Οι ζούγκλες της Βενεζουέλας έχουν μετατραπεί σε μια ανεξέλεγκτη «Άγρια Δύση» χρυσού, διαμαντιών και κολτάν, με ένοπλες συμμορίες και αντάρτικες οργανώσεις να λειτουργούν ως de facto καθεστώς, την ώρα που η κυβέρνηση Τραμπ επιχειρεί να εξασφαλίσει πρόσβαση στα στρατηγικά ορυκτά για να σπάσει την κινεζική κυριαρχία στην αλυσίδα εφοδιασμού.
Στις επαρχίες Μπολίβαρ και Αμαζόνας, στο νότιο, σχεδόν απροσπέλαστο κομμάτι της Βενεζουέλας, παραστρατιωτικές οργανώσεις όπως ο ELN και απομεινάρια των FARC έχουν μετατρέψει την παράνομη εξόρυξη σε βιομηχανία, καθαρίζοντας τροπικό δάσος, ανοίγοντας γιγαντιαία ανοιχτά ορυχεία και επιβάλλοντας «φόρους» 10%-20% σε κάθε ουγγιά χρυσού. Οι ίδιες ομάδες επιβάλλουν δικούς τους κανόνες «τάξης», από απαγορεύσεις ναρκωτικών μέχρι δημόσιες εκτελέσεις δολοφόνων με τον βενεζουελανικό στρατό να λειτουργεί περισσότερο ως συνένοχος παρά ως αντίπαλος, λαμβάνοντας μερίδιο από τα κέρδη. Η τοπική οικονομία, ακόμη και στην κωμόπολη Ινιρίδα στην κολομβιανή πλευρά των συνόρων, ζει σχεδόν αποκλειστικά από τον χρυσό και τα «μαύρα άμμοι» που φεύγουν λαθραία από τα παράνομα ορυχεία.
Ο «πυρετός του κολτάν», ο Μασκ και η Ρωσία
Το κολτάν, το λεγόμενο «μπλε χρυσάφι» που είναι απαραίτητο για μπαταρίες ηλεκτρικών οχημάτων, κινητά και προηγμένα οπλικά συστήματα, έχει γίνει το νέο γεωπολιτικό τρόπαιο, καθώς η Ουάσιγκτον επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από τα κινεζικά διυλιστήρια και τις ρωσικές πρώτες ύλες. Με την τιμή του χρυσού να αγγίζει τα 5.000 δολάρια η ουγγιά και τις «μαύρες άμμοι» να φεύγουν από την Ινιρίδα με φορτηγά προς την καρϊβική ακτή για 9.000 δολάρια τον τόνο, κάθε τόνος που ξεφεύγει από τον έλεγχο των ΗΠΑ ενισχύει έμμεσα τη δυνατότητα της Κίνας και κατά συνέπεια της Ρωσίας, να πιέζουν την παγκόσμια αγορά τεχνολογίας και ενέργειας. Για παίκτες όπως ο Μασκ, που στηρίζουν αυτοκρατορίες ηλεκτροκίνησης και διαστήματος πάνω σε κρίσιμα ορυκτά, το ποιος ελέγχει τα βενεζουελανικά κοιτάσματα δεν είναι απλώς εμπορικό ζήτημα, αλλά ζήτημα γεωπολιτικής επιβίωσης απέναντι σε Μόσχα και Πεκίνο.
Η κυβέρνηση Τραμπ, μετά την απομάκρυνση του Νικολάς Μαδούρο με αμερικανική επιχείρηση στις 3 Ιανουαρίου, έχει διακηρύξει ανοιχτά ότι θέλει να «εξασφαλίσει δίκαιη πρόσβαση» για αμερικανικές και «ευθυγραμμισμένες» εταιρείες στην αγορά της Βενεζουέλας, εντάσσοντας το Καράκας σε μια ευρύτερη στρατηγική αποσύζευξης από το κινεζικό και άρα και ρωσικό μονοπώλιο στα κρίσιμα μέταλλα. Όμως, όπως προειδοποιούν αναλυτές της International Crisis Group, για να φτάσουν οι αμερικανικές εταιρείες στο σημείο να διαπραγματεύονται συμβόλαια εξόρυξης, θα πρέπει πρώτα να εκτοπιστούν καλά οργανωμένα, βίαια δίκτυα όπως ο ELN και η Segunda Marquetalia – κάτι που σήμερα φαντάζει εξαιρετικά δύσκολο.
Η «παράλληλη εξουσία» στα ορυχεία και η σκιώδης γεωπολιτική
Στα αυτοσχέδια «ορυχειακά χωριά» μέσα στο τροπικό δάσος – με φαρμακεία, κομμωτήρια και μπαρ με δορυφορικό ίντερνετ – διαμορφώνεται μια παράλληλη εξουσία, όπου εκπρόσωποι ELN, FARC, εθνοφρουράς και τοπικών ιθαγενών συνεδριάζουν σε «συμβούλια διακυβέρνησης» για να λύσουν από διαφορές πληρωμών μουσικών συγκροτημάτων μέχρι υποθέσεις κλοπών και ανθρωποκτονιών. Οι ποινές περιλαμβάνουν από «δημόσιο εξευτελισμό» δεμένους εργάτες στον ήλιο χωρίς τροφή – μέχρι εκτέλεση υπόπτων για φόνο μπροστά στους υπόλοιπους εργάτες, σε ένα καθεστώς απόλυτης αυθαιρεσίας όπου δεν υπάρχει κρατικός δικαστής ή αστυνομικός. Παράλληλα, τα στρατόπεδα μαστίζονται από μαλάρια, δάγκειο πυρετό, θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα, μαζική χρήση υδραργύρου στο νερό και καταγγελίες για εξαναγκαστική πορνεία νεαρών γυναικών, στοιχίζοντας βαρύ τίμημα στις τοπικές κοινότητες.
Η Κολομβιανή ναυτική διοίκηση της Ορινοκία, που περιπολεί τους ποταμούς της περιοχής, καταγράφει τα τελευταία χρόνια αυξημένες κατασχέσεις φορτίων «μαύρων άμμων», όπως ένα φορτηγό με 16 τόνους υλικού αξίας περίπου 400.000 δολαρίων, αλλά παραδέχεται ότι χωρίς προηγμένα μέσα είναι δύσκολο ακόμη και να αποδειχθεί ότι πρόκειται για κολτάν. Ενώ τα μικρά σακουλάκια χρυσού περνούν παράνομα στα σύνορα σχεδόν καθημερινά, το κολτάν το κρίσιμο καύσιμο της οικονομίας της υψηλής τεχνολογίας – συνεχίζει να διοχετεύεται προς την Κίνα, η οποία παραμένει το βασικό διυλιστικό κέντρο παγκοσμίως, διατηρώντας ένα πλεονέκτημα που ανησυχεί βαθιά την Ουάσιγκτον.
Μασκ, Ρωσία και ο «χάρτης» των κρίσιμων ορυκτών
Καθώς ο Λευκός Οίκος προσπαθεί να στήσει μια εναλλακτική αλυσίδα εφοδιασμού που να παρακάμπτει Πεκίνο και Ρωσία, οι «βαριές βιομηχανίες» της νέας οικονομίας – από την Tesla του Μασκ μέχρι τους αμερικανικούς κολοσσούς των μικροτσιπ – παρακολουθούν στενά αν η Βενεζουέλα θα παραμείνει γκρίζα ζώνη παράνομων ορυχείων ή θα καταστεί νέα «Σαουδική Αραβία» των κρίσιμων ορυκτών υπό δυτική επιρροή. Ειδικοί όπως η Cristina Vollmer Burelli της SOSOrinoco επισημαίνουν ότι, παρά τις θεαματικές επιχειρήσεις της βενεζουελανικής εθνοφρουράς – με καμένα αεροπλάνα σε βίντεο που απευθύνονται περισσότερο σε αμερικανικά μάτια παρά στους ντόπιους – οι εγκληματικές ομάδες συνεχίζουν να ελέγχουν τα ορυχεία «σε συνεργασία με τις πολιτικές και στρατιωτικές αρχές», δείχνοντας πόσο δύσκολο είναι να αποκοπεί αυτός ο υπόγειος πλούτος από τα παλιά δίκτυα επιρροής, σύμφωνα με τη Wall Street Journal.
Αν οι ΗΠΑ αποτύχουν να διαμορφώσουν εγκαίρως ένα σταθερό, νόμιμο πλαίσιο εκμετάλλευσης, το κενό είναι πιθανό να καλυφθεί από σχήματα που συνδέονται με Κίνα και Ρωσία, εδραιώνοντας περαιτέρω τη δυνατότητα του άξονα αυτού να ελέγχει τους ρυθμούς και τις τιμές της ενεργειακής μετάβασης, από τις μπαταρίες των ηλεκτρικών αυτοκινήτων μέχρι τα δίκτυα 5G και τα δορυφορικά συστήματα. Στον νέο «ψυχρό πόλεμο των ορυκτών», ο Μασκ και η Ρωσία βρίσκονται – έστω και σιωπηρά – στις αντίθετες πλευρές ενός αόρατου μετώπου που περνά μέσα από τις κομμένες χαράδρες του Αμαζονίου της Βενεζουέλας.
newsbeast.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου