Παρασκευή 27 Φεβρουαρίου 2026

Τι σημαίνει για την Ελλάδα το ενεργειακό παζάρι ΗΠΑ – Τουρκίας με φόντο τα F-35

Στη διπλωματία δεν υπάρχουν κενά – υπάρχουν παζάρια. Και αν τα τουρκικά δημοσιεύματα αποτυπώνουν έστω και μέρος της πραγματικότητας, τότε Ουάσιγκτον και Άγκυρα διαπραγματεύονται ένα deal-μαμούθ: ενέργεια εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων με αντάλλαγμα το «ξεκλείδωμα» των F-35. Αν ισχύει, δεν πρόκειται για απλή εξοπλιστική εξέλιξη.

Πρόκειται για γεωπολιτική αναθέρμανση με πολλαπλές παρενέργειες — και η Αθήνα δεν μπορεί να το δει αδιάφορα.

Η Τουρκία είχε αποβληθεί από το πρόγραμμα των Lockheed Martin F-35 Lightning II το 2019, όταν επέλεξε να προμηθευτεί τα ρωσικά S-400. Ήταν μια καθαρή γραμμή της Ουάσιγκτον: δεν γίνεται να συνυπάρχουν ρωσικά συστήματα με το πιο προηγμένο αμερικανικό μαχητικό. Αν σήμερα αυτή η γραμμή «μαλακώνει», το μήνυμα είναι σαφές: τα συμφέροντα επαναξιολογούνται.
Η ισορροπία στο Αιγαίο δεν είναι θεωρητικό ζήτημα

Η Ελλάδα έχει ήδη δρομολογήσει την απόκτηση F-35, διασφαλίζοντας τεχνολογικό πλεονέκτημα σε μια περίοδο που η αεροπορική ισχύς είναι κεντρικός πυλώνας αποτροπής. Το F-35 δεν είναι απλώς ένα μαχητικό. Είναι κόμβος δεδομένων, σύστημα χαμηλής παρατηρησιμότητας, πλατφόρμα που «βλέπει» και μεταδίδει εικόνα μάχης σε πραγματικό χρόνο.

Αν όμως η Άγκυρα επανενταχθεί στο πρόγραμμα, το πλεονέκτημα παύει να είναι αποκλειστικό. Δεν σημαίνει ότι ανατρέπεται αυτομάτως η ισορροπία. Σημαίνει όμως ότι το περιβάλλον γίνεται πιο απαιτητικό. Η ταυτόχρονη παρουσία F-35 σε δύο χώρες με ανοιχτά ζητήματα στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο αλλάζει τα δεδομένα αποτροπής. Και τα αλλάζει σιωπηλά, χωρίς τυμπανοκρουσίες.
Το ενεργειακό σκέλος: ο άλλος, πιο αθόρυβος άξονας

Το φημολογούμενο deal δεν αφορά μόνο μαχητικά. Αφορά ενεργειακές επενδύσεις, έρευνες, αγωγούς, ακόμη και ενίσχυση του τουρκικού χρηματοπιστωτικού συστήματος. Αν αμερικανικές εταιρείες εμπλακούν ενεργά σε τουρκικές θαλάσσιες ζώνες ή σε περιοχές όπως η Λιβύη και η Συρία, τότε η Τουρκία ενισχύεται ως ενεργειακός παίκτης πρώτης γραμμής.

Και αυτό σε μια συγκυρία όπου η Ελλάδα επιχειρεί να εδραιωθεί ως εναλλακτικός ενεργειακός κόμβος προς την Ευρώπη. Δεν είναι απλώς ανταγωνισμός. Είναι ζήτημα επιρροής.
Ρεαλισμός χωρίς συναισθηματισμούς

Αν η επαναπροσέγγιση προχωρήσει, θα αποτυπώνει κάτι που στην Αθήνα γνωρίζουν, αλλά συχνά προτιμούν να μην λένε φωναχτά: η αμερικανική πολιτική λειτουργεί με βάση στρατηγικά και οικονομικά συμφέροντα, όχι με όρους «τιμωρίας» ή «ηθικής συνέπειας».

Η πιθανή επιστροφή της Άγκυρας στον δυτικό αμυντικό πυρήνα θα σηματοδοτεί μια μορφή «επανανομιμοποίησης». Και αυτό θα επηρεάσει το πλέγμα ισορροπιών στην περιοχή, από το ΝΑΤΟ μέχρι τις τριμερείς συνεργασίες Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ.

Δεν πρόκειται για άμεση ανατροπή ισορροπιών. Δεν είναι «σεισμός». Είναι όμως σαφής μετατόπιση. Σημαίνει πιθανό περιορισμό του ελληνικού τεχνολογικού πλεονεκτήματος. Σημαίνει ενίσχυση της γεωοικονομικής θέσης της Τουρκίας. Και κυρίως σημαίνει ότι το γεωπολιτικό τοπίο στην Ανατολική Μεσόγειο παραμένει ρευστό.

Στη διεθνή πολιτική, οι συμμαχίες δεν είναι συμβόλαια αιωνιότητας. Είναι συμφωνίες συμφέροντος. Και αυτά επαναδιαπραγματεύονται — ειδικά όταν στο τραπέζι μπαίνουν 500 δισεκατομμύρια δολάρια.
Alarm από την Κύπρο

Ενώ η χώρα ακόμη μετρά πληγές από την ευλογιά των αιγοπροβάτων και οι έλεγχοι εντείνονται, όπως και οι συλλήψεις κτηνοτρόφων που «εγκληματούν» στην προσπάθεια να ταΐσουν τα κοπάδια τους, η αιγοπροβατοτροφία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια ακόμη σοβαρότερη απειλή.

Η καραντίνα της Κύπρου εξαιτίας του αφθώδους πυρετού είναι ξεκάθαρη προειδοποίηση. Με τη γεωγραφική έκθεση της Ελλάδας και τις έντονες εμπορικές ροές, το ζήτημα της θωράκισης της κτηνοτροφίας δεν αρκείται στην εντατικοποίηση ελέγχων, αλλά χρήζει υπεύθυνης και κυρίως αποτελεσματικής στρατηγικής πρόληψης και αντιμετώπισης ζωονόσων.
Νέος σορτάκιας στο Χρηματιστήριο

Νέα short θέση έκανε την εμφάνισή της στο Χρηματιστήριο Αθηνών, καθώς το Millennium International Management αποφάσισε να «σορτάρει» σε ποσοστό 0,55% τη μετοχή της Alpha Bank. Το αμερικανικό fund δεν είναι ξένο στην ελληνική αγορά, καθώς συγκαταλέγεται στους γνωστούς «σορτάκηδες» της Αθήνας. Πέρυσι είχε ανοίξει… πόλεμο με τη Metlen, ενώ το ίδιο είχε πράξει και το 2024 εις βάρος της Motor Oil. To Millennium είχε, παράλληλα, σορτάρει την Τέρνα Ενεργειακή το 2023 και (ξανά) την Alpha Bank το 2021.

Η νέα κίνηση, όπως εξηγεί στη «Ν» παράγοντας της αγοράς, είναι στενά συνδεδεμένη με τη θέση της UniCredit στο μετοχικό κεφάλαιο της τράπεζας. Πρόσφατα, ο Αντρέα Ορσέλ, επικεφαλής των Ιταλών, επέλεξε προς απογοήτευση των επενδυτών να «παγώσει» τα σενάρια περί δημόσιας πρότασης για την απόκτηση των υπόλοιπων μετοχών της Alpha Bank (σήμερα κατέχει έμμεσα περίπου το 32%). Αυτή η δήλωση έχει ήδη αφήσει σημαντικό αρνητικό αντίκτυπο στη μετοχή της τράπεζας, η οποία έχει διορθώσει κατά σχεδόν -16% από τα πολυετή υψηλά των 4,46 ευρώ. Προφανώς, οι Νεοϋορκέζοι σορτάκηδες εκτιμούν ότι η πτώση δεν έχει τελειώσει ακόμη.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, πέραν της Alpha Bank, short θέσεις εξακολουθούν να καταγράφονται, σύμφωνα με την ενημέρωση της Επ. Κεφαλαιαγράς, σε ακόμη δύο εισηγμένες της Αθήνας. Στη Metlen από το ΑΚΟ Capital (0,78%) και στη Bally’s Intralot από το Qube Research & Technologies (0,61%).
Αλλαγές που θέλουν υπομονή

Πολλές αλλαγές βρίσκονται σε εξέλιξη στον e-ΕΦΚΑ και μάλλον προκαλούν (πρόσκαιρη ελπίζουμε) ταλαιπωρία. Δεν είναι μόνο ότι δεν θα λειτουργεί από σήμερα στις 15:00 και έως και την Κυριακή, 1η Μαρτίου, το Πληροφοριακό Σύστημα «Μητρώο Πολιτών». Αυτό σημαίνει ότι ίσως να μην είναι δυνατή η ολοκλήρωση ηλεκτρονικών αιτήσεων και συναλλαγών του Φορέα που απαιτούν διαλειτουργικότητα.

Από παράταση σε παράταση οδηγείται η υποβολή των Αναλυτικών Περιοδικών Δηλώσεων, που κοντεύει να… τρελάνει τα λογιστήρια. Πρόκειται για ένα σύνθετο πρόβλημα, αφού, χωρίς ΑΠΔ, ο e-ΕΦΚΑ δεν μπορεί να «δει» τις αντίστοιχες Ημέρες Ασφάλισης για τους εργαζόμενους – ασφαλισμένους. Έτσι όμως, προκύπτουν μια σειρά από προβλήματα. Υπομονή…

naftemporiki.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου