ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗΝ:
Νικολέτα Πετανίδου • npetanidou@naftemporiki.gr
Σε μια περίοδο κατά την οποία οι παραβιάσεις, οι υπερπτήσεις και οι εμπλοκές στο Αιγαίο αυξάνονται και την Τουρκία να προσπαθεί να καλύψει τα κενά της από «αέρος», η διατήρηση της ποιοτικής υπεροχής της ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας, αποτελεί κρίσιμο ζητούμενο.
Στο πλαίσιο αυτό, ο αντιπτέραρχος ε.α και αμυντικός αναλυτής, Κώστας Ιατρίδης, αναλύει στη Ναυτεμπορική τη νέα ισορροπία στους αιθέρες, τον ρόλο των UAV, τον κίνδυνο ενός θερμού επεισοδίου και τις προϋποθέσεις που απαιτούνται ώστε η Ελλάδα να διατηρήσει την επιχειρησιακή της υπεροχή απέναντι στην Τουρκία.
Παράλληλα, μιλά για τον ρόλο της εκπαίδευσης και της επιχειρησιακής ετοιμότητας, αλλά και τη νέα φιλοσοφία που καλούνται να υπηρετήσουν οι Ένοπλες Δυνάμεις μέσα από την «Ατζέντα 2030» του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας που βρίσκεται, ήδη, σε φάση υλοποίησης.
ΓΕΕΘΑΠαραβιάσεις και υπερπτήσεις
Αρχικά, ερωτηθείς σχετικά για την αύξηση των παραβιάσεων και των υπερπτήσεων και στο κατά πόσο μια τέτοια ενέργεια μπορεί να οδηγήσει σε θερμό επεισόδιο, υπογραμμίζει χαρακτηριστικά ότι «μια υπέρπτηση μπορεί πράγματι να αυξήσει τον κίνδυνο, χωρίς ωστόσο αυτό να σημαίνει ότι κάθε τέτοιο περιστατικό οδηγεί αναπόφευκτα σε κλιμάκωση».
Όπως εξήγησε, «το κρίσιμο είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιδρούν και οι δύο πλευρές», καθώς μια τέτοια κατάσταση απαιτεί πολύ μεγάλη ψυχραιμία. Οι αποστάσεις στον αέρα είναι μικρές, οι χρόνοι αντίδρασης περιορισμένοι και, όπως ανέφερε, μια λανθασμένη εκτίμηση μπορεί να δημιουργήσει μια αλυσιδωτή αντίδραση.
Ακολούθως, σημείωσε ότι «η αναχαίτιση δεν αποτελεί απλώς ζήτημα του ποιο αεροσκάφος είναι καλύτερο, αλλά πρόκειται για ζήτημα εκπαίδευσης, πειθαρχίας, σωστής εικόνας της κατάστασης, επαγγελματισμού και απόλυτης τήρησης των προβλεπόμενων διαδικασιών.
«Η ψυχραιμία είναι εξίσου σημαντική με την ισχύ»
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ανάγκη ψυχραιμίας, σημειώνοντας ότι «η ψυχραιμία είναι εξίσου σημαντική με την ισχύ». Στόχος μιας αναχαίτισης, όπως εξήγησε, είναι να αντιμετωπιστεί η παραβίαση με αποφασιστικότητα, αλλά ταυτόχρονα να αποφευχθεί μια λανθασμένη κίνηση που θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα πολύ μεγαλύτερο πρόβλημα.
Κατά τον ίδιο, όσο αυξάνονται τέτοιου είδους περιστατικά, τόσο μεγαλύτερη σημασία αποκτούν η εκπαίδευση των χειριστών, η επιχειρησιακή ετοιμότητα και, κυρίως, η ικανότητα ελέγχου μιας κρίσης χωρίς να επιτρέπεται η κλιμάκωσή της.
«Η πραγματική αποτροπή δεν είναι μόνο να μπορείς να αντιδράσεις αλλά να μπορείς να αντιδράσεις αποτελεσματικά, ψύχραιμα και με τρόπο που να κρατά την κατάσταση υπό έλεγχο».
ShutterstockΟ κίνδυνος των τουρκικών UAV
Σε ό,τι αφορά τις παραβιάσεις από UAV και τη συστηματική χρήση αυτών από την Τουρκία στο Αιγαίο, σε σύγκριση με παραβιάσεις από μαχητικά αεροσκάφη, ο κ. Ιατρίδης ξεκαθαρίζει, αρχικά, ότι «δεν μπορούν να μπουν οι δύο αυτές κατηγορίες στην ίδια κλίμακα απειλής».
Όπως εξήγησε, ένα σύγχρονο μαχητικό διαθέτει, σαφώς, μεγαλύτερες επιχειρησιακές δυνατότητες και μπορεί να δημιουργήσει πολύ πιο άμεσα μια σοβαρή στρατιωτική απειλή. «Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι ένα UAV μπορεί να θεωρηθεί αμελητέο ή να αγνοηθεί. Αντίθετα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη συλλογή πληροφοριών, για τη δοκιμή χρόνων αντίδρασης και για τη δημιουργία διαρκούς παρουσίας με πολύ μικρότερο κόστος από ένα επανδρωμένο αεροσκάφος», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Την ίδια στιγμή υπογραμμίζει ότι η συστηματική χρήση UAV προσφέρει σημαντικό επιχειρησιακό πλεονέκτημα σε όποιον τα αξιοποιεί, καθώς μπορούν να παραμένουν στον αέρα για πολλές ώρες, να συλλέγουν πληροφορίες και να υποχρεώνουν την άλλη πλευρά να αντιδρά χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η ζωή ενός πιλότου.
ShutterstockΚατά τον κ. Ιατρίδη, το ζήτημα δεν πρέπει να εξετάζεται μόνο με βάση το αν ένα UAV είναι πιο αδύναμο από ένα μαχητικό. «Πρέπει να εξετάζουμε και το κόστος που δημιουργεί στην αντίδρασή μας», τόνισε, εξηγώντας ότι ένα UAV μπορεί να είναι πολύ φθηνότερο από ένα μαχητικό, αλλά να υποχρεώνει την άλλη πλευρά να διαθέτει πολύ ακριβότερα μέσα για την παρακολούθηση και αντιμετώπισή του.
Με αυτόν τον τρόπο, «δημιουργείται μια καθημερινή επιχειρησιακή πίεση και ένα κόστος που δεν πρέπει να υποτιμάται» και για τον λόγο αυτό, χαρακτήρισε την αντιμετώπιση των UAV «ξεχωριστό και ιδιαίτερα σημαντικό κομμάτι της αεράμυνας και της συνολικής επιχειρησιακής σχεδίασης».
Πού εντοπίζεται το πλεονέκτημα της Πολεμικής Αεροπορίας
Μιλώντας για το πού ακριβώς εντοπίζεται το πλεονέκτημα της Πολεμικής Αεροπορίας απέναντι στην Τουρκία και για τη σημασία της διατήρησης της ποιοτικής υπεροχής, ο Κώστας Ιατρίδης τόνισε ότι το πλεονέκτημα δεν βρίσκεται σε ένα συγκεκριμένο αεροσκάφος ή σε ένα μόνο όπλο, αλλά στον συνδυασμό τεχνολογίας, εκπαίδευσης και εμπειρίας και, κυρίως, στην ικανότητα αξιοποίησης όλων αυτών ως ένα ενιαίο σύστημα.
Όπως ανέφερε, «τα Rafale και τα αναβαθμισμένα F-16 Viper προσφέρουν σημαντικές δυνατότητες στην Πολεμική Αεροπορία, ενώ η είσοδος των F-35 τα επόμενα χρόνια θα προσθέσει μια διαφορετική διάσταση στις επιχειρησιακές δυνατότητες της χώρας, καθώς, όπως χαρακτηριστικά σημείωσε, «αλλάζει τη φιλοσοφία της μάχης».
Ωστόσο, τόνισε ότι η πραγματική ποιοτική υπεροχή δεν αποτυπώνεται μόνο στον αριθμό ή στον τύπο των αεροσκαφών που βρίσκονται στα υπόστεγα εξηγώντας ότι κρίσιμο ρόλο διαδραματίζουν η εκπαίδευση του ανθρώπινου δυναμικού, η διαθεσιμότητα των αεροσκαφών, η διασύνδεσή τους με τα υπόλοιπα μέσα και η ταχύτητα με την οποία η πληροφορία μπορεί να μετατραπεί σε επιχειρησιακή αντίδραση.
«Η ποιοτική υπεροχή είναι αγώνας διαρκούς ανανέωσης»
Στο πλαίσιο αυτό, σημείωσε ότι η Τουρκία που επίσης εκσυγχρονίζει και διευρύνει τις αεροπορικές της δυνατότητες καθιστά ακόμη πιο σημαντική τη διαρκή προσπάθεια διατήρησης της ελληνικής ποιοτικής υπεροχής. Όπως τόνισε, «η ποιοτική υπεροχή δεν είναι κάτι που το αποκτάς και τελείωσε», αλλά «ένας αγώνας διαρκούς ανανέωσης».
Έτσι, για τον πτέραρχο ε.α. Κώστα Ιστρίδη το ζητούμενο δεν είναι απλώς η αύξηση του αριθμού των αεροσκαφών, αλλά η συνολική ποιότητα του συστήματος που βρίσκεται πίσω από αυτά.
Rafale, F-16 Viper και F-35
Αναφερόμενος στον συνδυασμό Rafale, F-16 Viper και F-35 συγκριτικά με τις δυνατότητες της Τουρκίας, ακόμη και στην περίπτωση απόκτησης Eurofighter, ο κ. Ιατρίδης εξήγησε ότι η αξία του ελληνικού συνδυασμού βρίσκεται ακριβώς στο γεγονός ότι πρόκειται για διαφορετικές πλατφόρμες με διαφορετικές δυνατότητες, οι οποίες μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά.
«Το Rafale προσφέρει ισχυρές δυνατότητες σε αποστολές αέρος-αέρος και αέρος-εδάφους, το F-16 Viper αποτελεί έναν μεγάλο και εκσυγχρονισμένο κορμό της Πολεμικής Αεροπορίας, ενώ το F-35 προσθέτει κυρίως τη δυνατότητα χαμηλής παρατηρησιμότητας (stealth) και προηγμένης συλλογής και διαχείρισης πληροφοριών. Και σε αυτή την περίπτωση, υπογράμμισε ότι «αλλάζει τη φιλοσοφία της μάχης».
Ωστόσο, επεσήμανε ότι η σύγχρονη αεροπορική ισχύς δεν μπορεί να αποτιμάται μεμονωμένα, ούτε με τη λογική ότι η απόκτηση ενός συγκεκριμένου αεροσκάφους αυτομάτως μεταφράζεται σε υπεροχή.
«Το σημαντικό, δεν είναι να πούμε έχουμε Rafale, άρα είμαστε καλύτεροι ή η Τουρκία παίρνει Eurofighter, άρα αλλάζουν όλα. Τα σύγχρονα αεροπορικά συστήματα δεν κρίνονται μεμονωμένα. Κρίνονται από το πώς συνδέονται μεταξύ τους, από τα όπλα που διαθέτουν, από την εκπαίδευση των πληρωμάτων, τη διαθεσιμότητα και κυρίως από το πόσο αποτελεσματικά λειτουργούν ως ένα ενιαίο δίκτυο» ανέφερε χαρακτηριστικά τονίζοντας ότι «εκεί βρίσκεται σήμερα ένα από τα σημαντικά πλεονεκτήματα της Ελλάδας και αυτό είναι ίσως το μεγάλο στοίχημα για τη χώρα. Όχι απλώς να αποκτήσει σύγχρονα αεροσκάφη, αλλά να μπορεί να τα αξιοποιεί όλα μαζί στο μέγιστο δυνατό επίπεδο».
Απέναντι σε μια Τουρκία που επίσης εκσυγχρονίζει την αεροπορία της και εξετάζει την απόκτηση Eurofighter, ο κ. Ιατρίδης τόνισε ότι η ποιοτική διαφορά δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη ή μόνιμη. Αντίθετα, όπως σημείωσε, πρέπει να διατηρείται καθημερινά μέσα από επενδύσεις, εκπαίδευση, υποστήριξη και τεχνολογική ανανέωση.
Η «Ατζέντα 2030» και η νέα φιλοσοφία στην Άμυνα
Ερωτηθείς σχετικά με την «Ατζέντα 2030» και τις αλλαγές που αυτή φέρνει στη δομή των Ενόπλων Δυνάμεων και στις εξοπλιστικές προτεραιότητες, ο κ. Ιατρίδης, έχοντας υπηρετήσει επί σειρά ετών στις Ένοπλες Δυνάμεις, σημείωσε ότι η χώρα δεν χρειάζεται απλώς περισσότερα οπλικά συστήματα, αλλά μια συνολική και διαφορετική φιλοσοφία στον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται και λειτουργεί η Άμυνα.
Στη λογική αυτή, όπως ανέφερε, εντάσσεται η «Ατζέντα 2030», η οποία, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν περιορίζεται στην απόκτηση νέων πλατφορμών και οπλικών συστημάτων, αλλά επεκτείνεται στη Δομή Δυνάμεων, στο ανθρώπινο δυναμικό, στην εκπαίδευση, στην εφεδρεία, στην καινοτομία, στα drones και στα anti-drones, καθώς και στην ενίσχυση της εγχώριας αμυντικής και τεχνολογικής βάσης.
Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρθηκε και στην «Ασπίδα του Αχιλλέα», την οποία χαρακτήρισε προσπάθεια δημιουργίας ενός πιο σύγχρονου και ολοκληρωμένου μοντέλου αεράμυνας.
Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε στον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, υπογραμμίζοντας ότι «η Άμυνα χρειάζεται συνέχεια, προτεραιότητες και σταθερό σχεδιασμό». Όπως εξήγησε οι σημερινές επενδύσεις θα πρέπει να μπορούν να υπηρετήσουν τις επιχειρησιακές ανάγκες και των επόμενων δεκαετιών.
ΓΡ. ΤΥΠΟΥ ΓΕΝ /EUROKINISSI/Φωτογραφία αρχείουΠαράλληλα, έθεσε ως κρίσιμο παράγοντα την εφαρμογή στην πράξη, σημειώνοντας ότι καμία μεταρρύθμιση δεν κρίνεται μόνο από τον σχεδιασμό ή τις εξαγγελίες της. Όπως ανέφερε, τα χρήματα πρέπει να πιάνουν τόπο, τα συστήματα να διαθέτουν υψηλές διαθεσιμότητες, τα στελέχη να έχουν την κατάλληλη εκπαίδευση και τα μέσα που χρειάζονται, ενώ κάθε αλλαγή στη δομή θα πρέπει να αποδεικνύεται στην πράξη ότι ενισχύει την επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα.
Κλείνοντας, ο Κώστας Ιατρίδης υπογράμμισε ότι ο σύγχρονος πόλεμος έχει πλέον ξεφύγει από την παραδοσιακή αντίληψη που περιορίζεται στα αεροσκάφη, τα πλοία και τα άρματα.
«Ο πόλεμος του σήμερα άλλωστε, δεν είναι μόνο αεροσκάφη, πλοία και άρματα», ανέφερε, επισημαίνοντας τον καθοριστικό ρόλο της πληροφορίας, των αισθητήρων, των δικτυώσεων, του κυβερνοχώρου, των drones, της τεχνητής νοημοσύνης και της ταχύτητας στη λήψη αποφάσεων, με τον ίδιο να δίνει ιδιαίτερη έμφαση πάνω απ’ όλα στους ανθρώπους.
Για τον κ. Ιατρίδη, η μεγαλύτερη πρόκληση δεν είναι απλώς η απόκτηση σύγχρονων οπλικών συστημάτων, αλλά η δημιουργία Ενόπλων Δυνάμεων που θα μπορούν να τα αξιοποιούν στο μέγιστο δυνατό επίπεδο, με σωστά εκπαιδευμένο προσωπικό, υψηλές διαθεσιμότητες, σύγχρονη οργάνωση, αποτελεσματικές υποδομές και δυνατότητα συμμετοχής της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας στην παραγωγή της τεχνολογίας που χρειάζεται η χώρα.
Ο ίδιος βλέπει θετικά τη λογική της «Ατζέντας 2030» και της «Ασπίδας του Αχιλλέα», εκτιμώντας ότι, εφόσον η μεταρρύθμιση εφαρμοστεί με συνέπεια, μπορεί να αυξήσει την επιχειρησιακή ικανότητα των Ενόπλων Δυνάμεων.
Για τον ίδιο, η βασική αρχή παραμένει απλή, «η τεχνολογία δίνει τις δυνατότητες, αλλά ο άνθρωπος δίνει την αποτελεσματικότητα. Όταν αυτά τα δύο συνδυάζονται σωστά, τότε μπορούμε πραγματικά να μιλάμε για μια νέα εποχή στις Ένοπλες Δυνάμεις».
**Ο Κώστας Ιατρίδης είναι Αντιπτέραρχος (Ι) εα., Επίτιμος Διοικητής ΔΑΥ, Επίτιμος Πρόεδρος Ένωσης Αποστράτων Αξιωματικών Αεροπορίας και Αμυντικός Αναλυτής.
naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου