ΗΠΑ και Ιράν είναι στο χείλος του πολέμου – Τι μορφή θα μπορούσε να λάβει, πόσο θα διαρκέσει

Λίγο πριν η διπλωματία εξαντλήσει τα τελευταία της αποθέματα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, συγκεντρώνει τους στενότερους συμβούλους του στον Λευκό Οίκο για να αποφασίσει τα επόμενα βήματα απέναντι στο Ιράν.

Σύμφωνα με το Axios ο Τραμπ είναι πολύ κοντά σε απόφαση για επίθεση (η οποία μάλιστα δεν θα ήταν ένα στοχευμένο πλήγμα, αλλά ένας κανονικός πόλεμος), ενώ το CNN μεταδίδει ότι μπορεί να έχουμε χτύπημα μέσα στο Σαββατοκύριακο.

Οι συνομιλίες στη Γενεύη χαρακτηρίζονται από «πρόοδο», αλλά οι αμερικανικές πηγές παραδέχονται ότι τα χάσματα παραμένουν βαθιά. Και όσο το παζάρι για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης σκοντάφτει, η στρατιωτική μηχανή των ΗΠΑ επιταχύνει. Η παρουσία των αμερικανικών αεροπορικών δυνάμεων στη Μέση Ανατολή είναι η εντονότερη από το 2003, όταν είχε εισβάλλει στο Ιράκ.

Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν η ένταση κλιμακώνεται. Είναι αν ο χρόνος μετρά αντίστροφα.
Το διπλό παιχνίδι: συνομιλίες και συσσώρευση δύναμης

Σύμφωνα με αμερικανούς αξιωματούχους, που μίλησαν στο Axios, ο Τραμπ ενημερώθηκε για τις επαφές που είχαν στη Γενεύη οι απεσταλμένοι του με τον ιρανό υπουργό Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί. Το μήνυμα της Ουάσιγκτον είναι σαφές: μέχρι το τέλος του μήνα η Τεχεράνη πρέπει να παρουσιάσει συγκεκριμένο «πακέτο» που να απαντά στις αμερικανικές ανησυχίες για το πυρηνικό της πρόγραμμα.

Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε ότι οι συνομιλίες «πήγαν καλά σε κάποια σημεία», αλλά προειδοποίησε ότι υπάρχουν «κόκκινες γραμμές» που η ιρανική πλευρά δεν δείχνει ακόμη έτοιμη να αποδεχθεί. Στο παρασκήνιο, πάντως, άλλοι αξιωματούχοι ομολογούν ότι δεν έχει συμφωνηθεί «τίποτα ουσιαστικό».

Παράλληλα, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο προγραμματίζει επίσκεψη στο Ισραήλ, ενώ ο Λευκός Οίκος αφήνει να διαρρεύσει ότι «υπάρχουν πολλά επιχειρήματα υπέρ ενός πλήγματος».REUTERS/Dado Ruvic/Illustration
Δύο αεροπλανοφόρα και 150 πτήσεις

Η στρατιωτική εικόνα είναι εντυπωσιακή. Δύο αεροπλανοφόρα, δεκάδες πολεμικά πλοία, εκατοντάδες μαχητικά αεροσκάφη και πάνω από 150 στρατιωτικές πτήσεις μεταφοράς οπλικών συστημάτων προς τη Μέση Ανατολή. Ανάμεσά τους F-35, F-22 και F-16.

Καθοριστικό ρόλο εκτιμάται ότι θα παίξει η άφιξη του αεροπλανοφόρου USS Ford στην Ανατολική Μεσόγειο. Η συγκέντρωση τέτοιας ισχύος δεν αφήνει πολλά περιθώρια για ελιγμούς. Όπως σχολιάζουν αναλυτές, «σπάνια μετακινείς δύο αεροπλανοφόρα αν δεν σκοπεύεις να τα χρησιμοποιήσεις».

Η σύγκριση με τη στοχευμένη επιχείρηση στη Βενεζουέλα τον περασμένο μήνα θεωρείται παραπλανητική. Εάν υπάρξει χτύπημα στο Ιράν, εκτιμάται ότι θα πρόκειται για εκστρατεία εβδομάδων, πιθανώς σε συντονισμό με το Ισραήλ, και με πολύ ευρύτερους στόχους – όχι μόνο πυρηνικές εγκαταστάσεις, αλλά και βαλλιστικά συστήματα.Handout via REUTERS
Οι 6 λόγοι που φέρνουν τον πόλεμο πιο κοντά

Σύμφωνα με ανάλυση του Axios υπάρχουν έξι βασικοί λόγοι που φέρνουν τις δύο δυνάμεις στο χείλος του πολέμου.Το πυρηνικό αδιέξοδο: Από τη συμφωνία του 2015 που πέτυχε ο Μπαράκ Ομπάμα έως την αποχώρηση του Τραμπ και την αποτυχημένη προσπάθεια του Τζο Μπάιντεν να την αναβιώσει, η διαμάχη παραμένει άλυτη.
Η καταστολή των διαδηλώσεων στο Ιράν: Οι μαζικές κινητοποιήσεις και η σκληρή απάντηση του καθεστώτος ενίσχυσαν στην Ουάσιγκτον την αίσθηση ότι το ιρανικό σύστημα είναι ευάλωτο.
Η πίεση από το Ισραήλ: Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου φέρεται να προετοιμάζεται για σενάριο πολέμου «εντός ημερών», επιδιώκοντας πιο εκτεταμένη επιχείρηση από εκείνη του περασμένου Ιουνίου.
Ο παράγοντας πετρέλαιο: Η αγορά είναι επαρκώς εφοδιασμένη και οι τιμές σχετικά χαμηλές, προσφέροντας –κατά ορισμένους– «παράθυρο ευκαιρίας». Το Στενό του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου, παραμένει κρίσιμος κόμβος.
Η αίσθηση αποδυναμωμένου καθεστώτος: Οι απώλειες των ιρανικών δικτύων επιρροής τα τελευταία χρόνια δημιουργούν την εντύπωση περιορισμένης δυνατότητας αντιποίνων – αν και αυτό ενέχει τον κίνδυνο υποτίμησης.
Το πολιτικό ρίσκο του Τραμπ: Έχοντας υψώσει τους τόνους και μεταφέρει τεράστια στρατιωτική ισχύ, μια υποχώρηση χωρίς σημαντικές παραχωρήσεις από την Τεχεράνη θα φαινόταν πολιτικά δύσκολη.

Σύμφωνα με αμερικανικά μέσα εάν τελικά ο Αμερικανός πρόεδρος λάβει την απόφαση για πλήγμα στο Ιράν, αυτό δεν θα θυμίζει τις επιθέσεις ακριβείας του περασμένου Ιουνίου, αλλά θα είναι μία επιχείρηση που πιθανότατα θα κρατήσει πολλές εβδομάδες και θα έχει μορφή ολοκληρωτικού πολέμου.
«Δύο εβδομάδες»

Αμερικανικές πηγές μιλούν για διορία δύο εβδομάδων προς το Ιράν. Υπενθυμίζεται ότι πέρυσι, μετά από παρόμοιο τελεσίγραφο, ακολούθησε στρατιωτική επιχείρηση μέσα σε λίγες ημέρες. Ένας σύμβουλος του Τραμπ φέρεται να εκτιμά ότι υπάρχει «90% πιθανότητα» να υπάρξει στρατιωτική δράση εντός των επόμενων εβδομάδων.

Παρά ταύτα, το ενδεχόμενο διπλωματικής διεξόδου δεν έχει ακόμη αποκλειστεί. Το ερώτημα είναι αν υπάρχει πολιτικός χρόνος και από τις δύο πλευρές.
Το διακύβευμα

Ένας αμερικανοϊσραηλινός πόλεμος κατά του Ιράν θα άλλαζε ριζικά τις ισορροπίες στη Μέση Ανατολή, θα επηρέαζε τις ενεργειακές αγορές και θα καθόριζε την επόμενη τριετία της προεδρίας Τραμπ. Με το Κογκρέσο και την αμερικανική κοινή γνώμη να στρέφουν την προσοχή τους αλλού, η δημόσια συζήτηση παραμένει περιορισμένη.

Όμως τα σημάδια συσσωρεύονται. Και αν δεν υπάρξει άμεση πρόοδος στο πυρηνικό μέτωπο, η διπλωματία ίσως αποδειχθεί απλώς η τελευταία στάση πριν από μια σύγκρουση που πολλοί θεωρούν πλέον αναπόφευκτη.

naftemporiki.gr