέμου με το Ισραήλ.
Το καθεστώς πιθανότατα μπορεί ακόμα να βασίζεται σε εκατομμύρια υποστηρικτές. «Και όπως ακριβώς το ιρανικό καθεστώς παρουσίασε την ισραηλινή συμφωνία για κατάπαυση του πυρός τον περασμένο Ιούνιο ως νίκη, έτσι και οποιαδήποτε προσπάθεια του Τραμπ τις επόμενες εβδομάδες να τερματίσει την επιχείρηση επειδή έγινε πολύ περίπλοκη ή επειδή το Πεντάγωνο ανησυχεί ότι θα τραβήξει πολύ, θα μπορούσε απλώς να καταλήξει να ενισχύει το ίδιο το σύστημα που ο Αμερικανός πρόεδρος θέλει να καταστρέψει», σχολιάζουν οι βρετανικοί Sunday Times.
naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου