Από τη Μέκκα στο Παρίσι – Πώς η Σαουδική Αραβία «απλώνεται» μέχρι τη Γαλλία

Νικολέτα Πετανίδου • npetanidou@naftemporiki.gr

Σε μία προσπάθεια να διευρύνει το «δίκτυο» συμμαχιών της, η Σαουδική Αραβία μόλις λίγες εβδομάδες μετά τη Συμφωνία της Μέκκας επισκέφθηκε το Παρίσι.

Τη Δευτέρα 24 Αυγούστου, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και ο Σαουδάραβας διάδοχος και πρωθυπουργός Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν προήδρευσαν της πρώτης συνεδρίασης του Γαλλο-Σαουδικού Συμβουλίου Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης.

Ακολούθως, η κοινή δήλωση των δύο κρατών δεν περιορίστηκε σε απλές διακηρύξεις αλλά στην ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας, μεταξύ άλλων στους εξοπλισμούς και την εκπαίδευση, αλλά και συμφωνίες σε επενδύσεις, τεχνητή νοημοσύνη, ενέργεια, υποδομές και νέες τεχνολογίες.

Αυτό που έχει ιδιαίτερη σημασία είναι το… «timing».
Η Γαλλία ως στρατηγικός εταίρος του Ριάντ

Οι σχέσεις Γαλλίας και Σαουδικής Αραβίας έχουν ήδη περάσει σε επίπεδο στρατηγικής εταιρικής σχέσης

Στον αμυντικό τομέα, οι δύο πλευρές υιοθέτησαν ειδική διακήρυξη για την ενίσχυση της συνεργασίας σε εξοπλισμούς και εκπαίδευση. Παράλληλα, δεσμεύθηκαν να αυξήσουν τον συντονισμό τους για ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος και διεθνούς ασφάλειας.

Εξίσου σημαντική είναι και η συνεργασία των δύο χωρών από οικονομικής άποψης.

Το διμερές εμπόριο έφτασε περίπου τα 11,8 δισ. δολάρια το 2025, ενώ συμφώνησαν να ενισχύσουν τις αμοιβαίες επενδύσεις και τη συνεργασία σε ενέργεια, μεταφορές, logistics, τεχνολογία και τεχνητή νοημοσύνη.
Το γεωπολιτικό σκηνικό

Όλα συμβαίνουν λίγες ημέρες μετά τη «Μέκκα», με τις χώρες οι οποίες την αποτελούν (σσ: Τουρκία, Σαουδική Αραβία, Πακιστάν) να διατηρούν διαφορετικού τύπου σχέσεις με τη Γαλλία.

Η δεύτερη «πλευρά» της Μέκκας, το Πακιστάν, έχει διαφορετικής κλίμακας σχέση με τη Γαλλία.

Το πακιστανικό υπουργείο Εξωτερικών περιγράφει τις σχέσεις Πακιστάν–Γαλλίας ως πολυεπίπεδες, με συνεργασία σε πολιτικό, εμπορικό, οικονομικό, αμυντικό, εκπαιδευτικό και πολιτιστικό επίπεδο.

Οι δύο χώρες συνεχίζουν επίσης τον πολιτικό διάλογο. Υπενθυμίζεται ότι το 2025, Παρίσι και Ισλαμαμπάντ εξέφρασαν την πρόθεση να ενισχύσουν περαιτέρω τις διμερείς σχέσεις και τη συνεργασία τους. Όμως, η σχέση αυτή δεν έχει το ίδιο στρατηγικό βάθος με τη γαλλοσαουδαραβική συνεργασία.
Στο «κάδρο» η Ελλάδα

Σε ό,τι αφορά την Τουρκία, η σχέση με τη Γαλλία είναι εκείνη δύο κρατών που συνδέονται θεσμικά ως μέλη του ΝΑΤΟ, αλλά τα τελευταία χρόνια έχουν βρεθεί αρκετές φορές σε διαφορετικές πλευρές κρίσιμων περιφερειακών ζητημάτων.

Το Παρίσι έχει διατυπώσει επανειλημμένα την υποστήριξή του προς την Ελλάδα αλλά και την Κύπρο, απέναντι σε ενέργειες που θεωρεί ότι θέτουν ζητήματα κυριαρχίας ή παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο στην Ανατολική Μεσόγειο.

Υπενθυμίζεται ότι κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα, ο Εμανουέλ Μακρόν είχε στείλει ένα σαφές μήνυμα, δηλώνοντας ότι η Γαλλία «στέκεται στο πλευρό της Ελλάδας» όταν απειλείται η κυριαρχία της. Η γαλλική στάση αποτυπώθηκε και στη συζήτηση για το SAFE, καθώς το Παρίσι συγκαταλέγεται στις χώρες που συμμερίστηκαν τις ελληνικές και κυπριακές επιφυλάξεις για τη συμμετοχή της Τουρκίας, σε μια περίοδο κατά την οποία η Αθήνα έθετε ως βασική προϋπόθεση την άρση του τουρκικού casus belli και τον σεβασμό της κυριαρχίας των κρατών-μελών της ΕΕ.
Οι δύο πυρηνικές δυνάμεις

Το Ριάντ, είναι ξεκάθαρο, πως δεν θέλει να επενδύει σε έναν μόνο άξονα ασφάλειας, αλλά να διευρύνει σταδιακά τις στρατηγικές του επιλογές.

Για παράδειγμα, με τη «Συμφωνία της Μέκκας», ενισχύει την αμυντική συνεργασία με την Τουρκία και το Πακιστάν, στο Παρίσι εμβαθύνει τη στρατηγική του σχέση με τη Γαλλία, διατηρώντας παράλληλα τους παραδοσιακά στενούς δεσμούς του με την Ουάσιγκτον.

Η Γαλλία, άλλωστε, αποτελεί για τη Σαουδική Αραβία έναν ιδιαίτερα σημαντικό ευρωπαϊκό εταίρο, μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και σημαντική στρατιωτική και αμυντική βιομηχανική δύναμη.

Αυτό που έχει ιδιαίτερη σημασία είναι το γεγονός ότι η Σαουδική Αραβία ενισχύει τις σχέσεις της με δύο πυρηνικές δυνάμεις, τη Γαλλία και το Πακιστάν.

Η εξέλιξη αυτή δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το Ριάντ αποκτά κάποια μορφή πυρηνικής «ομπρέλας», άλλωστε κάτι τέτοιο διαψεύσθηκε από κάθε εμπλεκόμενο κράτος μετά τη συμμετοχή του Πακιστάν στη «Μέκκα».
Το γαλλικό «οπλοστάσιο» του Ριάντ

Ως προς το γαλλικό «οπλοστάσιο» της Σαουδικής Αραβίας, αυτό περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τα αντιαεροπορικά Shahine και Crotale, γαλλικά τεθωρακισμένα, αλλά και πολεμικά πλοία. Ενδεικτική είναι η περίπτωση των τεσσάρων φρεγατών κλάσης Al Madinah, που κατασκευάστηκαν στη Γαλλία.

Παράλληλα, Παρίσι και Ριάντ έχουν συνεργαστεί στη συντήρηση και τον εκσυγχρονισμό γαλλικής προέλευσης συστημάτων που βρίσκονται στις σαουδαραβικές ένοπλες δυνάμεις.

naftemporiki.gr