Το νέο σήμα κινδύνου στις αγορές: Τι «βράζει» κάτω από τους «παγωμένους» δείκτες

Νατάσα Στασινού • nstasinou@naftemporiki.gr

Με μια πρώτη ματιά, το 2026 μοιάζει υπερβολικά ήσυχο για τη Wall Street. Ο S&P 500 κινείται ουσιαστικά αμετάβλητος από την αρχή του έτους, εγκλωβισμένος κάτω από τις 7.000 μονάδες. Δεν υπάρχει ευφορία, δεν υπάρχει κατάρρευση, αλλά μία φαινομενική στασιμότητα. Αυτή όμως κρύβει μια από τις πιο έντονες εσωτερικές ανακατατάξεις των τελευταίων δεκαετιών.

Η ουσία βρίσκεται στη διασπορά των αποδόσεων. Περισσότερο από το 60% των μετοχών του δείκτη υπεραποδίδουν έναντι του ίδιου του S&P 500, όταν την περίοδο 2023–2025 το ποσοστό αυτό κινούνταν γύρω στο 30%. Με άλλα λόγια, η αγορά δεν είναι αδύναμη — είναι βαθιά διχασμένη. Ο μέσος τίτλος καταγράφει διψήφιες αποδόσεις τον τελευταίο μήνα, αλλά το βάρος των μεγαλύτερων μετοχών κρατά τον δείκτη καθηλωμένο.

Ο επενδυτικός οίκος Nomura επισημαίνει ότι η απόκλιση μεταξύ των ισχυρότερων και των ασθενέστερων τίτλων βρίσκεται στο 99ο εκατοστημόριο των τελευταίων 30 ετών. Ιστορικά, τέτοια επίπεδα διασποράς δεν εμφανίζονται σε «ήρεμες» αγορές. Συνήθως αποτελούν μεταβατικό στάδιο — είτε πριν από σημαντική διόρθωση είτε πριν από αλλαγή καθεστώτος.

Η μετατόπιση ηγεσίας είναι καθοριστική. Τα προηγούμενα χρόνια, η άνοδος του S&P 500 στηρίχθηκε σε υπερσυγκέντρωση. Οι μεγαλύτερες εταιρείες τεχνολογίας – με αιχμή την Nvidia και το ευρύτερο οικοσύστημα της Τεχνητής Νοημοσύνης – απορροφούσαν δυσανάλογο βάρος. Στο αποκορύφωμα του 2025, οι δέκα μεγαλύτερες μετοχές αντιστοιχούσαν περίπου στο 40% της συνολικής στάθμισης του δείκτη. Πρόκειται για το υψηλότερο ποσοστό εδώ και δεκαετίες.

Το 2026, όμως, η εικόνα αντιστρέφεται. Η τεχνολογία υποχωρεί, οι «Magnificent Seven» χάνουν δυναμική και οι επενδυτές στρέφονται σε ενέργεια, βιομηχανία, υλικά και βασικά καταναλωτικά αγαθά. Η μετακίνηση αυτή έχει χαρακτηριστικά «καθαρού» rotation — μιας υγειούς διεύρυνσης της αγοράς. Ωστόσο, η ένταση και η ταχύτητά της εγείρουν ερωτήματα.
Πολλοί κλαδικοί δείκτες «τρέχουν»

Για πρώτη φορά από το 1990, περισσότεροι από τους μισούς κλαδικούς δείκτες βρίσκονται σε υπεραγορασμένα (overbought) επίπεδα, ενώ ο ίδιος ο S&P 500 δεν είναι. Αυτό σημαίνει ότι η εσωτερική αγορά «τρέχει», αλλά η κεφαλαιοποιημένη εικόνα παραμένει εύθραυστη. Αν οι μεγάλοι τίτλοι συνεχίσουν να αποδυναμώνονται, η διεύρυνση ίσως να μην αρκεί για να αποτρέψει συνολική διόρθωση.

Η ιστορική εμπειρία είναι διδακτική. Σε προηγούμενες περιόδους όπου η διασπορά άγγιξε αντίστοιχα επίπεδα, η διάμεση απόδοση του S&P 500 στους επόμενους 12 μήνες ήταν αρνητική, παρατηρεί το Market Watch. Σε δύο εμβληματικές περιπτώσεις, το 2001 και το 2008, η διασπορά προηγήθηκε σοβαρών αναταράξεων (φούσκα dot.com και χρηματοπιστωτική κρίση). Αυτό βεβαίως δεν σημαίνει ότι σήμερα επίκειται κατάρρευση, αλλά δείχνει ότι η αγορά εισέρχεται σε φάση αυξημένης ευαισθησίας.
Το δολάριο πέφτει

Παράλληλα, στο διεθνές επίπεδο εξελίσσεται μια διαφορετική αλλά συμπληρωματική τάση. Το δολάριο έχει υποχωρήσει περίπου 8% σε ετήσια βάση, παρά τα υψηλότερα επιτόκια και τη σχετική ανθεκτικότητα της αμερικανικής οικονομίας. Όπως εξηγεί η Wall Street Journal οι ξένοι επενδυτές δεν εγκαταλείπουν τις ΗΠΑ, συνεχίζουν να κατευθύνουν κεφάλαια σε αμερικανικές μετοχές, αλλά αυξάνουν τη συναλλαγματική τους κάλυψη. Το σύνθημα δεν είναι πλέον «Sell America», αλλά «Hedge America».

Η αλλαγή αυτή είναι λεπτή αλλά ουσιαστική. Η αντιστάθμιση νομισματικού κινδύνου απαιτεί πωλήσεις δολαρίων στις αγορές παραγώγων, γεγονός που ενισχύει την πίεση στο αμερικανικό νόμισμα. Η επιβράδυνση των αγορών αμερικανικών ομολόγων από ξένους επενδυτές υποδηλώνει ότι η εμπιστοσύνη δεν διαρρηγνύεται, αλλά γίνεται πιο επιλεκτική. Το παγκόσμιο χαρτοφυλάκιο δεν «φεύγει» από τις ΗΠΑ, αλλά διαφοροποιείται.

Το αποτέλεσμα είναι μια αγορά που μεταβαίνει από φάση μονοθεματικής ηγεσίας (AI, megacaps, τεχνολογία) σε φάση πολυκεντρικής κατανομής ρίσκου. Αυτές οι μεταβάσεις σπάνια είναι γραμμικές. Η αυξημένη διασπορά ενισχύει τις ευκαιρίες για ενεργητική διαχείριση, αλλά ταυτόχρονα αυξάνει την πιθανότητα απότομων κινήσεων, καθώς οι επενδυτές αναπροσαρμόζουν τα μοντέλα τους.

Ο S&P 500 μπορεί να δείχνει ακίνητος. Στην πραγματικότητα, η εσωτερική του δομή αλλάζει ριζικά. Και σε τέτοιες περιόδους, το ρίσκο δεν βρίσκεται στην επιφάνεια, βρίσκεται στη δυναμική που διαμορφώνεται από κάτω.

naftemporiki.gr